mesog-sm.gif (656 bytes)

Αφιέρωμα

24/11/1998

Ημέρα Εθνικής Αντίστασης

saloni.jpg (18438 bytes)Με την ευκαιρία του εορτασμού της ημέρας εθνικής αντίστασης η πρόεδρος του σωματείου αγωνιστών ΕΟΑ Ψηλορείτη "Γ, Πετρακογιώργη" δίδει στη δημοσιότητα αποσπάσματα ομιλιών του αντιπροέδρου του σωματείου κ. Κων. Καργάκη.
Καλοκαίρι '41. Καιρός δύσκολος. Η σβάστικα, το σύμβολο του αίσχους και της παραφροσύνης καρφώθηκε στην καρδιά του ελληνικού τοπίου. Ο αγκυλωτός σταυρός, το σύμβολο του φασισμού, στην πλατεία του Ελληνικού χωριού, πάνω στα φρούρια, τις ακροπόλεις, τα μνημεία, δίπλα στην ασπρισμένη εκκλησιά. Τι αταίριαστο, τι φριχτό. Και να τώρα η ώρα της κρίσεως! Που η ψυχή του ανθρώπου φανερώνει τον πλούτο ή τη φτώχεια, τη μεγαλοσύνη ή τη μικρότητα, για να πεις όχι, για να πεις το μεγάλο ΟΧΙ, πρέπει να είσαι λεβέντης, πρέπει να έχεις αυξημένη κοινωνική και εθνική συνείδηση, πρέπει να είσαι και να νιώθεις ελεύθερος, όπως η γενιά που τιμούμε σήμερα και τους ζώντες και τους τεθνεότες.
Σ' αυτή τη φοβερή την ώρα του ΝΑΙ δείχνει τη μικρότητα της ψυχής που "βαρύ το χάλκεον χέρι του φόβου αισθάνεται" και στη συνέχεια θα γίνει "σφάγιον άτιμον ενός τυράννου"

