Θέματα & Αφιερώματα

25/2/2001

Η πληροφορική επανάσταση

     Έναν κόσμο πολύ διαφορετικό από αυτόν που γνωρίζουμε σήμερα, με κυριαρχία των υπολογιστικών συστημάτων, τα οποία θα εμπεριέχονται σε κάθε μορφή της καθημερινής ανθρώπινης λειτουργίας, επηρεάζοντας καταλυτικά το διεθνές εργασιακό περιβάλλον αλλά και την παγκόσμια οικονομία, περιέγραψε ως την αυριανή πραγματικότητα ο διευθυντής του Εργαστηρίου Υπολογιστών του Τεχνολογικού Ινστιτούτου Μασαχουσέτης (του περίφημου MIT) Μιχάλης Δερτούζος, σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε το μεσημέρι στη Θεσσαλονίκη.
    Ο κ. Δερτούζος, που βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη με την ευκαιρία της αναγόρευσης του το απόγευμα σε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Πληροφορικής του ΑΠΘ, παρουσίασε, μιλώντας στους δημοσιογράφους, το όραμα του για την εξέλιξη της πληροφορικής επανάστασης και τη μορφή που θα έχει η κοινωνία του 21ου αιώνα, με την ανάπτυξη "ανθρωποκεντρικών συστημάτων›. Το θέμα αυτό άλλωστε πραγματεύεται η ομιλία που θα κάνει απόψε στην τελετή αναγόρευσής του στο Πανεπιστήμιο, αλλά και το νέο του βιβλίο, το όγδοο κατά σειρά, που πρόκειται να κυκλοφορήσει σε λίγους μήνες.
    Βασική πεποίθηση του Ελληνα καθηγητή είναι ότι τόσο η πληροφορική επανάσταση όσο και η βιομηχανία της πληροφορικής βρίσκονται ακόμη, κυριολεκτικά, στα σπάργανα και η εξέλιξή τους τα αμέσως επόμενα χρόνια έχει πολλές παραμέτρους.
    Οσο για το Internet, ο κ. Δερτούζος το χαρακτήρισε ως μια ομάδα επιδειξιών και ηδονοβλεψιών, όπου οι πρώτοι, που εκπροσωπούν μόνο το 1% της παγκόσμιας οικονομίας, επιδεικνύουν τις δυνατότητες τους και οι δεύτεροι, δηλαδή μόνο το 5% των κατοίκων του πλανήτη, απλά κοιτάζουν "σερφάροντας", με το δάχτυλο κολλημένο στο "ποντίκι" τους.
    Κύρια αιτήματα στα οποία, κατά τον κ. Δερτούζο - ο οποίος είναι μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Μηχανολογίας των ΗΠΑ - καλείται να δώσει απαντήσεις η τεχνολογία, είναι κατά πρώτον η βελτίωση του επιπέδου των επικοινωνιών τόσο ανάμεσα στο χρήστη και τη μηχανή όσο και ανάμεσα σε ανθρώπους που μιλούν διαφορετική γλώσσα, αφού η εξέλιξη της επανάστασης της πληροφορίας θα γίνει σε δικτυακό περιβάλλον, το οποίο θα αποτελεί τη μετεξέλιξη του Word Wide Web, του γνωστού δηλαδή Internet.
    'Αλλα αιτήματα, είναι η καλύτερη αυτοματοποίηση των λειτουργιών, η δυνατότητα αναζήτησης πληροφοριών με "κριτήριο› την έννοια και όχι τη λέξη και τέλος η παροχή πληροφόρησης με βάση τις ανάγκες κατά επαγγελματικό ή άλλο κλάδο ή κατ' άτομο (customization).
    Ρόλο-κλειδί στην πορεία για την εξέλιξη αυτή θα παίξει η αυτοματοποίηση στην επικοινωνία του χρήστη με το σύστημα του ηλεκτρονικού υπολογιστή, μια διαδικασία η οποία σήμερα, με τη χρήση πληκτρολογίου και "ποντικού", βρίσκεται, όπως είπε, σε πρωτόγονη μορφή.
