mesog-sm.gif (656 bytes)

Αφιέρωμα

27/7/1999

"Η ΜΙΝΩΪΤΙΣΣΑ ΚΑΙ ΤΟ ΜΙΝΩΪΚΟ ΚΡΑΣΙ"
Οι Ιερόδουλοι και τα Αφροδισιακά

Toυ Γιάννη Σαββάκη

ΜΕΡΟΣ Α΄

- Ντροπή και αίσχος στον πολιτισμό μας, που αντί να επιδιώκει, εκτίμηση και σεβασμό, στις μάνες και τις κόρες μας, στις αδελφές και στις γυναίκες μας, έχει αναγάγει σ' επιστήμη, το κέρδος της πορνογραφίας και του δουλεμπορίου των ιεροδούλων(1). Εκείνων των αγνών θυμάτων, της βίας και της παρακμής, που όπως μας λέει κι ο Ελύτης, στο μέλλον μάλλον θα εκτιμηθούν, όταν η ανθρωπότητα, απαλλαγεί από τα δεινά, της σύγχρονης νοοτροπίας.
- "ΧΡΟΝΟΥΣ ΠΟΛΛΟΥΣ μετά την Αμαρτία που την είπανε Αρετή μέσα στις εκκλησίες και την ευλόγησαν...
- Ποιητή στον αιώνα σου, λέγε, τί βλέπεις;
- Βλέπω την μικρή Μυρτώ, την πόρνη από τη Σίκινο, στημένη πέτρινο άγαλμα στην πλατεία της αγοράς με τις Κρήνες και τα ορθά Λεοντάρια.
- Βλέπω τους εφήβους και βλέπω τα κορίτσια στην ετήσια κλήρωση των ζευγαριών...
- Βλέπω τη διαρκή επανάσταση φυτών και λουλουδιών.
- Βλέπω τις κανονιοφόρους του Ερωτα...
- Και τον πρώτο λόγο του ο στερνός των ανθρώπων θα πει, ν' αψηλώσουν τα χόρτα, η γυναίκα στο πλάι του σαν αχτίδα του ήλιου να βγει. Και πάλι θα λατρέψει τη γυναίκα (όπως και στην ειρηνική μητριαρχία) και θα την πλαγιάσει πάνου στα χόρτα καθώς του ετάχθη. Και θα λάβουνε τα όνειρα εκδίκηση και θα σπείρουνε γενεές στους αιώνες των αιώνων". Οδυσσέας Ελύτης "Το άξιον εστί" (Ανάγνωσμα Εκτο. Προφητικόν).
- Οδεύουμε ολοταχώς, σ' ένα σκληρό μεσαίωνα, δίχως να παίρνουμε χαμπάρι, πως έχουμε οικοδομήσει, ανάμεσ' από τις συνειδήσεις μας μια Δύναμη κυριαρχίας, που τείνει να εξαθλιώσει, ακόμα και να αφανίσει, τις επερχόμενες γενιές. Μια Δύναμη χειρότερη, όχι μονάχα από τον "Αξονα" αλλά ακόμα κι από τις ορδές, του αιμοβόρου Τζενκις Χαν (του κραταιού ηγεμόνα). Μια Δύναμη που εκφράζει, βίαια κι' απροκάλυπτα, ανάμεσα από τις στρατιωτικό - γραφειοκρατικές δομές της, το μίσος προς τον άνθρωπο, την πλήρη περιφρόνηση της ζωντανής θρησκείας μας και την σταδιακή διάλυση, του υπέροχου θεσμού, του γένους και της οικογένειας. Μια Δύναμη αόρατη, που ενισχύεται καθημερινά, από το αέναο κυνήγι, του κέρδους και του χρήματος, το άγχος και τη μοναξιά, την ανασφάλεια και τον αφιονισμό, που οργιάζουν εξ αιτίας, εκείνης της απάθειας, του άβουλου πολίτη, που με την αλλοτριωμένη ψήφο του, ορίζει τους δυνάστες, που του στερούνε έμμεσα, ακόμα και τ' απωθημένα, των αφροδίσιων ορμών του. Το γεγονός αυτό εξάλλου, με σύνεση και γνώση, σεμνά θα εντοπίσει κι ο βαθυστόχαστος Μαρκούζε, μ' αυτά εδώ τα λόγια.
"Κυρίες και Κύριοί μου. Οσο περισσότερο προοδεύει ο σύγχρονος πολιτισμός, τόσο βαρύτερες είναι οι θυσίες, που πρέπει να επιβάλλει στα άτομο... Θα υποδείξουμε εδώ, εν συντομία μόνο δυο κατευθύνσεις. Πρώτον, την κατεύθυνση σχετικά με την αλλοτρίωση και την αυτοματοποίηση του "Εγώ" του ατόμου - ανάμεσα από τις διαστροφές, τις εξιδανικεύσεις και τις απωθήσεις, που επιβάλει η κυρίαρχη Δύναμη στα ψυχολογικά του "δρώμενα" - Και δεύτερο την κατεύθυνση σχετικά με την ενίσχυση της εξωοικογενειακής εξουσίας.
