Στη Ντία τα μεγαλύτερα κύματα στον ελληνικό χώρο!
Πρωτοποριακό πρόγραμμα πρόγνωσης κυμάτων σε εξέλιξη εδώ και ένα μήνα

Ρεπορτάζ Κορίνα Καφετζοπούλου

Oκαταστροφικός σεισμός στην Ν.Α Ασία έφερε στη επιφάνεια τον κίνδυνο του κύματος.

Τεράστια κύματα, που θεωρούνται υπεύθυνα και για ανεξιχνίαστα ναυάγια, προκαλούνται επίσης και εξαιτίας των δυσμενών καιρικών συνθηκών αλλά και άλλων φαινομένων.

Οι ερευνητές προσπαθούν να εξηγήσουν την ύπαρξη των υδάτινων τειχών σε όλον τον κόσμο με τα πιο σύγχρονα μέσα.

Στην Ελλάδα μπορεί να μην έχουν εμφανιστεί τεράστια κύματα σε ύψος δεκαώροφων κτιρίων έχουν καταγραφεί όμως κύματα ύψους 12 μέτρων και μάλιστα πολύ κοντά μας και συγκεκριμένα στην Ντία.

Μια περιοχή που δίνει τα μεγαλύτερα κύματα στο Αιγαίο.

Για τις έρευνες που γίνονται στον ελλαδικό χώρο αλλά και για ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα πρόγνωσης κυμάτων που ξεκίνησε μόλις πριν ένα μήνα μιλά στην «Π» ο ειδικός επιστήμονας του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών ( ΕΛΚΕΘΕ) και επικεφαλής του προγράμματος κ. Τακβόρ Σουκισιάν.



Έρευνα

Την τελευταία 5ετία το Ελληνικό Κέντρο θαλάσσιων Ερευνών με ειδικές σημαδούρες ελέγχει ορισμένα σημεία του θαλάσσιου χώρου της πατρίδας μας. Πρόκειται για το σύστημα ΠΟΣΕΙΔΩΝΑΣ.

Αυτό το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης επί της ουσίας παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο την θάλασσα και την ατμόσφαιρα.

Το δίκτυο σε ένα χρόνο θα ενισχυθεί και με ένα πρόγραμμα παλλιρροϊογράφων για να καταγράφονται οι μεταβολές της θάλασσας, και οι αλλαγές στη στάθμη της.

Οι έρευνες πολλές φορές έχουν επικεντρωθεί στη Ντία καθώς εκεί έχουν καταγραφεί πελώρια κύματα.

Το μεγαλύτερο μάλιστα κύμα που καταγράφηκε την τελευταία 5ετία στο Αιγαίο σύμφωνα με τον ειδικό επιστήμονα του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών ( ΕΛΚΕΘΕ) κ. Τακβόρ Σουκισιάν ήταν στην συγκεκριμένη περιοχή και έφτασε τα 12 μέτρα!

Όπως είπε ο ίδιος μιλώντας στην “Π” εκείνη την περίοδο την περιοχή έπληττε σφοδρή κακοκαιρία όμως κανείς δεν μπορούσε να πιστέψει ότι αυτή η περιοχή μπορούσε να δώσει τόσο μεγάλα κύματα .

Βόρεια της Ντίας τα ειδικά μηχανήματα έχουν καταγράψει επανειλημμένα κύματα μήκους 9-10 -11 μέτρων.

Αυτό το φαινόμενο δεν οφείλεται μόνο στην κακοκαιρία αλλά και στα ισχυρά ρεύματα της περιοχής.



Πρόγνωση κυμάτων



Τα συχνά απαγορευτικά για τον απόπλου, τα οποία προκαλούν κοινωνική αναταραχή και πλήττουν τον τουρισμό, οδήγησαν στην ανάγκη της πρόγνωσης των κυμάτων.

Κάτι που είναι εφικτό σύμφωνα με την τεχνογνωσία του ΕΛΚΕΘΕ.

