TA ΔIATHPHTEA ΣTO HPAKΛEIO

ΤΟ ΚΤΙΡΙΟ ΤΩΝ ΜΙΝΩΙΚΩΝ
(Υποδειγματικό στη συντήρηση και αναπαλαίωση)

Οταν η Διοίκηση των Μινωικών Γραμμών θέλησε να μεταστεγάσει τα κεντρικά γραφεία της στο Ηράκλειο, σε ένα κτίριο ανάλογο του μεγέθους και του κύρους της εταιρείας, αποφάσισε να αγοράσει και να ανακατασκευάσει το διατηρητέο κτίριο της πρώην Εθνικής Τράπεζας, στη συμβολή των οδών 25ης Αυγούστου 17 και Επιμενίδου, το οποίο είχε στο μεγαλύτερο μέρος του καταστραφεί απο τους βομβαρδισμούς του ΒΥ Παγκοσμίου Πολέμου.

minoikes1.jpg (6630 bytes)minoikes2.jpg (16207 bytes)minoikes3.jpg (15428 bytes)


Ας πάρουμε όμως την ιστορία του κτιρίου απο την αρχή:
Το 1912 ο ταλαντούχος αρχιτέκτονας Δημήτρης Κυριακού, εμπνευστής πολλών ιστορικών κτιρίων της πόλης του Ηρακλείου σχεδιάζει το λαμπρό κτίριο που θα στεγάσει την Τράπεζα Κρήτης. Τρία χρόνια αργότερα ολοκληρώνεται η ανέγερση του κτιρίου, στεγάζεται όμως εκεί τελικα η Εθνική Τράπεζα η οποια έχει εντωμεταξύ απορροφήσει την Τράπεζα Κρήτης. Ήταν το πρώτο κτίριο με ενιαία χρήση (χωρίς δηλαδή καταστήματα στο ισόγειο ή διαμερίσματα στον όροφο).
Υπήρχε επίσης υπόγειος χώρος-αποθήκη. Κατελάμβανε επιφάνεια 465 περίπου τ.μ. και είχε ανοίγματα σε όλες του τις πλευρές. Η κεντρική είσοδος από την οδό Μαρτύρων 25ης Αυγούστου, η μεγαλοπρεπέστερη απΥ όλα τα ανάλογα κτίρια της πόλης σε μεγάλο χώρο φωτισμένο από την οροφή με υαλοστάσιο. Περιμετρικά υπήρχαν γραφεία, καθώς και δύο κλιμακοστάσια που οδηγούσαν στον όροφο. Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο των εξωτερικών όψεων του κτιρίου ήταν η καμπυλόγραμμη τοιχοποιΐα στη νοτιοδυτική γωνία, σε σημείο δηλαδή όπου συνήθως υπήρχε η κεντρική είσοδος των κτιρίων.
Το 1941 το νεοκλασικό οικοδόμημα δέχεται καίριο πλήγμα κατά τη διάρκεια των Αγγλικών βομβαρδισμών του ΒΥ Παγκοσμίου Πολέμου. Μια βόμβα πέφτει στο κέντρο του κτιρίου ισοπεδώνοντάς το σχεδόν ολοκληρωτικά.
Οι εργαζόμενοι πάντως της Τράπεζας σώζονται στο σύνολό τους, καταφεύγοντας στο καταφύγιο που υπήρχε στο υπόγειο του κτιρίου. Από το κτίριο σώζονται μόνο κάποια τμήματα των προσόψεων μέχρι το ύψος του πρώτου ορόφου. Το τμήμα του κτιρίου που είχε απομεινει παρΥ όλη την εγκατάλειψη, εξακολουθούσε να δείχνει την αρχοντική του προέλευση. Κατά την μεταπολεμική περίοδο μια πρόχειρα στεγασμένη επιχείρηση ενοικίασης αυτοκινήτων, ένα κατάστημα τουριστικών ειδών και μια κάβα, μοιράζονται τον ερειπωμένο χώρο του κτιρίου, το οποίο εντωμεταξύ έχει ανακηρυχθεί διατηρητέο μνημείο.