- Η κοινωνική εξέλιξη, που εκθρονίζει το άτομο ως οικονομικό υποκείμενο, μείωσε στο ελάχιστο και την ατομιστική λειτουργία της οικογένειας, προς όφελος άλλων δραστικότερων δυνάμεων. Το "αξίωμα της πραγματικότητας" (της καταστολής των ενστίκτων) εντυπώνεται στη νέα γενιά λιγότερο από την οικογένεια, και πολύ περισσότερο έξω από την οικογένεια - μαθαίνει τις κοινωνικά χρήσιμες συμπεριφορές και αντιδράσεις έξω από την προστατευμένη ιδιωτική σφαίρα της οικογένειας. Ο σύγχρονος πατέρας δεν είναι πια και τόσο εντυπωσιακός εκπρόσωπος της αφροδίσιας ηθικής διευκολύνει το ξεπέρασμα του οιδιπόδειου πλέγματος (δηλ. του ερωτισμού) ο αγώνας εναντίον του πατέρα χάνει κατά πολύ την καίρια ψυχολογική σημασία του. Αλλ' ως εκ τούτου ακριβώς η παντοκρατορία της κυριαρχίας ενισχύεται, αντί να εξασθενίζει. Εφόσον ήταν υπόθεση ιδιωτική, η οικογένεια αντιτασσόταν ακριβώς στη δημόσια Δύναμη, ή τουλάχιστον, της ήταν αλλιώτικη τώρα, όσο περισσότερο εξουσιάζεται η ίδια η οικογένεια από τη Δημόσια Δύναμη - όσο δηλαδή περισσότερο παίρνει τα είδωλα και τα παραδείγματα της απ' έξω - τόσο πιο ενιαίος κι αδιάσπαστος προχωρεί ο "εκκοινωνισμός" της νέας γενεάς, ως μορίου, και προς όφελος της δημόσιας Δύναμης. Κι εδώ επίσης περιχαρακώνεται κι εκπορθείται ο ψυχικός χώρος, απ' όπου θα μπορούσε να αναφανεί η διαφοροποίηση και η ανεξαρτησία... Γι αυτό και οι μάζες δεν είναι απλώς οι κυριαρχούμενοι, αλλά οι κυριαρχούμενοι που δεν αντιλέγουν πια" (Herbert Marcuse. "Ψυχανάλυση και Πολιτική" εκδ. ΗΡΙΔΑΝΟΣ σελ. 26).
- Ούτε αντιλέγουν πια, μα ούτε κι αντιδρούν. Αρχισαν κιόλας να συμπεριφέρονται, το ίδιο με τα τρυφερά, άβουλα και ανέραστα, μελοντικά ανθρωπάρια (τους Ελους), που περιγράφει κι ο Ουέλλς, στην "Χρονομηχανή" του. Εκείνα τ' ανθρωπάρια, της δύσης της... πολιτισμένης, που ζούνε ίσως μόνο, για την οργανωμένη κατανάλωση, μέχρι να τα κατασπαράξουν, οι άνθρωποι των μηχανών (οι υποχθόνιοι Μούρλοκ). Εκείνες οι μοναχικές και ανελεύθερες υπάρξεις, που εκπαιδεύονται καθημερνά, μόνο για να υπηρετούν, το σύστημα του κέρδους, βάζοντας εις το περιθώριο, τα ήθη και τα έθιμά τους, την πίστη στη θρησκεία τους, τους ανθρώπους της οικογένειάς τους, ακόμα και τα... αφροδισια, πράγμα που επιβεβαιώνει και η αλάνθαστη Μούσα, του λαϊκού μας τραγουδιού. "Το Σάββατο μπορείς... όχι, όχι. Την Κυριακή μπορείς, όχι, όχι..."
- Και μια κι αναφερθήκαμε, στα παραμερισμένα μας αφροδισιακά, καλό θα ήτανε να δούμε, τί ίσως ήταν η θεά Αφροδίτη και τις πιθανές ψυχολογικές επιπτώσεις, που είχε η λειτουργική λατρεία της, σε ολόκληρη την ιστορία του ανθρώπινους είδους. Ετσι θα ξεκινήσουμε από τις λεγόμενες στεατοπυγικές Αφροδίτες (2), που βρέθηκαν σχεδόν παντού (Ευρώπη, Ασία, Αίγυπτο), όπου έλαχε να αναπτυχθεί, όχι μονάχα ο νεολιθικός, αλλά και ο παλαιολιθικός πολιτισμός του ανθρώπου. Και επειδή γι αυτές, τις βιολογικά ωραίες γυναίκες (τις καλές γεννούσες μάνες), δεν έχουνε διασωθεί έγγραφα ντοκουμέντα, παρά μονάχα οι υποθέσεις, που γίνονται από τους αλλοτριωμένους τεχνοκράτες, το πιο καλλίτερο θα ήταν, να ρίξουμε μια ματιά , στην όμορφη μυθολογία μας, που λέει πάντα την αλήθεια, όσο κι αν την αλλοίωσε, ο πατριαρχικός πολιτισμός. Ετσι θα ανατρέξουμε, στους πιο αρχαίους μύθους, που ίσως συνδέουν την θρησκεία των αρχαίων Ελλήνων, με την υπέροχη λατρεία, των λίθινων Αφροδιτών. Των άγνωστων θεών, που σαν Μεγάλες Μάνες, βοήθησαν το είδος μας, όχι μονάχα να επιβιώσει, αλλά και να δομήσει την κουλτούρα (3), της μεταγενέστερης Ανατολής (Φαραωνική Αίγυπτος, Σουμέριοι, Ελάμ, Αιγαίο, κ.λ.π.). Την ιερή κουλτούρα, των πατρίκων πολιτισμών, π' αντλούσαν ίσως σθένος, από την άδολη λατρεία της μιας και μοναδικής θεάς, που εξακολουθούσε να κυριαρχεί, στο βαθυγάλανο Αιγαίο, μέχρι και τον 15ο π.Χ. αιώνα, σαν η "θεά των όφεων" ή η Μεγάλη Μάνα της αμπελούσας Φρυγίας (Ιλ. - Γ, 184). Η ίδια κι απαράλαχτη, με τις θεές που λατρευόταν σε όλη την Ανατολή, απόκρυφα και Σωτηριακά, όπως την θεία Ισιδα ή την πανάρχαια Αστάρτη (Ιστάρ) του Ασιατικού πολιτισμού, που ήταν μάλλον και αυτή, μια θεά του Ερωτα (4), όπως την Αφροδίτη, της πάνσοφης μυθολογίας μας. Και μια κι αναφερθήκαμε, σ' αυτή την όμορφη θεά, καλό θα ήτανε να δούμε, σύντομα και την ιστορία της, έτσι που την παρέδωσαν, οι μυθογράφοι των αρχαίων.
