MINΩΪKO ANAKTΩPO ΣTO ΓAΛATA

"Σ' ένα υψηλό βραχώδη λόφο και σε μια ημιορεινή άγονη και με δύσκολη πρόσβαση περιοχή, στο Γαλατά Πεδιάδος η αρχαιολογική σκαπάνη του Γ. Ρεθεμνιωτάκη έφερε τελευταία στο φως ένα Μινωικό ανάκτορο διαφορετικό από τα άλλα.

Τα νέα στοιχεία που προκύπτουν από τη μελέτη του ανακτόρου είναι ότι υπάρχει σύνδεση με τα Μυκηναικά ανάκτορα και συγκεκριμένα με την κεντρική αίθουσα των μεγάλων Μυκηναικών ανακτόρων γεγονός που προκύπτει από τη μεγάλη κεντρική εστία η οποία περικλείεται από κολώνες.

Ο μεγάλος αριθμός των σκευών και των λίθινων εργαλείων ο οποίος βρέθηκε στους χώρους του ανακτόρου τεκμηριώνει την ανάπτυξη εξειδικευμένη τροφοπαρασκευαστικής δραστηριότητας σε βιοτεχνικό επίπεδο. Για λόγους τους οποίους αγνοούν οι αρχαιολόγοι, το ανάκτορο του Γαλατά εγκαταλείφθηκε στην περίοδο της ακμής του νεοανακτορικού πολιτισμού. Οι ανασκαφείς του εικάζουν ότι αυτή η εγκατάλειψη, η οποία αποτέλεσε ένα καθαρά τοπικό γεγονός, θα μπορούσε να συσχετιστεί με τον πλούτο της περιοχής, ο οποίος αναδεικνύεται μέσα από ευρήματα του γειτονικού σπηλαίου του Αρκαλοχωρίου.

Στο σπήλαιο αυτό η τοπική εξουσία φαίνεται ότι συγκέντρωσε μεγάλες ποσότητες από χάλκινα, αργυρά και χρυσά αναθήματα τα οποία θα προέρχονταν από κάποιο τοπικό ιερό και τα οποία προορίζονταν ίσως για επαναχύτευση για λογαριασμό των αρχόντων του Γαλατά. Ο ανερχόμενος πλούτος και η δύναμη που η τοπική εξουσία θα είχε αρχίσει να συσσωρεύει πρέπει νΥ ανησύχησε τους Κνωσίους ώστε να τους οδηγήσει στην κατάργηση της λειτουργίας του ανακτόρου, γεγονός που επέφερε και την ερήμωσή του.

Το ανάκτορο του Γαλατά έχει συνολική έκταση μαζί με τις εξωτερικές αυλές και τους δρόμους τέσσερα στρέμματα, σχεδόν όσο και το ανάκτορο της Ζάκρου.

Τα πρώτα τμήματα υπολογίζεται ότι κτίστηκαν κατά τη Μεσομινωική περίοδο (1700-1650 π.Χ. ) ενώ το ολοκληρωμένο ανακτορικό συγκρότημα ανεγέρθηκε λίγο αργότερα, την εποχή της ακμής των νέων ανακτόρων (1650-1600 π.Χ.)
Η ήδη υπάρχουσα ανατολική πτέρυγα ανακατασκευάστηκε, προστέθηκε το μαγειρείο, διαμορφώθηκαν λιθόστρωτοι δρόμοι στα νοτιοανατολικά και η κεντρική αυλή, κατασκευάστηκε η δυτική πτέρυγα. Κατά το 1600 με 1500 π.Χ. άρχισε η παρακμή και τότε το κτίριο δέχτηκε την εισβολή "τρωγλοδυτώνΣ. Κατά την περίοδο που ακολούθησε το κτίριο ερειπώθηκε.

Ο σημαντικός μινωικός οικισμός της Γαλατιανής Κεφάλας εντοπίστηκε από τον αρχαιολόγο, τότε μεταπτυχιακό φοιτητή, Νίκο Παναγιωτάκη, στα μέσα της δεκαετίας του Τ80. Η συστηματική καλλιέργεια και οι λαθρανασκαφές ανάγκασαν την εφορεία αρχαιοτήτων να προχωρήσει σε συστηματική έρευνα του χώρου. Οι ανασκαφές ξεκίνησαν το χειμώνα του 1992 υπό τη διεύθυνση του αρχαιολόγου κ. Ρεθεμνιωτάκη, κάτω από δύσκολες συνθήκες και συνεχίζονται μέχρι σήμερα.

Σημείωση: Η άποψη του Κ. Ρεθεμνιωτάκη  για το σπήλαιο Αρκαλοχωρίου δεν εχει αναφερθεί απο κανέναν. Δεν συμφωνούμε ουτε εμεις, διότι το σπήλαιο   κατεστράφει και δεν ήταν κρύπτη.