ΤΟΠΙΚΑ ΝΕΑ - ΠΑΤΡΙΣ


Κωνσταντινούπολη Κρήτη Φανάρι

Η παρουσία της Κρήτης στην Πόλη και το Φανάρι υπογραμμίζει, πάντα με φυσικό τρόπο, τη ζωντανή παράδοση σχέσεων αιώνων της "θυγατέρας προς τη Μητέρα" Εκκλησία, το πνεύμα της άφθαρτης αγάπης και του οφειλόμενου αλληλοσεβασμού.
Αυτό το πνεύμα εκδηλώθηκε πανηγυρικά το περασμένο Νοέμβριο, με αφορμή το κληρικολαϊκό συνέδριο (στα πλαίσια του Ιωβηλαίου 2000) και την καθιερωμένη "θρονική" εορτή του οικουμενικού Πατριαρχείου. Η συμβολή των κρητών Αρχιερέων και των εκπροσώπων, κληρικών και λαϊκών απΥ όλες τις Μητροπόλεις, στη διεξαγωγή των εργασιών όσο και στην εορτή του θρόνου υπήρξε ουσιαστική, παρά την εύλογη όσο και έκδηλη απουσία του Αρχιεπισκόπου Τιμοθέου και του Σεβασμιωτάτου Κισάμου και Σελίνου Ειρηναίου. Το συνέδριο, με θέμα: "Ενορία ως κύτταρον της ζωής της Εκκλησίας - βιούμενη πραγματικότης, σύγχρονοι προβληματισμοί και προκλήσεις", προκάλεσε οντως ζωηρές συζητήσεις μεταξύ των 700 συνέδρων - εκπροσώπων των ανά την οικουμένη ορθοδόξων Μητροπόλεων και Αρχιεπισκοπών.
Ο παρατηρητής αυτών των εκδηλώσεων υπογραμμίζει την αξία της πατριαρχικής και πατρικής υποδοχής και ευλογίας, επισημαίνοντας με δέος το "ιλαρόν φως" το οποίο δεν έπαψε ο παλαίφατος θρόνος να εκπέμπει, απαλύνοντας τη ζοφερή όψη της πραγματικότητας. Ένα φως υπερκόσμιας ακτινοβολίας και βυζαντινής αυθεντικότητας, ανακλώμενο σήμερα στη χαρισματική μορφή του Πατριάρχη Βαρθολομαίου.
Δεν θα επιμείνομε σε εντυπώσεις και περιγραφές στιγμών από την επίσκεψη και το συνέδριο, τα οποία ήδη έχει καλύψει ο καθημερινός τύπος και εν όψει της δημοσίευσης πρακτικών. Ανάγκη βαθύτερη επιτάσσει να υπερβούμε την εφήμερη πραγματικότητα φτάνοντας εκεί που οι ελπίδες υπάρχουν από κοινού με τους εφιάλτες και η φλόγα σιγοκαίει ακόμα σε απόμερα και κόγχες ερειπωμένων Ναών της Βασιλεύουσας.
ii. Η Κωνσταντινούπολη, θεωρητικά τουλάχιστο, διεκδικεί πάντα θέση μοναδική στην ιστορία του Έθνους - δίπλα στην Αθήνα - και ένα ρόλο στο οικουμενικό γίγνεσθαι που ΔΕΝ ΤΕΛΕΙΩΣΕ.
Ο μέγας Κωνσταντίνος εκτός της δόξας, που αντίκρισε στο ακτινωτό Σύμβολο της Νίκης, οραματίστηκε την Πόλη να μεγαλουργεί με το όνομά του. Την πόλη που ήταν γραφτό να σταυρωθεί κρατώντας το ίδιο δοξασμένο Σύμβολο με το χέρι ενός άλλου Κωνσταντίνου, που μαρτύρησε αλλά παραμένει αθάνατος.
Ο ιδρυτής, την επόμενη μέρα της μεγάλης νίκης του μοιάζει να διέτρεξε την οικουμένη, επιβαίνοντας στο φτερωτό άρμα της φαντασίας, μέχρι που συνάντησε το μαγικό σημείο για να πραγματοποιήσει το όραμά του. Η πίστη και η μεγαλοφυΐα τον οδήγησαν ώστε να θεμελιώσει το νέο Βυζάντιο στην ομώνυμη αποικία των ελλήνων, ιδρύοντας συγχρόνως το αιώνιο κέντρο του Χριστιανικού πολιτισμού.
