Β' Στάσιμο

Έξοδος

Αἰσχύλου ?nbsp;ρομηθεὺς Δεσμώτης

μετάφραση: Ι. Γρυπάρη

Τ Ρ Ι Τ Ο Ε ?nbsp; Ε Ι Σ Ο Δ Ι Ο

 

 

Ἰώ Ιώ
τίς γῆ; τί γένος; τίνα φῶ λεύσσειν
τόνδε χαλινοῖς ἐν πετρίνοισιν
χειμαζόμενον;
τίνος ἀμπλακίας ποινὰς ὀλέκῃ;
?nbsp;οια χώρα; τι έθνος; ποιος τάχα είναι αυτός
που τον βλέπω σ' αυτό τον γκρεμνό καρφωτό
να τον δέρνουνε τέτοιες φουρτούνες;
Σαν τι κρίμα πλερώνεις μ' αυτή την ποινή,
που κακοθανατάς;
565 σήμηνον ὅποι γῆς ἡ μογερὰ πεπλάνημαι. ?nbsp;ε μου, ω πε μου, σε ποια χώρα γης
να πλανήθηκα η μαύρη;
ἆ ἆ, ἒ ἔ,
χρίει τις αὖ με τὰν τάλαιναν οἶστρος,
εἴδωλον Ἄργου γηγενοῦς, ἄλευ᾽ ἆ δᾶ· φοβοῦμαι
τὸν μυριωπὸν εἰσορῶσα βούταν.
ὁ δὲ πορεύεται δόλιον ὄμμ᾽ ἔχων,
Αχ! Αχ!
?nbsp;άλι την άθλια με κεντά ένας οίστρος(1)...
να το, του Αργού το φάντασμα του γίγαντα·
βόηθα θεέ!
τον βλέπω, να, ο βοσκός με μύρια μάτια
που 'ρχεται και σκιαχτά τριγύρω του τηρά,
570 ὃν οὐδὲ κατθανόντα γαῖα κεύθει.
ἀλλ᾽, ἐμὲ τὰν τάλαιναν
ἐξ ἐνέρων περῶν κυναγετεῖ, πλανᾷ
τε νῆστιν ἀνὰ τὰν παραλίαν ψάμμαν.
που και νεκρό δεν τόνε κρύβει η γης,
μ' απ' τον κάτω κόσμο
βγαίνοντας σαλαγάει και με γυρνά
στην άμμο του γιαλού την άθλια νηστικιά.
ὑπὸ δὲ κηρόπλαστος ὀτοβεῖ δόναξ Και το σουραύλι του βαριά σφυρίζει ένα σκοπό
575 ἀχέτας ὑπνοδόταν νόμον·
ἰὼ ἰὼ πόποι, ποῖ μ᾽ ἄγουσι τη-
λέπλαγκτοι πλάναι;
τί ποτέ μ᾽, ὦ Κρόνιε παῖ, τί ποτε ταῖσδ᾽
ἐνέζευξας εὑρὼν ἁμαρτοῦσαν ἐν
που σα νανούρισμα ύπνο φέρνει.
Αλίμονο μου αλί! πού πάλι με τραβούν
οι μακροπεριπλάνητοι παραδαρμοί;
Σε τι με βρήκες να 'φταιξα, του Κρόνου γιε, σε τι;
και μες σε τέτοιες συμφορές μ' έζεψες, όίμέ,
580 πημοναῖσιν; ἓ ἕ,
οἰστρηλάτῳ δὲ δείματι
δειλαίαν παράκοπον ὧδε τείρεις;
κι έτσι με τυραγνάς τη μαύρη με άγριας τρέλας σκιάξιμο έξω νου;
πυρί <με > φλέξον, ἢ χθονὶ κάλυψον, ἤ
ποντίοις δάκεσι δὸς βοράν,
μηδέ μοι φθονήσῃς
εὐγμάτων, ἄναξ.
Φωτιά ρίξε και κάψε με, ή χώσε με στη γης,
δώσε με στα θεριά του πέλαου να με φαν,
μα μη αποστρέψεις, θε μου, τις ευχές μου·
585 ἄδην με πολύπλανοι πλάναι
γεγυμνάκασιν, οὐδ᾽ ἔχω μαθεῖν ὅπα
πημονὰς ἀλύξω.
κλύεις φθέγμα τᾶς βούκερω παρθένου;
με σώνει όσοι με γύμνασαν μακροπαραδαρμοί,
και να μην ξέρω πού
τέλος θα βρουν οι συμφορές μου.
Ακούεις της βοϊδοκέρατης παρθένας τη φωνή;
?nbsp;ρομηθεύς ?nbsp;ρομηθεύς
πῶς δ᾽ οὐ κλύω τῆς οἰστροδινήτου κόρης, ?nbsp;ώς δεν ακούω την οιστροκέντητη την κόρη
590 τῆς Ἰναχείας; ἣ Διὸς θάλπει κέαρ
ἔρωτι, καὶ νῦν τοὺς ὑπερμήκεις δρόμους
Ἥρᾳ στυγητὸς πρὸς βίαν γυμνάζεται.
του Ινάχου, που φλογίζει την καρδιά του Δία
μ' έρωτα; κι όπου τώρα μισητή απ' την Ήρα
στους άσωστους γυμνάζεται άθελα της δρόμους;