Η έννοια της Εθνικής Αντίστασης
Σ' αυτή την ώρα, που ο εχθρός ζητά  "γην και ύδωρ" το ΝΑΙ σημαίνει "ζυγόν δουλειας" Κατά τον Κάλβο ενώ το ΟΧΙ σημαίνει την πραγματική εννοια άνθρωπος πoυ ανω θρώσκει, σημαίνει λεβεντιά, σημαίνει αγάπη στα παιδιά σου, στους προγόνους σου, στον πλησίον σου, σεβασμό στην ιστορία. Και τον πολιτισμό σου, με μια λέξη σημαίνει ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ.
Ο Γιάννης Ρίτσος αυτός ο μεγάλος Ελληνας ποιητής, σε ένα από τα πιο ωραία ποιήματά του, τη Ρωμιοσύνη, αρχίζει με τους παρακάτω στίχους:
"Αυτά τα δέντρα δε βολεύονται με λιγότερο ουρανό,
αυτές οι πέτρες δε βολεύονται κάτου απ' τα ξένα βήματα,
αυτά τα πρόσωπα δε βολεύονται παρά μόνο στον ήλιο
αυτές οι καρδιές δε βολεύονται παρά μόνο στο δίκιο..."
είναι σαφές το νόημα!
Αυτά τα ξένα βήματα εμείς,τ α είπαμε Γερμανική Μπότα. Λοιπόν; Ποιοί είπαν ναι στη Γερμανική Μπότα;
Ο Ενας, ο Εφιάλτης με κεφαλαίο. Είναι αυτές οι αρρωστημένες φυσιογνωμίες, οι νεκροί, οι ζωντανοί νεκροί, εννοώ. Είναι αυτοί που ακουν, κι ας κανουν πως δεν ακούν,σ τα ονόματα: Εφιάλτης, προδότης, γκεσταμπίτης, δοσίλογος, που όσοι δεν έγιναν σφάγια ατιμα από τους ίδιους τους Γερμανούς ή τους αντάρτες, επέζησαν τυλιγμένοι στην ντροπή ή στην αρρώστια της ψυχής τους. ποιο είπαν όχι;
Το είπαν πολλοί. Αυτό που λέμε "σύσσωμος ο λαός".
Είμαστε περήφανοι για τη γενιά του 40.
Αλλος στην Αλβανία, άλλος στο χωριό, άλλος στην πόλη, ως σύνδεσμος, ως πληροφοριοδότης, ως τροφοδότης, ως σαμποτέρ, ως αντάρτης. Αντρες, γυναίκες, παιδιά, καλλιτέχνες, λογοτέχνες πολεμιστές. "Καθείς και τα όπλα του" όπως λέει ο Οδ. Ελύτης.
Και παραθέτω ελαχιστα δείγματα αφού αναφέρομαι στους καλλιτεχνες και λογοτέχνες.
Ομως, το 21 ο Ανδρέας Κάλβος αναπτερώνει το ηθικό των Ελλήνων με τις Ωδές του έτσι και στα χρόνια 40-45....
Στις αρχές του καλοκαιριού του 41 συγκροτείται η αντιστασιακή ομαδα του Ψηλορείτη με αρχηγό τον εξαίρετο πατριώτη Γ. Πετρακογιώργη από το Μαγαρικάρι και τους ακρίτες Καπεταναίους του από τα Βορίζα, τις Καμάρες, το Ζαρό, το Μαγαρικάρι, τη Λοχριά, τα Σκουρβουλα, τη Γρηγοριά, τον Πλάτανο Αμαρίου στην αρχή και στη συνέχεια από άλλα χωριά μέχρι το Αρκάδι και τον Αϊ Βασίλη.
Στις 20 Ιουνίου, του ίδιου έτους, η αρχική αυτή ομάδα δίνει τον όρκο σ' ένα βοριζανό μοναστήρι, το βαλσαμόνερο, κατω από την εικόνα τ' Αι Φανούρη. "Ορκιζόμαστε ενώπιον του Θεού να αγωνισθούμε υπέρ πατρίδος και ελευθερίας μέχρι θανάτου". Μπήκαν ταπεινοί στο μοναστήρι και βγήκαν αποφασισμένοι καπεταναίοι με "μια παλάμη φωτιά κάτω από τ' ανοικτό πουκάμισο" κατά τον Ελύτη. Και ακολουθησε η κακουχία, η πείνα, η δίψα, η στέρηση, ο πόνος,τ ο αίμα, ο ο θάνατος, το καραούλι, το πείσμα, μα κι ενας χείμαρρος από αντιστασιακές πράξεις: Ανατιναξεις δρόμων,αποθηκών, αυτοκινήτων, αεροπλάνων, σαμποτάζ, αποστολές, φυγαδεύσεις συμμαχων και άλλων προσώπων, μεταφορά πολεμικού υλικού, συμμετοχή της ομάδας στην απαγωγή του στρατηγού Κράιπε και πλήθος μαχών, όπως στου Παπά το Πέραμα, στο Κουρουπητό, στον Πόρο του σταυρού, στη Μαδαρή,στις Κουτσουνάρες και στο Τραχηλι.