-Σύμφωνα με τον μύθο (Ισιοδ. Θεογονία, 188), που είναι μάλλον και ο αρχαιότερος, η θεία Αφροδίτη, γεννήθηκε από τους αφρούς, των αεικίνητων κυμάτων, π' αυτόματα δημιουργήθηκαν, σαν έπεσαν στη θάλασσα, τα γεννητικά μόρια, του ευνουχισμένου Ουρανού. Από το γεγονός αυτό και μόνο, φαίνεται πεντακάθαρα, πως η λατρεία της θεάς, του πόθου και του έρωτα, ανάγεται σε εποχές, κατά πολύ πιο μακρινές, από την εποχή του Δία και των Ολύμπιων θεών. Την άποψη αυτή εξάλλου, συμβολικά θα ενισχύσουν και οι μύθοι που αναφέρονται, εις την πανάρχαια Διώνη, που ήταν η μοναδική θεά, που είχε τοίδιο όνομα, με τον μεγάλο Δία. Γιατί ηΑφροδίτη, άλλοτε θα λογαριαστεί, σαν κόρη της Διώνης (Ιλ. Ε 370) και άλλοτε θα ταυτιστεί, με τη θεά αυτή (5), δίνοντας την εντύπωση της Μάνας και της Κόρης (Δήμητρα - Περσεφόνη, Ρέα - Ηρα κ.λ.π.) που έχει τις ρίζες της βαθειά, εις την μινωική παράδοση. Της Μάνας και της Κόρης, που σαν "θεές των όφεων" χαρίζανε στους μινωίτες, εκείνη την ευδαιμονία, που μαρτυρούνε αδιάψευστα, οι όμορφες τοιχογραφίες κι οι άψογες εγκαταστάσεις του Αιγαιοπελαγίτικου πολιτισμού. Εκείνες οι τοιχογραφίες, που παριστάνουν πάντοτε, πανέμορφες γυναίκες να παίζουν και να εκτελούν, αναίμακτες ιερουργίες, με κατακόκκινο κρασί, τιμώντας τη θεά τους, που ήταν ωραία σαν κι αυτές, υπέρτατη και στοργική, για όλους τους ανθρώπους (δηλαδή Πάνδημος). Την θνήσκουσα θεά, που χάρισε στην ανθρωπότητα, τ' αθάνατα κατάλοιπα, της άψογης μητριαρχίας, που θα μπορούσαν να συνοψιστούν, στο γένος και την οικογένεια, την μητρική στοργή και την ισότητα με την ελευθερία, που πάντοτε ανάβλυζαν κι από τις θείες κοινωνίες και τις πανίερες οινοσπονδές που απαιτούσε στη λατρεία της, αυτή η θνήσκουσα θεά, με τις πολλές της διαστάσεις (Χθόνια, Αέρια, θαλάσσια κ.λ.π.). Τις ίδιες ίσως διαστάσεις, που συντηρούσε στη λατρεία της, και η Διωναία Αφροδίτη, σαν να είτανε κυρίαρχος του καταγάλανου ουρανού (με την προσωνυμία Ουρανία) και τ' άβυσσου της θάλασσας (σαν Αναδυομένη) ή στοργική προστάτιδα, όλων των πολιτών (σαν Πάνδημος) και των θαλασσοπόρων ναυτικών, όπως την Παναγιά Γοργόνα (6), με την προσωνυμία Πελαγία.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
1. Εκτός από το Ιταλικό "πουτάνα" και το εκχυδαϊσμένο "πόρνη" της "κοινής" Ελληνιστικής γλώσσας, οι αρχαίοι πρόγονοί μας, προτιμούσανε για τις ιεροδούλους, το όνομα "εταίρα'. "Η τάξις των εταίρων, ήτοι των εξ επαγγέλματος ελευθέρων ηθών γυναικών, προήλθεν ένεκα της μεγάλης των ανδρών ελευθερίας (δηλαδή εξουσίας) και της ασθενείας των ηθικών αρχών... Αι εταίραι εγκαθίσταντο δε κυρίως όπου η ελευθερία των εγγάμων γυναικών ήταν μάλλον περιορισμένη (Ιωνία, Αθήνα κ.λ.π.)... Εν Σπάρτη όμως ήσαν άγνωστοι αι εταίραι (λόγω της ελευθερίας την οποία παρείχε το Δωρικό δίκαιο στις γυναίκες). Οι ορχηστρίδες, οι αυλητρίδες, και οι καθαρίστριαι (ήταν εταίρες με καλυμμένο επάγγελμα)" βλ. "Ελευθερουδάκη" Απ. Αρβανιτόπουλος.
2. Οπως ήδη έχουμε αναφέρει, κατά τις απαρχές της ιστορίας του ανθρώπινου είδους, τουλάχιστο στο πολιτιστικό λίκνο της Ευρασίας (Στην Πολυνησία και την Αμερική μέχρι και τον 19ο και 20ο αιώνα), κυριαρχούσε ίσως, ένας απόλυτα ειρηνικός πολιτικός, που θα μπορούσε κάλλιστα να χαρακτηριστεί, σαν μια μονοθεϊστική μητριαρχία, εξ αιτίας του μεγάλου πλήθους, των σε γενικές γραμμές ομοίων ειδωλίων, της "Μητέρας Θεάς" που βρεθήκανε, στην λίθινη Ευρώπη, την αρχαϊκή Ασία και την προδυναστική Αίγυπτο.
3. Το πολιτιστικό μεγαλείο της πρώτης Φαραωνικής δυναστείας στηνΑίγυπτο, δηλώνει πεντακάθαρα, ότι είχανε προηγηθεί, αρκετοί αιώνες, ευημερίας και προόδου, στους προδυναστικούς και ίσως μητριαρχικούς, γεωργικούς λαούς του Νείλου.
4. Η μεγάλη ιστορική σημασία του Ερωτα, στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου, δεν μας προσφέρεται μονάχα από την αρχαία Ελληνική φιλοσοφία (Πλάτων, Αριστοτέλης, Επίκουρος κ.λ.π.), ή από τον σκόπιμα παραμερισμένο σύγχρονο Φροϋδισμό, αλλά και από τις πανάρχαιες Θεογονίες. Οπως την θεογονία του Ησίοδου, την θεογονία των Ορφικών, την Βεδική Θεογονία κ.λ.π.
5. "Δεν ήταν βέβαια σ' εμάς το όνομα Αφροδίτη το μοναδικό όνομα της μεγάλης θεάς του έρωτος. Ονομαζόταν επίσης με το Ελληνικό όνομα Διώνη. Ετσι αντιχεί ο θηλυκός τύπος του Διός" ΚKerenyi "Η Μυθολογία των Ελλήνων" εκ. ΕΣΤΙΑ σελ. 77.