Η ερευνητική και πανεπιστημιακή κοινότητα , το ΥΕΝ, η ΕΜΥ αλλά και ιδιωτικές ναυτιλιακές εταιρίες συμμετέχουν σε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα που ξεκίνησε μόλις τον προηγούμενο μήνα για να είναι δυνατή σε 2,5 χρόνια και η πρόγνωση των κυμάτων. Το κόστος της έρευνας χρηματοδοτείται με το ποσό των 2,5 εκ. ευρώ.

Σκοπός του προγράμματος είναι παράλληλα με την πρόγνωση του καιρού να κοινοποιείται και η πρόγνωση το ύψος των κυμάτων τα οποία δεν εξαρτώνται μόνο από τον ισχυρό άνεμο.

Ο κ. Τακβόρ Σουκισιάν που είναι και ο επικεφαλής του προγράμματος ανέφερε ότι στο επίκεντρο της έρευνας είναι τα δρομολόγια από τον Πειραιά με προορισμούς την Κρήτη , την Ρόδο και τις Κυκλάδες όπου εμφανίζεται και η μεγαλύτερη επιβατική κίνηση.

Όπως έχει διαπιστωθεί τα μεγάλα κύματα δεν εμφανίζονται μόνο όταν κάνει κακό καιρό.

Ο επικεφαλής του προγράμματος τόνισε ότι «η ΕΜΥ βγάζει την πρόγνωση του καιρού και τα μποφώρ και το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας αποφασίζει βάσει των μποφώρ τα απαγορευτικά απόπλου. Aυτό ισχύει και για τα καΐκια αλλά και για τα επιβατικά πλοία. Αυτό όμως δεν μπορεί να συνεχιστεί».

Εξηγώντας στη συνέχεια την αντίληψη που έχει διαμορφωθεί ανέφερε ότι τα πλοία της Κρήτης δεν κινδυνεύουν από τα 9 μποφώρ ενώ γενική διαπίστωση είναι ότι τυχόν προβλήματα στα πλοία δεν τα προκαλεί ο άνεμος αλλά τα κύματα.

Στο Αιγαίο έχει διαπιστωθεί ότι υπάρχουν περιοχές όπου ο άνεμος μπορεί να είναι 9 μποφώρ και δεν υπάρχουν κυματισμοί αλλά και το ακριβώς αντίθετο.



Κύματα… φρικιά



Σίγουρα έχετε ακούσει για την ύπαρξη γιγάντιων κυμάτων που ρουφούν πλοία και για μυστηριώδη ναυάγια . Δεν πρόκειται για μύθους αλλά για πραγματικότητα.

Την ύπαρξη αυτών των κυμάτων -κύματα “φρικιά” όπως τα αποκαλούν - που το ύψος τους αγγίζει τα 30 μέτρα ερευνούν την τελευταία 5ετία οι επιστήμονες.

Η έρευνα αυτή είναι ό,τι πιο σύγχρονο υπάρχει στο τομέα του κυματισμού σύμφωνα με τον ειδικό επιστήμονα του ΕΛΚΕΘΕ .

«Πρόκειται για κύματα που εμφανίζονται από το πουθενά, και ενώ οι καιρικές συνθήκες δεν το επιτρέπουν, στον Ατλαντικό, τον Ειρηνικό, αλλά και τη Μεσόγειο.

Έχουν χαθεί δεκάδες πλοία που δεν πρόλαβαν να εκπέμψουν σήμα κινδύνου και δεν μπορούν να αποδοθούν στις καιρικές συνθήκες. Έχουν χάσει τη ζωής τους από το 1970 και μετά 2.500 άνθρωποι και δυστυχώς μόνο εικασίες μπορούμε να κάνουμε.

Οι εικασίες λένε ότι αν συναντηθεί ένα ρεύμα με ένα κύμα που πηγαίνει προς την αντίθετη κατεύθυνση προκαλούνται αυτά τα τεράστια κύματα ύψους 30 μέτρων.

Ούτε να το φανταστείς δεν μπορείς».

Γι’ αυτό το φαινόμενο πριν μερικούς μήνες κοινοποιήθηκαν νέα στοιχεία από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ESA).