Η Μάχη στο Τραχήλι

saloni1.jpg (20822 bytes)Ηταν μια σημαντική και πολύνεκρη μαχη και για τους Γερμανούς και για τους αντάρτες. Οι Γερμανοί ήθελαν με μια εκτεταμένη επιχείρηση και καλά οργανωμένη να βάλουν τέλος στο αντάρτικο της περιοχής Ψηλορείτη. Οντας άριστα πληροφορημένοι από την αντικατασκοπία τους και δυστυχώς από τους Εφιάλτες (γερμανόδουλους τους λέει ο Πετρακογιώργης στα απομνημονεύματά του) καταστρώνουν με ακρίβεια το σχέδιό τους.
Ο Πετρακογιώργης και τα παλικάρια του βρίσκονται στη θέση Πριγιός (προς τη Νίδα). Οι κινήσεις των ζωοκλεφτών, των δοσιλογων και των Γερμανών τους κρατούν σε κινητικότητα και επαγρύπνηση.
Παρασκευή 13 Αυγούστου. Η ομάδα θέλει να βρει πλεονεκτικό μετερίζι. Ομως εκτός από Ελληνες ήταν και χριστιανοί. Η μεγάλη σκόλη της Παναγιας πλησίαζε. Ηθελαν να επικοινωνήσουν με το Θεό είχαν δώσει λοιπόν στον ηγούμενο του βροντησιου τόπο συνάντησης για να λειτουργηθούν και να κοινωνήσουν. Το
μυστήριο έγινε και η ομάδα γύρισε προσεκτικά στο μετερίζι.
Σάββατο 14 Αυγούστου. Ο Πετρακογιώργης και 20 παλικάρια ετοιμάζονται για τη γιορτή της επόμενης μέρας. Οι υπόλοιποι το είχαν κατέβει με προφύλαξη στα χωρια΄τους για να δουν τις οικογένειες τους. Στο λημέρι υπάρχει ετοιμασία κινητικότητα. Αλλοι φρουρούσαν, άλλοι κατάστρωναν σχέδια κι άλλοι ετοίμαζαν το δείπνο της γιορτής. Νήστευαν και είχαν κρατήσει για λαμπρή λαγούς και ένα τράγο, αγορασμενο από του Γενάρη.
Το Σάββατο το βράδυ τελείται ο Μυστικός Δείπνος. Η αίσθηση του κινδύνου και τα χορατά δένονται με μια λεβεντιά. Μόλις άρχισε να χαράζει ο οιωνοσκόπος και ανήσυχος Ψαρόκωστας αντιλαμβάνεται τους Γερμανους.
Συναγερμός στην ομάδα. Ο αρχηγός διατάσσει πορεία προς τα δυτικά, όμως οι φρουροί Χατζομανώλης και Μπίλιος αναφέρουν ότι α πό το Δρακόλακα μέχρι τον Πόρο του Σταυρού ανεβαίνουν πολυάριθμοι Γερμανοί.
Στα Βορίζια ο εχθρός έχει μαζέψει τους χωριανούς στο Καύκαλο. Την είδηση αυτή έρχεται λαχανιασμένος να την επιβεβαιώσει ο τσελεκοδιονύσης, το δοξασμένο παλικαρι του Ψηλορείτη, όπως τον χαρακτηρίζει ο Πετρακογιώργης. Ψάχνοντας για ασφαλέστερο μ ετερίζι αποδέχονται τη γνώμη του Διονύση, του Μανουσομανώλη, του Μπαλάσκα και του Ψαρογιώργη, που ήξεραν καλύτερα τον τόπο, να περάσουν προς του Ρούβα.
Με το δάχτυλο στη σκανδάλη οι πρώτοι, Μπαλάσκας, Ψαρογιώργης, Διονύσης και Μανουσομανώλης πατουν τον Πόρο του Τραχηλιού που είναι ζωσμένο καλά από πάνοπλους Γερμανους και πολυβόλα.
Οι Γερμανοί αξιωματικοί διατάσσουν επίθεση και ο Πετρακογιωργης λέει τότε στα παλικαρια του: "Παιδια, βαράτε στο ψαχνό γιατί έχουμε λίγα πολεμοφοδια. Το τελευταίο βολι δικό σας".
Πρώτος νεκρός πέφτει ένας γερμανός, αξιωματικός. Οι Γερμανοί σοκάρονται, όμως, η μαχη ξαναρχίζει. Σκοτώνεται ο Ν. Σαρτζετάκης απ' την Κρύα Βρύση. Ο αρχηγός εμψυχώνει. Σε λίγο το Τραχήλι γίνεται κόλαση. Ταχυβόλα όλμοι, χειροβομβίδες.