6. Οπως αναφέρει και ο βαθυστόχαστος Φρόϋντ ("Μωησής και Μονοθεϊσμός"), κατά κανόνα οι λαοί, διατηρούν υποσυνείδητα, την ξεχασμένη ιστορία τους, για να την φέρουν στην συνείδηση, όταν θα αντιμετωπίσουν, την παρακμή και την διαφθορά.
Ετσι και οι Αιγαιοπελαγίτες, διατηρώντας ασυνείδητα, ανάμεσ' από τα παραμύθια, την αίγλη και το μεγαλείο, του προελληνικού πολιτισμού τους, αυθόρμητα μετέτρεψαν, τις όμορφες ιέρειες, του μινωικού παραδείσου, σε όντα μυθικά (Γοργόνες, Μοίρες, Σειρήνες κ.λ.π.) που με την πάροδο τουχρόνου, και την ελπίδα του Σωτήρα μας σεμνά ενσωματώθηκαν, στον άδολο χριστιανισμό.

ΜΕΡΟΣ B΄

Αυτές τις διαστάσεις, που ανέφεραν και οι Μυκηναίοι, στα κείμενα των πινακίδων της μινωικής γραμμικής Β΄ γραφής, για να τιμήσουν τις θεές τους, που μάλλον προερχότανε, από τις επί μέρους διαστάσεις, της άγνωστης μινωικής θεάς. Ετσι διαβάζοντας τις πινακίδες, που έλαχε να περιέχουν, θρησκευτικές αναφορές, για χάρι των θεών αυτών, σε πρώτο πλάνο συναντάμε, μάλλον την πρόδρομο του Δία, τη θεά Diwia (πινακίδα PY,Tn 316), που ίσως ήταν η Διώνη κι η Διωναία Αφροδίτη. Εκείνο όμως που μας κάνει, να βλέπουμε την Αφροδίτη, σπουδαία και σεβάσμια, κατά την Μυκηναϊκή περίοδο, είναι...
... οι ιερόδουλοι. Είναι οι υπερήφανες και ιερές γυναίκες που μας περιγράφουν με αρκετή σαφήνεια και οι πινακίδες που τιτλοφορούνται "ομάδες γυναικών". Από αυτά τα Ελληνόφωνα γραπτά ντοκουμένα, που εχαράχτηκαν στην Πύλο γύρω στον 14ο π.Χ. αιώνα, είναι δυνατό να αντλήσουμε, αρκετές πληροφορίες, για τις πανάρχαιες ιερο-δούλους και τον ιερό τους ρόλο. Ετσι στις πινακίδες της συλλογής Ad, βλέπουμε καταγραμμένες, αποκλειστικά γυναίκες, τις λεγόμενες "ασκήτριες" (των ασκητριών, a-ke-ti-ra-o), μαζί μ' ανήλικα κι αγνά παιδιά, τις "κόρες" (Κο-wa) και τους "κόρους"(Ko-wo). Τα ίδια θα διαβάσουμε και στις πινακίδες της συλλογής Ab, οι οποίες αναφέρουν τις γυναίκες αυτές, με τα ονόματα των ιερών πτολιέθρων7 της καταγωγής τους, όπως τις "Κνίδιες" και τις "Μιλήσιες", ενώ ταυτόχρονα θα μας παρουσιάσουν και το πλούσιο σιτηρέσιο αυτών των γυναικών, που ήτανε ο σίτος και τα σύκα. Εκείνο όμως που δηλώνει, την κοινωνική θέση, των Μυκηναίων ιεροδούλων, είναι το περιεχόμενο της πινακίδας PY-Ae 303, το οποίο αντικειμενικά θα σχολιάσει και ο J.T. Hooker, με αυτό εδώ το κείμενο."Η Ae 303 είναι ένα από τα ελάχιστα κείμενα της Γραμμικής Β΄ που επιτρέπουν άμεση μεταγραφή στην ελληνική:
- Πύλος ιερείας δοέλαι ένεκα χρυσοίοι ιεροίο ΓΥΝΑΙΚΑ 14+
- Πύλος: δούλες της ιέρειας ένεκα του ιερού χρυσού: 14+ γυναίκες.
Εκ πρώτης όψεως, ίσως να φαίνεται παράξενο ότι οι γυναίκες της πινακίδας Ae 303 δηλώνονται ρητά ως δούλες, ενώ οι γυναίκε ς στις πινακίδες Aa και Ab δεν χαρακτηρίζονται έτσι. Παρά το ότι προφανώς είναι δούλες. Η πιθανή εξήγηση είναι ότι πρόκειται για διαφορετικούς τύπους "δουλείας". Στη μια βαθμίδα είναι γυναίκες προορισμένες για ορισμένου είδους εργασία. Στην άλλη σίγουρα υψηλότερη, είναι εκείνες που προσδιορίζονται ως "δούλες της ιέρειας" Ακόμη υψηλότερα μπορούμε να υποθέσουμε ότι βρίσκονται οι "δούλες του θεού" που αναφέρονται στις πινακίδες Ε. Η έκφραση "δούλη της ιέρειας" ξαναεμφανίζεται επίσης σε μια από αυτέ ς τις πινακίδες, στην Εο 224. Είναι αξιοσημείωτο ότι σε αυτή την περίπτωση η "δούλη" αναφέρεται ονομαστικά (e-ra-ta-ra) είναι κάτοχος γης και συμπεριλαμβάνεται στον ίδιο κατάλογο με την ιέρεια. Με λίγα λόγια, όλα φανερώνουν μια θέση πολύ υψηλότερη από αυτή που κατείχαν οι απλές εργαζόμενες: τόσο υψηλή, που πραγματικά η ίδια η έκφραση "Δούλη της ιέρειας" θα έπρεπε ίσως να θεωρηθεί, τιμητικός τίτλος" (J Hooker "Εισαγωγή στη γραμμική Β εκδ. Μορφ. Ιδρ. Εθνικής Τραπέζης σελ. 179).