    Χαρακτηριστικά ήταν τα λόγια του κ. Δερτούζου, ο οποίος είπε ότι "φτυαρίζουμε" με φτυάρι υψηλής τεχνολογίας χωρίς πραγματική δυνατότητα φυσικής συνεννόησης ανάμεσα στον άνθρωπο και στον ηλεκτρονικό υπολογιστή.
    Η μέρα, βέβαια, που ο υπολογιστής θα εκτελεί εντολές, που θα λαμβάνει μηνύματα φωνητικά από το χρήστη, δεν βρίσκεται και τόσο μακριά. Πέρα από την εμπειρία που έχει ο καθημερινός άνθρωπος με τα κινητά τηλέφωνα τα οποία καλούν έναν αριθμό, ανάμεσα σε ορισμένους προεπιλεγμένους, με απλή αναφορά του από το χρήστη, υπάρχει, όπως είπε ο κ. Δερτούζος, η δυνατότητα "συζήτησης› με "έξυπνα" συστήματα για πολύ περιορισμένα θέματα.
    Είναι, όμως, συνέχισε, ζήτημα τριών ή τεσσάρων χρόνων η πλήρης εξέλιξη της τεχνολογίας που θα καταργεί εντελώς το πληκτρολόγιο στην εισαγωγή δεδομένων και στην επικοινωνία με έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή.
    Πέρα από την παραπάνω εικόνα του computer - υπηρέτη, που υπακούει στις εντολές μας, ο Ελληνας καθηγητής, που μετέχει και στο Συμβούλιο Εξωτερικών υποθέσεων των ΗΠΑ, έδωσε και μια άλλη διάσταση στις εξελίξεις αυτές.
    Η κατάργηση του πληκτρολογίου θα βάλει, όπως είπε, στη διεθνή αγορά της χρήσης των εφαρμογών της πληροφορικής το ένα δισεκατομμύριο των κατοίκων της Κίνας, που λόγω των ιδεογραμμάτων της γλώσσας τους είναι πρακτικά αποκλεισμένοι από τα συστήματα αυτά και τα δύο δισεκατομμύρια των ανθρώπων, που είναι αναλφάβητοι.
    Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τις δυνατότητες που προσφέρει η τηλεργασία, θα διαφοροποιήσουν τη σημερινή πραγματικότητα, προκαλώντας, κατά τον κ. Δερτούζο, μέσα στην επόμενη δεκαπενταετία μια ανακατανομή της εργασίας με ένταση αντίστοιχη αυτής που επέφερε η βιομηχανική επανάσταση.
    Χαρακτηριστικά, ανέφερε το γνωστό παράδειγμα των Ινδών προγραμματιστών, που θεωρούνται οι καλύτεροι διεθνώς, επισημαίνοντας, όμως, ότι ο σημερινός αριθμός τους, που είναι περίπου 20.000, αποτελεί σταγόνα στον ωκεανό των 50.000.000 Ινδών που γνωρίζουν αγγλικά (σε συνολικό πληθυσμό 700 και πλέον εκατομμυρίων), οι οποίοι θα μπορούν να κάνουν εργασίες γραφείου από απόσταση.
    Οι ΗΠΑ επεσήμανε ο κ. Δερτούζος, που διευθύνει και διδάσκει στο ΜΙΤ από το 1974, θα ανακαλύψουν ξαφνικά ότι υπάρχει μια άλλη Αμερική έξω από τη χώρα.
    Ενδεικτικά, παρέθεσε το παράδειγμα ότι η φωνητική μεταφορά δεδομένων στην Ινδία, από έναν Αμερικανό γιατρό, η επεξεργασία τους από έναν Ινδό γραμματέα και η μεταφορά τους πάλι πίσω στις ΗΠΑ, κοστίζει σήμερα το 25% του κόστους επεξεργασίας των δεδομένων αυτών στο γραφείο του γιατρού στην Αμερική.