Για πρώτη φορά στην ιστορία της μετεωρολογίας, δορυφόροι της ESA κατέγραψαν σε διάστημα τριών εβδομάδων δέκα κύματα ύψους άνω των 25 μέτρων.

Μέχρι σήμερα, πολλοί επιστήμονες πίστευαν ότι τόσο μεγάλες ανωμαλίες στους ωκεανούς συμβαίνουν μία φορά ανά 10.000 χρόνια.

Οι ερευνητές δεν έχουν ακόμα διαλευκάνει πλήρως το φαινόμενο, πιστεύουν όμως ότι τα τεράστια κύματα δημιουργούνται από συνήθη κύματα που συναντούν θαλάσσια ρεύματα ή ενισχύονται από ανέμους που κινούνται με την ίδια ταχύτητα.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος MaxWave της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο ξεκίνησε το 2000 με σκοπό να επιβεβαιώσει την ύπαρξη των γιγάντιων κυμάτων και να διερευνήσει τις επιπτώσεις τους στη ναυτιλία.

Όπως αναφέρει ανακοίνωση της ESA, τις τελευταίες δύο δεκαετίες πάνω από 200 τάνκερς και άλλα πλοία με μήκος άνω των 200 μέτρων έχουν βυθιστεί από ακραία καιρικά φαινόμενα.

Τα γιγάντια κύματα ίσως ευθύνονταν για πολλές από τις μυστηριώδεις εξαφανίσεις. Το Φεβρουάριο του 1995, κατά τη διάρκεια ενός τυφώνα στο Βόρειο Ατλαντικό, το κρουαζιερόπλοιο Queen Elizabeth II συνάντησε ένα κύμα 29 μέτρων το οποίο ο καπετάνιος Ρόναλντ Ουόρικ περιέγραψε ως «ένα τείχος νερού».

Την ίδια χρονιά, η υπεράκτια πλατφόρμα άντησης πετρελαίου Draupner χτυπήθηκε από ένα κύμα του οποίου το ύψος μετρήθηκε με όργανο λέιζερ στα 26 μέτρα.

Πάλι το 2001, τα κρουαζιερόπλοια Bremen και Caledonian Star παραλίγο να βυθιστούν στο Νότιο Ατλαντικό από κύματα 30 μέτρων. Το Bremen έμεινε μάλιστα ακυβέρνητο για πάνω από δύο ώρες. Κάθε εβδομάδα βυθίζονται δύο μεγάλα πλοία κατά μέσο όρο. Αλλά τα αίτια ποτέ δεν ερευνώνται με λεπτομέρεια όπως στα αεροπορικά δυστυχήματα. Απλά τα ναυάγια αποδίδονται στον «άσχημο καιρό».

Στο πλαίσιο του προγράμματος MaxWave, οι δορυφόροι γεωεπισκόπησης ERS-1 και ERS-2 της ESA σάρωσαν με ραντάρ τους ωκεανούς για διάστημα τριών εβδομάδων το 2001. Οι δορυφόροι μετέδιδαν εικόνες που αντιστοιχούσαν σε τμήματα του ωκεανού διαστάσεων δέκα επί πέντε χιλιόμετρα και λαμβάνονταν ανά διάστημα 200 χιλιομέτρων.

Οι 30.000 εικόνες που προέκυψαν αναλύθηκαν με μαθηματικά εργαλεία και αποκάλυψαν την ύπαρξη δέκα κυμάτων με ύψος έως και 30 μέτρα.

Κατά την επόμενη φάση του προγράμματος, που ονομάζεται WaveAtlas, οι επιστήμονες θα χρησιμοποιήσουν δορυφορικά δεδομένα δύο ετών για να δημιουργηθεί ένας παγκόσμιος άτλαντας με τις περιοχές όπου δημιουργούνται γιγάντια κύματα, με στόχο να προστατευτεί η ναυτιλία αλλά και να βελτιωθούν οι γνώσεις μας για τους ωκεανούς.