- Από το κείμενο αυτό, καθώς και από τις αφηγήσεις των Ομηρικών επών8, είναι πανεύκολο να αντιληφθούμε, ότι οι έννοιες του δούλου, ακόμα και της ιερόδουλου, κατά την Μυκηναϊκή περίοδο, δεν είχανε καμία σχέση, με τους γνωστούς μας δούλους, της Ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας. Τους δούλους δηλαδή, που εμφανίστηκαν νομοτελιακά, σαν "ομιλούντα εργαλεία" (cinstrumenta vocalia), κατά τον "δεύτερο μεγάλο καταμερισμό της εργασίας και του πλούτου9", που αναπτύχθηκε παράλληλα, με τη συσσώρευση του κέρδους, που επέφερε στους Ελληνες, το εμπόριο και η ναυτιλία, του 5ου π.Χ. αιώνα. Εκείνη τη συσσώρευση, που μάλλον εκατάφερε, σιγά - σιγά να διαφθείρει, ακόμα και τα μυστηριακά ιερά της γνωστής αρχαιότητας. Οπως διέφθειρε το ιερό της Αφροδίτης εις την Κόρινθο, το ιερό της Αλαίας Αθηνάς στην Αρκαδία, το ιερό του Πυθίου Απόλλωνα στην Δήλο (Αισχίνης - Κτησιφ. 108) και άλλα πολλά ιερά της ανατολής10, όπου συγκεντρώνονταν, χιλιάδες ιερόδουλοι, που με την χρήση της πορνείας, του δόλου και της βασκανίας, αρπάζανε τα χρήματα, των ταλαιπωρημένων ναυτικών. Αντίθετ' από την παράδοση, των ιερών του γένους, που μάλλον απαιτούσε, αμόλυντες ιέρειες και όμορφες παρθένες11, όπως εκείνες που αναφέρουν, πολλοί αρχαίοι συγγραφείς. Ο Παυσανίας ο περιηγητής, γραπτά θα μας πληροφορήσει12, πως η ιέρεια της Αφροδίτης στη Σικυώνα, έπρεπε αναγκαστικά να είναι παρθένος. Το ίδιο κι ο Ιππόλυτος ("Ελεγχος κατά πασών των αιρέσεων" 5, 8, 40), ο οποίος θα μας πει, ότι ο Ιεροφάντης και η Ιέρεια της Δήμητρας στην Ελευσίνα, έπρεπε να είναι, "απηρτημένοι την σαρκικήν γένεσιν". Ο Στράβωνας επίσης, θα γράψει ότι στην αρχαία Ελληνική Δήλο, αντίθετα από τις χιλιάδες ιεροδούλους όπου πρωτοστατούσαν, οι όμορφοι χοροί, των παρθένων ιερειών (Γεωγραφικά I C, 845). Εκείνο όμως που συνδέει, την προαιώνια λατρεία, των λίθινων Αφροδιτών, που βρίσκουν οι αρχαιολόγοι στους ανοχύρωτους συνοικισμούς, του ηλιόλουστου Αιγαίου. (Κυκλαδικά και μινωικά ειδώλια), με την υπέροχη λατρεία της Αειπάρθενου Μαρίας, που πάντοτε δεσπόζει σ' αυτό το λίκνο του πολιτισμού, είναι... οι Παναγίες. Είναι οι "παναγείς ιέρειαι"13 που ζούσαν κοινοβιακά, στα ιερά της Δήμητρας, σαν τις δικές μας μοναχές, έχοντας το προνόμιο, όχι μονάχα να "άπτωνται" τα άγια δισκοπότηρα (αμφικύπελλα) και τ' άλλα ιερά, αλλά ακόμα και να τα "περιφέρουν". Είναι εκείνες οι παρθένες, που όπως μας λέει ο Ιουλιανός (ρη. V173), ήταν "οι των αρρήτων απτόμενοι Παναγείς εισί" για να προσθέσει και ο Ησύχιος, ότι η κάθε Παναγία ήταν "ιέρεια, ήτις ου μίσγεται ανδρί".
- Αυτή εξάλλου τη σεμνή παράδοση, των άμωμων ιερειών, που έχει τις ρίζες της βαθειά, στην ύπαρξη του είδους μας, δεν θα διστάσουν να υιοθετήσουν και οι πατέρες του χριστιανισμού, που κόντρα στην πατριαρχία, του "εθνικού" τους περιβάλλοντος, τόλμησαν να θεσπίσουν, στη ζωντανή λατρεία τους και τον υπέροχο θεσμό, των άγιων διακονισσών. Των σεβαστών ιερειών, της άφθαρτης Ορθοδοξίας, που "δούλες του Θεού" πάναγνες και περήφανες, υπηρετούσαν τη θρησκεία τους, πάνω από χίλια χρόνια, σε όλο το Βυζάντιο (βλ. Ε. Θεοδώρου - Αθήνα 1949). Εκείνων των ιερειών, που όχι μονάχα εδιακόνευαν (εβοηθούσαν), αλλά ακόμα και ιερουργούσαν, φέροντας όλες τις τιμές, της Γενικής ιερωσύνης14, όπως αναγνωρίζει, με σύνεση και φώτιση, ακόμα και ο απόστολος Παύλος, σύμφωνα με αυτό εδώ, το σαφέστατο κείμενο.
"ασπάσασθε Μαριάμ, ήτις πολλά εκοπίασεν εις υμάς.
ασπάσασθε Ανδρόνικον καιΙουνίαν τους15 συγγενείς μου και συναιχμαλώτους μου, οίτινές εισιν επίσημοι εν τοις αποστόλοις, οι και προ εμού γέγοναν εν Χριστώ....