Τον Απρίλιο του 1989 οι Μινωικές Γραμμές αγοράζουν το κτίριο απο την Εθνική Τράπεζα με πρόθεση να το ανακατασκευάσουν και να το αποκαταστήσουν στην αρχική του μορφή. Για το σκοπό αυτό ανασύρονται τα αρχιτεκτονικά σχέδια του Δημήτρη Κυριακού από τη Βικελαία Βιβλιοθήκη και προκηρύσσεται αρχιτεκτονικός διαγωνισμός που κερδίζει το μελετητικό γραφείο Α.Λαμπάκη-Δ.Κονταργύρη.
Οι μελετητές εκπονούν τα τελικά σχέδια που προβλέπουν πλήρη αποκατάσταση της εξωτερικής όψης του κτιρίου, το οποιο φαίνεται σαν μια διόροφη κατασκευή την ώρα που ο εσωτερικός χώρος, λόγω των υψηλών ταβανιών, ευνοεί τη δημιουργία τεσσάρων σύγχρονων ορόφων. Μεταξύ των στοιχείων που απαρτίζουν το κτίριο, αυτό που ξεχωρίζει, δίνοντας αίγλη και λάμψη σΥ ολόκληρο το δημιούργημα, είναι το εσωτερικό αίθριο με τη γυάλινη οροφή απΥ όπου άπλετο φως πλημμυρίζει όλους τους ορόφους. Λίγο μετά την παράδοση των σχεδίων ο αρχιτέκτονας Α.Λαμπάκης πεθαίνει και το έργο της επίβλεψης της ανακατασκευής του κτιρίου αναλαμβάνει ο αρχιτέκτονας Γιάννης Μαραγκάκης.
Σεπτέμβριος του 1991. Ξεκινούν οι θεμελιώσεις του κτιρίου. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι εργασίες ανακατασκευής του κτιρίου σταματούν για περίπου 10 μήνες ύστερα από παρέμβαση της 7ης Εφορείας Νεοτέρων Μνημείων και του ΥΠΕΧΩΔΕ, λόγω της ύπαρξης ενός τοιχίου που εικάζεται ότι ανήκε σε Ενετική κατοικία. Τα σχέδια του κτιρίου τροποποιούνται ουτως ώστε το συγκεκριμένο τοιχίο να διατηρηθεί και να παραμείνει επισκέψιμο και οι εργασίες ανέγερσης προχωρούν με γοργό ρυθμό. Τρία χρόνια αργότερα, το Νοέμβριο του 1994 το κτίριο ολοκληρώνεται και μεταστεγάζονται σε αυτό όλες οι υπηρεσίες των κεντρικών γραφείων των Μινωικών Γραμμών.
Για την ολοκλήρωση των διαφόρων κατασκευών χρησιμοποιήθηκαν ατόφια υλικά όπως πωρόλιθοι για τα τμήματα της πρόσοψης, μάρμαρο Διονύσου για το πάτωμα, ξύλο καρυδιάς για τα κουφώματα και τις πόρτες, μασίφ σίδερο δουλεμένο με τις παραδοσιακές τεχνικές για την αποκατάσταση της εξώπορτας και την κατασκευή των μνημειακών παραθύρων.
Για την κατασκευή των εξωτερικών διακοσμητικών στοιχείων που προσδίδουν στο κτίριο το νεοκλασικό του χαρακτήρα όπως μαρκίζες, νεροσταλάκτες, φάσες, μπορντούρες, σκωτίες κ.λ.π., ο αρχιτέκτονας έμεινε απόλυτα πιστός στην απόδοση των λεπτομερειών της αρχικής μορφής, χρησιμοποιώντας όμως σύγχρονα υλικά και τεχνικές που χαρίζουν μεγάλη αντοχή και διάρκεια στο χρόνο.

 

1on.gif (2742 bytes)