Οι δώδεκα ένδοξοι αιώνες, που διαμόρφωσαν την ιστορική ταυτότητα του Γένους, σφράγισαν με το ίδιο φωτεινό Σύμβολο, την οικουμενική πορεία του. Την πορεία που εδώ και πεντέμισι αιώνες διεξάγεται ως μαρτύριο και ως μαρτυρία, με το χλωμό φως του κεριού και το Σταυρό υψωμένο στο χέρι του Πατριάρχη. Ένα φως αναδυόμενο από τα βάθη των αιώνων και από τα έγκατα της μαρμαρωμένης πόλης. Εκεί όπου, μνήμη και ιστορία συνεχίζουν την καταγραφή ενδόξων τάφων και ιερών λειψάνων αγίων, μαρτύρων, πατριαρχών, αυτοκρατόρων ομολογητών και "παντός πνεύματος δικαίου, εν πίστει τετελειωμένου". Βαθειά, στα τριθέμελα Ναών και Ανακτόρων όπου τα απομεινάρια ονείρων, στάχτες και μαλάματα, μαντεύεις τη θαμμένη δόξα. Ένα κόσμο όπου "ψυχαί αϊσουσαι" δίνουν μαρτυρία σιγής μέσα από το ανερεύνητο. Σιγής που ανεβαίνει ως τα υπέργεια και βρίσκει έκφραση στο μουντό και σκούρο των τειχών του Θεοδοσίου, στα Μοναστήρια και πάνω απΥ όλα στο μεγαλόπνοο καύχημα του Ιουστινιανού και της οικουμενικής Χριστιανοσύνης.
iii. Η αγιά Σοφιά είναι αποκρυστάλλωση του αιώνιου μέσα στο παροδικό και η κορυφαία έκφραση της ζωντανής ελπίδας του Γένους σΥ αυτό τον κόσμο. Ένας συνδυασμός τέχνης και ψυχής εγκόσμιου πολιτισμού και υπερκόσμιο, πίστεως και πράξεως. Είναι το σημείο και το μνημείο που φωτίζεται, μυστικά και διαχρονικά, με το διβάμπουλο του οικουμενικού θρόνου, στον οποίο αντιφεγγίζεται η δική της υπερκόσμια και ανέσπερη λάμψη. Μια λάμψη που δεν μπόρεσαν οι αιώνες να μεταβάλλουν ούτε η αστυνόμευση των μιναρέδων και τα υψωέναα γύρω της επιβληκτικά τεμένη να επισκιάσουν.
Η αγιά Σοφιά δεν είναι σύμβολο μόνο αρχιτεκτονικής και τέχνης, ούτε εκφράζει μόνο τη δραματική ιστορία του βυζαντινού και του ελληνικού Έθνους. Δεν είναι μόνο η αυθεντική αποτύπωση του ελληνικού και του Χριστιανικού ανθρωπισμού, όπως τον ερμήνευσαν οι τρεις ιεράρχες, ο Γρηγόριος Νύσσης, ο Διονύσιος, ο άγιος Μάξιμος. Είναι κάτι περισσότερο, για το οποίο εύστοχα σημειώνει ο ιστορικός της τέχνης: Η αγία Σοφία είναι ο θείος χώρος που διαπερνά το γήινο χώρο, όπως ακριβώς η φλόγα του κεριού διαπερνά το σκοτάδι και προσθέτει. Για πρώτη φορά στην ιστορία της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής διαμορφώθηκε ο κατάλληλος χώρος για το μυστήριο του Θεού και για το μυστήριο της Ενανθρωπήσεως (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, "Εκδοτική Αθηνών", τόμος 2Υ σ. 384).
Αυτό το απερίγραπττο Μυστήριο της Ενανθρωπήσεως του Θεού διακονεί και εκφράζει η μεγάλη του Χριστού Εκκλησία. Κάτω από συνθήκες και καταστάσεις εμπερίσταστης χρησιότητας, για το "εναπομένον" στη Βασιλεύουσα μικρό ποίμνιο, ο ιστορικός οικουμενικός θρόνος διαχειρίζεται την από αιώνων κληρονομία της πίστεως, την πνευματική παράδοση του Γένους και κατΥ επέκταση την πορεία εκπολιτισμού της οικουμένης.
Σήμερα η διαχρονική λάμψη, που εκπέμπεται σΥ όλο τον κόσμο από το θρυλικό Φανάρι, διατρέχει τον άμεσο κίνδυνο μιας από καιρό σχεδιασμένης και μεθοδευμένης ερήμωσης της εστίας της. Είναι φανερό ότι το ελπιδοφόρο μήνυμά του εκτός από την ελπίδα εμπεριέχει και εκπέμπει προς τις αρχές και εξουσίες του σημερινού κόσμου ένα δραματικό S.O.S. Μια έκκληση αγάπης και πόνου, για επιστροφή των ξεριζωμένων της Πόλης στον τόπο και τους τάφους των προγόνων τους. Έκκληση προς την παγκόσμια κοινότητα για την άμεση επαναλειτουργία της "εν Χάλκη" Σχολής του Γένους, που κλείστηκε κατά παράβαση νόμων και με την παραβίαση όρων του ανθρωπισμού, του πολιτισμού και προπαντός του δικαιώματος της ελευθερίας.

1on.gif (2742 bytes)