ασπάσασθε Τρύφαιναν και Τρυφώσαν τας κοπιώσας εν κυρίω ασπάσασθε Περσίδα την αγαπητήν, ήτις πολλά εκοπίασεν εν κυρίω" (Novum Testamentum (00 31) Epistula Pauli ad Romanos (006). Chapter 16 sec. 7)
- Και μια και ο ιερός αυτός θεσμός, των γυναικών που ιερουργούσαν, χάθηκε στα παγκάρια και στην συγκέντρωση του πλούτου, στο άγιο Βατικανό, τηςΔύσης της... πολιτισμένης, παρόλο που αναγνωρίζουμε, ότι "η αναβίωση του θεσμού των διακονισσών είναι ευκταία" (Ομιλία Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου στην Ιερά Σύνοδο, την 6-10-1998), καλό θα ήταν να τον ...παρατηρήσουμε, μην βρούμε τον μπελά μας, από τις ίδιες της γυναίκες.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
7. Εχουμε ήδη αναφέρει, ότι τα ομηρικά "ιερά πτολίεθρα" δεν ήταν τίποτε άλλο, από τα μικρασιατικά ιερά, που ίσως λειτουργούσαν, σαν κέντρα λατρείας (κυρίως του Απόλλωνα), όπως και τα μινωικά "ανάκτορα".
8. Βλ. Οδύσσεια ξ. 206 και 542.
9. Βλ. Φρ. Ενγκελς "Η καταγωγή της οικογένειας".
10. "Εις τα Κόμανα της Καππαδοκίας είχον ναόν μέγαν ος εκέκτητο πλείους των εξακισχιλίων ιεροδούλων, ανδρών ομού και γυναικών" (Στραβ. 535.537).
11. Ο θεσμός των παρθένων ιερειών, διατηρήθηκε ακόμα, και στην παρηκμασμένη Ρώμη, με τον θεσμό της Εστιάδος (Virgo Vestalis) για να συνεχιστεί αργότερα με τις δικές μας μοναχές. Εδώ αξίζει να επισημάνουμε και το εξήςπερίεργο φαινόμενο. Παρόλο που ο απαίσιος για εμάς θεσμός της παρθενίας έχει αμφισβητηθεί και καταργηθεί από την ανθρωπότητα, η σεξουαλική καταπίεση των νέων ανθρώπων βρίσκεται σήμερα στο αποκορύφωμά της, ίσως εξ αιτίας της αχαλίνωτης μοναξιάς, την οποία επιβάλλει η σύγχρονη κουλτούρα, της τηλ-επικοινωνίας, της ξενο-φοβίας και της σεξουαλικής και οικονομικής ανασφάλειας.
12. Β. "Ελευθερουδάκη" λ. ιέρεια.
13. "Απετέλουν κοινότητα θρησκευτικήν, ζώσαι εν κοινοβίω, εν ιδίαις οικίες συντηρουμένας εκ του ιερού, άγαμοι, αφωσιωμέναι εις την λατρείαν των δυο θεοτήτων. Αλλά δεν είναι αι καλούμεναι Μέλισσαι, διότι το όνομα τούτο έφερον μόνον αι εν Πάρω παναγείς ιέριαι της Δήμητρος". Δ. Γουδής "Τα μυστήρια της Ελευσίνος" εκδ. "Δημιουργία" σελ. 124
14. Την γενική ιεροσύνη όπως μας αναφέρει κι ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, την δικαιούνται όλοι οι βαπτισμένοι χριστιανοί. "Και συ - ο χριστιανός - γίνεσαι μέτοχος του βασιλικού, ιερατικού και προφητικού αξιώματος του Χριστού με το βάπτισμα" (Ιω Χρυσοστόμου ει ςτην Β΄ Κορινθ. ομιλ. 3, 7, PG 61, 417, 418). Το γεγονός αυτό θα επιβεβαιώσει και ο Μ. Βασίλειος με αυτά τα λόγια. "Αρετής δεκτικόν το θήλυ ομοτίμως τω άρρενι παρά του κτίσαντος γέγονε" (Λογ. Ιουλίττας RG 31, 241 A)
15. Η απόστολος Ιουνία, τιμάται στο ιερολόγιό μας την 17η Μαϊου

ΜΕΡΟΣ Γ΄

Από όλα αυτά, τα αναμφισβήτητα ιστορικά ντοκουμέντα, εύκολα θα μπορούσαμε, αντικειμενικά να φανταστούμε, πως η υπέρμετρη συγκέντρωση του πλούτου και ο παραμερισμός των μητριαρχικών θεσμών (οικογένεια, κοινόβιο, θρησκεία κ.λ.π.), είχαν σαν αποτέλεσμα, όχι μονάχα τη διαφθορά, των ιερών του γένους κι ολόκληρης της κοινωνίας, αλλά και την σταδιακή εμφάνιση, του απάνθρωπου θεσμού, της φοβερής δουλοκτησίας. Εκείνου του σκληρού θεσμού, που διαχρονικά κατάργησε16, με την πνοή των λόγων Του, ο άχραντος Σωτήρας μας, Υιός και Λόγος του Κυρίου, δηλώνοντας περήφανα, πως με την μετενσάρκωσή του, ήλθε στον κόσμο να διδάξει, σαν "δούλος του Θεού.
"Ιδού ο δούλος μου, τον οποίο εδιάλεξα, ο αγαπητός μου, εις τον οποίο ευαρεστήθηκε η ψυχή μου. Θα του δώσω το Πνεύμα μου και θα διακηρύξει δικαιοσύνη εις τον εθνικό κόσμον.
Δεν θα φιλονεική, ούτε θα φωνάζη, ούτε θα ακούγη κανείς την φωνή του εις τα πλατείας. Καλάμι ραγισμένο δεν θα το σπάση και λυχνάρι που καπνίζει δεν θα το σβήση, έως ότου κάνει την δικαιοσύνη να νικήση. Και εις το όνομά του τα έθνη θα ελπίζουν" (Ματθ. 12, 18-21).