 

(1) οίστρος· η αλογόμυγα, η βοϊδόμυγα

Σημείωση

Ζητώ συγγνώμη αλλά το σχολικό βιβλίο "Δραματική ?nbsp;οίηση" της Γ' Γυμνασίου (έκδοση 1991) απ' όπου και η μετάφραση του Ι. Γρυπάρη δεν έχει τους στίχους 593-906 (δηλαδή την συνέχεια και το τέλος του Γ' επεισόδιου και το Γ' Στάσιμο). Αν κάποιος γνωρίζει που μπορώ να βρώ την συγκεκριμμένη μετάφραση παρακαλώ να με ενημερώσει ώστε να ολοκληρωθεί αυτή η προσπάθεια.

 

?nbsp;ερίληψη των στίχων 593 - 906

Η Ιώ αφηγείται τα βάσανα της στον ?nbsp;ρομηθέα, πώς δηλαδή με πλανερά όνειρα ο Δίας ζητούσε να την παρασύρει, πώς ο πατέρας της Ίναχος ύστερα από χρησμό την έδιωξε από το σπίτι, πώς μεταμορφώθηκε σε δαμάλα και πώς η Ήρα την τυραννούσε στέλνοντας τον οίστρο (τη βοϊδόμυγα) και τον Αργό. Ο ?nbsp;ρομηθέας προφητεύει όσα η Ιώ θα υποφέρει στο μέλλον από την Ήρα. ?nbsp;εριγράφει με κάθε λεπτομέρεια την περιπλάνηση της μέσα σε χώρες της Ευρώπης και της Ασίας.

Η Ιώ ακούγοντας τα μελλούμενα εύχεται ένα λυτρωτικό θάνατο. Ο ?nbsp;ρομηθέας συγκρίνει τα πάθη της με τα δικά του και διαπιστώνει πως μόνο η πτώση του Δία από το θρόνο θα είναι η μόνη λύση για τον ίδιο και την Ιώ. Ωστόσο προφητεύει πως ο δικός του λυτρωμός συνδέεται με τη δική της μοίρα, γιατί από την Ιώ και το Δία θα γεννηθεί στην Αίγυπτο ο Έπαφος· ο δέκατος τρίτος απόγονος του Έπαφου θα λυτρώσει τον ?nbsp;ρομηθέα από τα πάθη του. ?nbsp;ρόκειται για τον Ηρακλή, αλλά το όνομα του δεν αναφέρεται ρητά στην προφητεία.

Ο ?nbsp;ρομηθέας αποκαλύπτει ύστερα από ικεσίες της Ιώς και του χορού και μια άλλη πτυχή του μυστικού του: Ο Δίας θα εκθρονιστεί από ένα παιδί που θα γεννηθεί, όταν θα κάνει ένα γάμο στο μέλλον. Μόνο ο ?nbsp;ρομηθέας μπορεί να αποτρέψει αυτό το ενδεχόμενο, αν απελευθερωθεί.

Η Ιώ εγκαταλείπει τη σκηνή ξετρελαμένη από τον οίστρο και ο χορός στο τρίτο στάσιμο εύχεται να μη βρεθεί ποτέ στη θέση της αλλά να κάνει γάμο ταιριαστό, έστω και μ' έναν ξωμάχο, δουλευτή.

 

 

 

Β' Στάσιμο

Έξοδος