Ο Σκουρομανώλης σώζεται από μια ροπή ως εκ θαύματος. Ο Ψαρογιώργης πλήττεται με πέντε τραύματα. Τραυματίζεται επίσης, ο Μανουσομανώλης και ο Μπαχρής. Ο αείμνηστος Διονύσης τραυματίζεται θανάσιμα και σε λίγο ξεψυχά πάνω στο βράχο.
Σκοτώνεται ο Κων/νος Αποστολάκης από τη Μιαμού. Σε λίγο έπεσε ο Κρυοβρυσανάκης Γεωργ. από τη Λοχριά. Ο Λιανουδάκης ο Πολύδωρος τραυματίζεται βαρια΄και αργότερα υποκύπτει. Στη συνέχεια σκοτώνεται ο Χαραλ. Κατσουγκρης απότ η Λοχρια΄και ο Αλέξης Ανυφαντάκης από τον Πλάτανο Αμαρίου.
Η μαχη ήταν σκληρή σαν το τοπίο, ο ήλιος καυτός σα Καμίνι κι ο εχθρός πάνοπλος με το πλεονέκτημα του κλοιού και του Πυροβολικού. Οι αντάρτες εκεί, κατάσαρκα στον ήλιο και το θάνατο μέσα στην κόλαση τις κάψες και του μπαρουτιού.
Κορμιά ξαπλώνονταν νεκρά πάνω στις φασκομιλιές και τις πέτρες. Ματώθηκε η πέτρα, ματώθηκε το όπλο, ματώθηκε και τ' ανεμοδαρμένο κατσοπρίνι από το χέρι του σκοτωμένου. Δεν υπάρχει ώρα για ν α δέσουν τις πληγές με μια λουρίδα πουκαμισο και λίγο δίχταμο. Ο ιδρώτας μουσκεύει τα ρούχα.
Το αίμα ξεραίνεται γρήγορα στην κάψα. Ο συντεκνος, νεκρός, ο χωριανός λαβωμένος, δίπλα στα πέντε μέτρα, σφίγγει την πληγή να βαστάξει, να αντέξει, όμως δεν αντέχει να δει την πατρίδα ελεύθερη.
Η μαχη κράτησε ως αργά, ο ήλιος έγειρε. Νεκροί αντάρτες εφτα. Αυτοί που μένουν προσπαθούν τώρα να δέσουν τα τραύματα. Είναι οι περισσότεροι βαριά λαβωμένοι.
Ο αρχηγός σημειώνει στο ημερολόγιο του: "Οι Γερμανοί τρομαγμενοι παίρνουν τους αμέτρητους τραυματίες του και
συμπτύσσονται, εγκαταλείποντας 33 νεκρούς στο πεδίο της μάχης".
Το Συμμαχικό Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής έστειλε ειδικούς γ ια να μελετήσουν από κοινού με τους αντάρτες, τις συνθήκες και την εξέλιξη του γεγονότος της μαχης. Και διαβίβασε συγχαρήτηρια για τη νίκη και τη συμπάθειά τους στους συγγενείς των θυμάτων. Ηβρετανική έκθεση και οι πίνακές της που αφορούν τον τομέα Κρήτη 41-45 αναφέρουν τη μαχη στο Τραχήλι σε ιδιαίτερο κεφάλαιο.
Τα Βορίζα πυρπολήθηκαν και αργότερα αλλα χωριά της περιοχής, Μαγαρικάρι, Καμάρες, Λοχριά, Γερακάρι, Βρύσες, Καρδάκι, Ανω Μέρος.
Και μετά οι φυλακίσεις, οι όμηροι, οι εκτελέσεις. Από τη Γέργερη, τον Σοκαρά μέχρι το Αρκάδι τον Αι βασίλη, απ' όπου κι αν περάσει κανείς, θα δει ηρωα με πανύψηλες στήλες με ονόματα εκτελεσθέντων. Οι άνθρωποι εκεί δεν έχουν βγάλει ακόμα τα μαύρα ρούχα.
Ο κρητικός με το μαύρο πουκάμισο, η κρητικιά με το μαύρο τσεμπέρι.Στην περιοχή αυτή, όπως και σε άλλες, Κάντανος, Βιάννος, Καλάβρυτα, Καισαριανή κ.λπ. Οι Ναζί ήταν όχι μόνο σκληροί αλλα΄και παράφρονες, όπως και η ιδεολογία τους.
Η Κρήτη πλήρωσε ακριβά αυτή τη φασιστική ψύχωση. Στην ηρωική γενιά του 40 ελαχε ο κλήρος να αντιμετωπίσει αυτόν τον εφιάλτη, αυτή την παραφροσύνη και να γράψει όπως το '21 το έπος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.22/11


© Copyright "ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ"

1on.gif (2742 bytes)