Τα έθνη μάλλον θα ελπίζουν, με σύνεση και σιγουριά, όταν θα υιοθετήσουν, τον Λόγο με τη λογική, που πάει πάντα κόντρα, στις καταστροφικές δομές (βία, γραφειοκρατία κ.λπ.) που γιγαντώνουν καθημερινά, την Δύναμη κυριαρχίας, που αναφέρει και ο Μαρκούζε. Τα έθνη ίσως θα ελπίζουν όταν θαεπιστρέψουνε, συνειδητά ή ασυνείδητα, στην ιδεολογία της Αγάπης (Ματθ 12, 7. Λουκ. 10, 27 κ.λ.π.), που πάντα απαιτούσε, στη ζωντανή λατρεία του, ο πάναγνος Σωτήρας μας. Εκείνος που εξύψωσε ακόμα και τους καταφρονεμένους, σε "δούλους του Θεού" τιμώντας και δοξάζοντας, το παραμελημένο είδος μας, έτσι που το εκτιμούσαν και οι μινωίτες οι ειρηνικοί, δίνοντας στις ιέρειές τους, τον ίδιο τίτλο ακριβώς. Τον τίτλο που κατείχαν ίσως και οι "δούλες του Θεού" που βλέπουμε ζωγραφισμένες και στις τοιχογραφίες του Ακρωτηρίου, πανέμορφες σα να είτανε, η ίδια η Αφροδίτη, να κάθονται στους θρόνους17, σεμνά να επιβλέπουν, την συλλογή του κρόκου κι όλων των γηγενών φυτών, που λέμε "φαρμακευτικά". Την συλλογή των υλικών, που πάντα χρησιμοποιούσαν, οι σεβαστές ιερόδουλοι, όχι μονάχα για να γοητεύσουν18, αλλά ακόμα για να θεραπεύσουν και να απαλλάξουνε τους άνδρες, από τα αρρωστημένα τους απωθημένα. Και μια και σχολιάζουμε την Αφροδίτη και τις ιερόδουλους, καλό θα ήτανε να πούμε, δυο κουβεντούλες για τα φάρμακα, που ονομάζονται "αφροδισιακά".
Τόσο από τους αρχαίους (Θεόφραστο, Διοσκουρίδη κ.λ.π.) όσο και από την αλάνθαστη λαϊκή μας παράδοση, τα φάρμακα της Αφροδίτης, αιώνια δοκιμασμένα, δημιουργήματα της φύσης, δίχως καμία παρενέργεια, είναι κυρίως τα ακόλουθα19.
- Ο Δίκταμος του Γιούχτα (Origanum dictamus), ο Εροντας των Κρητικών, που εκτός από την ερωτική διέγερση που φημολογείται ότι προκαλεί, ήταν και το κύριο συστατικό, των αρωματικών υλών της περίφημης "Βενεδικτίνης" του λικέρ που έφτιαχναν οι καθολικοί καλόγηροι.
- Το ελληνικό θυμάρι (Thymus Voulgaris) μαζί με την θρύμπα (Thymbra Montana) εξ αιτίας των αρωματικών υλών τους (Θυμόλη, Κυμίνη, Τερπίνη κ.λ.π.), εβοηθούσαν τους λουόμενους, να αναζωογονούνται σεξουαλικά.
- Το αρωματικό καλάμι Ακορος (Acorus calamus), που αφθονεί στις λίμνες και τα ποτάμια της Ελλάδας, το χρησιμοποιούνε στην Ανατολή, σαν αφροδισιακό ρόφημα, ενώ οι Ευρωπαίοι το βάζουνε στα "μπίτερ" και τα υπέροχα "βερμούτ" τους.
- Η τρυφερότατη γλιστρίδα (Portulaca Oleracea), τα μπουμπούκια της κάππαρης (capparis spinosa), το κάρδαμο (Lepidium Sativum) και τα φρέσκα κουκιά (Viciafaba), είναι γνωστό από παλιά, ότι έχουνε αφροδισιακές ιδιότητες.
Το ίδιο θα μπορούσαμε να πούμε και για το φρέσκο... κρεμμυδάκι (Alium cepa), που εκτός από την αφροδισιακή δράση που πιστεύεται ότι έχει είναι και ένα "φυσικό καλλυντικό" με το ωραίο ρόδινο χρώμα που δίνει στα μάγουλα.
Οσο για την μυρωδιά που... χαρίζει αυτό το "πανφάρμακο" μπορούμε να μασήσουμε, φρεσκοκομμένο μαϊντανό, δυόσμο και σέλινο, ή να γευτούμε λίγο καφέ. Και μια και αναφερθήκαμε στο δυόσμο (Menta piperita) και το σέλινο (Apium graveotens), που είναι κατά κανόνα, τα "φυσικά αφροδισιακά" της λαϊκής μας παράδοσης, απλώς θα σας πληροφορήσουμε, ότι στην Αραβία, για να μπορέσουν οι αφέντες, του πολυγαμικού Ισλάμ, να εκπληρώσουν στο ακέραιο, τις "βαρύτατες" οικογενειακές υποχρεώσεις τους, έπιναν τσάι από δυόσμο ή μέντα αρωματική (το ίδιο φυτό). Το γεγονός αυτό εξάλλου το συνταντάμε και στην αρχαιότητα (Αιγύπτιοι Ελληνες Ρωμαίοι), ανάμεσα από τις υποδείξεις, τόσο του Ιπποκράτη όσο και του Διοσκουρίδη.
Και μια και αναφέραμε τον Ιπποκράτη από την Κω, που ήτανε κατά τον μύθο, ο δέκατος όγδοος εγγονός τουΑσκληπιού, καλό θα ήταν να υιοθετήσουμε και την σοφή του συμβουλή, για τον χυμό των σπερμάτων του ροδιού (Runica granatum), που ζωντανεύει τα αφροδίσια, ενώ παράλληλα αφανίζει, τις γεροντικές κηλίδες του δέρματος και τις πολύχρονες ρυτίδες.
Και επειδή όλα τα παραπάνω φαρμακευτικά φυτά, αφορούν κυρίως την σεξουαλικότητα του άνδρα, αξίζει να αναφερθούμε και σε εκείνα τα φυτά, που μάλλον διεγείρουν τις ψόφιες από την καταπίεση, ορμές των γυναικών. Ετσι τις συμβουλεύουμε, να πίνουν πότε πότε, βραστή τσουκνίδα (Urtica urens) αντί για τσάι, ή να αγαπούνε τον καρπό, της παραμελημένης κυδωνιάς (Cydonia vulgaris), που ήτανε για τους αρχαίους, το έμβλημα της ευτυχίας, που χάριζε εις τους θνητούς η Διωναία Αφροδίτη. Γιατί η κυδωνιά, με τους υπέροχους καρπούς της εκτός που δίνει ευεξία, στο σεξ των γυναικών, παρέχει και το "κυδωνόκρασο" που πάντα χρησιμοποιούσαν τα θηλυκά και οι ιερόδουλοι, με πλήσεις εις τους κόλπους τους, για να καταπολεμήσουνε την "χαλαρότητα".
