ΜΙΑ ΠΙΝΑΚΙΔΑ ΑΠΟ ΤΙΣ  ΔΥΟ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΟΥΝ  ΣΕ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΕΣ  ΤΗΣ ΛΥΤΤΟΥ

       ΡΩΜΑΪΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ

           Στήν Λύττο , στον ομώνυμο λόφο βόρεια και σε χαμηλότερο

           επίπεδο της παλαιάς εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου

           βρίσκονται αξιόλογες αρχαιότητες μέσα σε ένα αμπέλι.

           Στην ανατολική πλευρά αυτών υπάρχουν δυο  ενεπίγραφες

           στήλες ρωμαϊκής εποχής. Από το κείμενο φαίνεται,  όπως

           θα δούμε ποιό κάτω , ότι γράφτηκαν κατά την περίοδο 127-136 μ.Χ.

         Το κείμενο στην μία επιγραφή  όπως μπόρεσα να αντιγράψω ,ευρισκόμενος

         έξω από το συρματόπλεγμα περίφραξης,  έχει ως ακολούθως.

             C A B E I N A N A Y T O Y

              K T A T O P O C  T P A I A

             N O Y  A N Δ P I A N O Y  C E

             B A C T O Y  K A I C A P O C

             Γ Y N A I K A  Λ Y T T I W N

             H  Π Ο Λ ΙΔ I A I T P Ω Τ Ο

             Κ Ο C M O Y  A P O Λ Λ Ω

             Ν Ι Δ Ο Υ  Κ Α Ε Υ Μ Ε Ν W

              Η μετάφραση  του κειμένου έχει ως εξείς:

             ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΑΒΙΝΑ  (ΑΝΙΨΙΑ) ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑ ΤΡΑΙΑΝΟΥ

             ΓΥΝΑΙΚΑ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ, ΚΑΙΣΑΡΑ, ΣΕΒΑΣΤΟΥ,  Η ΠΟΛΙΣ

             ΤΩΝ ΛΥΤΤΙΩΝ ΕΚΥΒΕΡΝΑΤΟ.

             ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗ (ή το χάραγμα)  ΕΚΑΜΕ Ο ΑΠΟΛΛΩΝΙΔΗΣ.

            Πιστεύω ότι  εδώ δεν θέλει να πει ότι την  επιγραφή

           έγραψε ο Απόλλωνίδης, αλλά ότι την Λύττο διακόσμησε

           με έργα του .

            Η Σαβίνα ήταν ανιψιά του αυτοκράτορα Τραϊανού ,ο οποίος

           την πάντρεψε με τον Αδριανό το 123 μ.Χ., τον οποίο  είχε

           υιοθετήσει για διάδοχο του. Ο Αδριανός άρχισε να κατακτά

           την ανατολική Μεσόγειο μετά το 127 μ.Χ.  Αγαπούσε πολύ

           τους Έλληνες και ήταν πολύ θρήσκος,  γ'ιαυτό και "σεβαστός". 

          Η Σαβίνα πέθανε το 136 μ.Χ..  Ο τρόπος που πέθανε

           η Σαβίνα έδωσε αφορμή να κατηγορηθεί ο Αδριανός ότι

           συνέργησε στο θάνατο της, λόγω του ότι η προσωπική

           της ζωή δεν ήταν και τόσο υποδειγματική.   Από αυτές τις

           πληροφορίες συμπεράναμε ,  πότε ο διάσημος  επιγραφοποιός

           και σφραγιδοχαράκτης   Απολλωνίδης ,έγραψε την επιγραφή

           πάνω σε ντόπια μαύρη σιδερόπετρα,  η οποία όπως δείχνει

           το χρώμα της και το υλικό της προέρχεται από τους

           πρόποδες της Δείκτης , ακριβώς απέναντι από την Λύττο.

           Συγκεκριμένα από την περιοχή "μεσάδα" όπου

           υπάρχει ένα είδος μαρμαρόπετρας σαν αυτή από

           την οποία έχουν κατασκευασθεί οι δύο ενεπίγραφες

           στήλες του αρχαιολογικού χώρου , αλλά και  ένας

           μεγάλος κίονας που βρίσκεται   εκεί. 

           Οι λέξεις ΑΥΤΟΥΚΤΑΤΟΡΟC,  ΔΙΑΙΤΡΩΤΟ και ΚΑΕΥΜΕΝW ανήκουν

           στην τοπική διάλεκτο. Η Λέξη ΔΙΑΙΤΡΩΤΟ,ειναι τύπος του

           ρήματος διαιτάω.  Διαιτάω-ώ=κρίνω ως διαιτητής,  αποφασίζω,

           κυβερνώ,  επιβάλλω δίαιτα.   Διαίτρωτο= τρίτο πρόσωπο ενικού

           ευκτικής μέσου ενεστώτος.Ο Μέσος ενεστ. ευκτ. του ρήματος

           διαιτάω είναι,  διαιτώμην (-ωο -ωτο -ώμεθα -ώσθε -ώντο).

         ΑΝΤΩΝΗΣ ΘΩΜΑ ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