Πέρα όμως από όλα αυτά, τα ιθγανεή φυτά του τόπου μας, υπάρχουν και τα εισαγόμενα, όπως την αρωματική κανέλα (Cinnamomum Zey Lanicum) που βοηθάει στην... ανικανότητα, το "μοσχοκάριδο" το γαρύφαλο (Eugenia aromatica) που ενεργεί επίσης κατα της ανικανότητας και... η πανάκεια της πρακτικής ιατρικής, το άγριο Γκίνσεγκ (Panax Ginseng).
Εκείνο το φυτό που θεραπεύει με τις ρίζες του, όχι μονάχα όπως λένε, όλες ανεξαιρέτως τις κακές καταστάσεις του ανθρώπινου οργανισμού (σαν μια πανάκεια), αλλά ακόμα και την σεξουαλική ανικανότητα των γερόντων. Και επειδή αυτό το πανάκριβο και σπάνιο γκίνσεγκ, που φυτρώνει στα απόκρημνα βουνά της Απω Ανατολής, ανήκει συστηματικά στην "τάξη" των Σκιαδανθών (Umbeliflorae) αξίζει να προσέξουμε ένα αφροδισιακό φυτό του τόπου μας, που ανήκει ακριβώς στην ίδια "τάξη". Το άγνωστο αυτό φυτό, όπως τονίζει κι ο καθηγητής Διαπούλης, είναι το ιθαγενές κρητικό φυτό Εrygnium ternatum, το οποίο είναι ένα από τα ελάχιστα παγκοσμίως φυτά, που θεωρούνται επισήμως από τους βοτανολόγους σαν αφροδισιακά. Οπως και το αρωματικό φυτό Malabaila Sekatul το οποίο θαυμάζουν οι Αραβες, για τις εξαιρετικές αφροδισιακές του ικανότητες (Βλ. Χ. Διαπούλης: "Συστηματική Βοτανική" Αθήνα 1966 σελ. 274). Και επειδή δεν κατορθώσαμε, τουλάχιστον να εντοπίσουμε, ετούτο το θαυμάσιο και άγνωστο φυτό της Κρητικής χλωρίδας (ίσως το γνωρίζουν κάποιοι βοτανολόγοι, ίσως και ν' αφανίστηκε από την υπερβόσκηση), απλά σας συμβουλεύουμε, να προτιμάτε τους μυτίλους (Mutilus Miax), μια και τα μύδια όπως λένε, τονώνουμε τα αροδίσια. Αυτήν εξάλλου τη σεξουαλική ιδιότητα των μυδιών και των κοχυλιών, ίσως υπονοεί και ο μύθος (Festus Grammaticus 52,2) που αναφέρει καθαρά, ότι η θεία Αφροδίτη, γεννήθηκε μέσα από ένα κοχύλι, που αναδύθηκε από τα κύματα, της πάντοτε φουρτουνιασμένης θάλασσας των Κυθήρων. Την ίδια μάλλον θάλασσα, μεσ' την οποία έπεσε και ημινωϊτισσα παρθένα, η ολόγλυκια Βριτόμαρτις, κυνηγημένη από τον Μίνωα, που ήθελε να τη βιάσει. Για να αναδυθεί και αυτή, όπως η Αφροδίτη σαν Δίκτυνα πλέον της Κρήτης και να χαθεί παντοτεινά, στον αστερέοντα Ουρανό (Καλλίμαχος "Υμνος εις Αρτεμιν" 189 και Παυσανίας Περιηγητής 2,30,3).

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
16. Αν και η σταδιακή κατάργηση της δουλοκτησίας προήλθε από οικονομικά αίτια (οι μονάρχες της Ελληνιστικής περιόδου λ.χ. προτιμούσαν την "μισθωτή" εργασία των εξαθλιωμένων πολιτών, από την εργασία των δούλων τους οποίους συντηρούσαν), δεν μπορούμε να παραμερίσουμε και τις υπόλοιπες ιδεολογικές και κοινωνικές συνθήκες που εβοήθησαν εις την ανατροπή του δουλοκτητικού συστήματος. Ετσι σε γενικές γραμμές θα μπορούσαμε να υποθέσουμε ότι η ιδεολογική αμφισβήτηση του θεσμού της δουλείας, δεν προήλθε ουσιαστικά, ούτε από τις ανεφάρμοστες αποφάσεις της υπέροχης Συμβατικής Συνέλευσης της Γαλλικής Επανάστασης, ούτε και από τον εμφύλιο Αμερικάνικο πόλεμο, αλλά, κυρίως από την επίδρασή της χριστιανικής ιδεολογίας.
17. Δεν υπάρχουν δυστυχώς, ούτε τοιχογραφίες, μα ούτε και ειδώλια της μινωικής περιόδου που να παριστάνουν κάποιον άνδρα, που να κάθεται επάνω σε θρόνο έτσι όπως υπέθεσε, ο ρομαντικότατος Εβανς, για τον "θρόνο του Μίνωα". Απεναντίας βλέπουμε, ένα μεγάλο πλήθος από τα αρχαιολογικά ευρήματα του προελληνικού Αιγαίου, να παριστάνουμε γυναίκες κι εξέχουσες ιέρειες που κάθονται σε θρόνους και πλουμιστά καθίσματα (τοιχογραφίες Ακρωτηρίου, Κυκλαδικά ειδώλια, μινωικά ειδώλια κ.λ.π.)
18. Από τη μινωική κιόλας περίοδο οι γυναίκες εκτός από τον φούμο, τα ψιμύθια και τις αλοιφές, χρησιμοποιούσαν για την γοητεία τους και διάφορα αρώματα, που τα έφτιαχνα από τους καρπούς, του κορίανδρου, του κέδρου και του νάρθηκα ή από το αρωματικό κορμί του ρυτινούχου πεύκου, του στύρακα, της αγριοκυδωνιάς και της κρητικής λαδανιάς.
19. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Κ. Μπαζαίου "100 βότανα 1000 θεραπείες", εκ. 1996.


© Copyright "ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ"

1on.gif (2742 bytes)