Ο ΜΕΓΑΣ ΕΛΛΗΝΑΣ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΟΣ της ΑΜΕΡΙΚΗΣ, ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΣ
Δρ
. ΣΤΑΜΑΤΗΣ Μ. ΚΡΙΜΙΖΗΣ.

Αφιέρωμα

Σαν δώρο για το Πάσχα, σε όλους τους Έλληνες, Ομογενείς και Απόδημους αδελφούς μας είναι αυτό το αφιέρωμα για τον Έλληνα από την Χίο και όνομα του οποίου έχει δοθεί σε αστεροειδή, είναι ο ακαδημαϊκός Σταμάτης Μ. Κριμιζής, που είναι υπεύθυνος πολλών διαπλανητικών αποστολών της NASA. Ο Σταμάτης Κριμιζής συνεργάζεται με τη ΝΑΣΑ και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος. Είναι επίτιμος καθηγητής του διαστημικού προγράμματος του Πανεπιστημίου Τζων Χοπκινς στις ΗΠΑ και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Έχει τιμηθεί με πανω από 30 βραβεία (Group Achievement Awards) για την συμμετοχή του της NASA και ESA στις αποστολές Voyager, Ampte, Galileo, Ulysses, Cassini και Ace. Το 1999 η Διεθνής Αστρονομική Ένωση μετονόμασε τον αστεροειδή «1979 UH» σε «8323 krimigis» και φέρει το όνομά του. Έχει επανειλημμένως καταθέσει ενώπιον Επιτροπών του αμερικάνικου Κογκρέσου για θέματα διαστημικής επιστήμης και τεχνολογίας, με πιο πρόσφατες αναφορές του για την αποστολή Voyager, η οποία διέσχισε το εξώτατο όριο της ηλιόσφαιρας. Το 1997 ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας τον τίμησε με τον Χρυσό Σταυρό του Ταξίαρχου του Τάγματος του Φοίνικος. Ένα άλλο πολύ σημαντικό προσόν που διαθέτει είναι ότι μπορεί να μιλά για επιστημονικά θέματα και ανακαλύψεις με τρόπο απλό που προσελκύει το κοινό. Εμείς και οι πολυπληθείς επισκέπτες – αναγνώστες μας είναι υπερήφανοι που ο ακαδημαϊκός Σταμάτης Μ. Κριμιζής είναι Έλληνας.

Ο Δρ Σταματης Μ. Κριμιζής

Και είναι δώρο για το Πάσχα, διότι ο Θεός μας χάρισε τον Σταμάτης Κριμιζής, τον  Έλληνας χαρτογράφος του διαστήματος και είναι πολύ τιμή σε εμάς και διότι είναι Έλληνας όπως είναι και όλοι οι Έλληνες , Ομογενείς και Απόδημοι αδελφοί μας που είναι Έλληνες . Η παρουσίαση αυτού του Αφιερώματος θα ακολουθήσει τους πιο κάτω άξονες ενημέρωσης θα γνωρίσουμε τον Δρ Σταμάτιο Μ. Κριμιζής ο οποίος έφυγε νέος από την Χίο για να διερευνήσει το Διάσημα, την περιγραφή του διαστημόπλοιου της NASA Voyager του οποίου τα όργανα σχεδίασε ο Σταμάτης Κριμιζής, μια Συνέντευξη του Dr Σταμάτη Κριμιζή που έχει μεγάλο ενδιαφέρον και μετά να παρακολουθήσουν σε Vision όλοι πολυπληθείς επισκέπτες – αναγνώστες του Apodimos.com Ολόκληρη η τηλεοπτική εκπομπή «ΣΤΑ ΑΚΡΑ» της ΝΕΤ με την Βίκυ Φλέσσα όπου ο Dr Σταμάτης Κριμιζής σας ταξιδεύει στο Διάστημα, ενώ ακολούθως θα μελετήσουμε αυτά που ο διάσημος Έλληνας Διαστημικός φυσικός και Ακαδημαϊκός Σταμάτης Κριμιζής μιλά για την ύπαρξη εξωγήινης νοημοσύνης και μια διάλεξη του Ακαδημαϊκού κ. Κριμιζή στην Ελληνική Πρεσβεία στη Ουάσιγκτον.

*    Ο Δρ Σταμάτιος Μ. Κριμιζής έφυγε νέος από την Χίο για να διερευνήσει το Διάσημα

Η πιο κάτω περιγραφή αυτής της παρουσίασης για όλους τους επισκέπτες – αναγνώστες του Apodimos.com προέρχεται από τον Βαγγέλη Ρουφάκη ο οποίος ευχαρίστησε την φίλη και συνεργάτιδα του dafninet.gr/teuxos9 για το υλικό που ευχαρίστως του παραχώρησαν. Και εμείς και όλοι οι Έλληνες και οι Απόδημοι αδελφοί μας θα νοιώσουν ικανοποίηση και υπερηφάνεια για το ότι ο Μέγας Έλληνας Αστροφυσικός της Αμερικής Δρ Σταμάτης Μ. Κριμιζής ανέβασε τη Χίο στα… επουράνια .

Ας μελετήσουμε την πιο κάτω περιγραφή η παρουσιάζει όχι μόνο όλα τα στοιχεία του Βιογραφικού του αλλά και τις επιτυχίες τους για την κατάκτηση του Διαστήματος.

Ο Δρ Σταμάτιος Μ. Κριμιζής έχει στο ενεργητικό του μια μακροχρόνια και διακεκριμένη καριέρα σαν εκπαιδευτικός και πρωτοπόρος ερευνητής με πειράματα στα σπουδαιότερα διαστημικά προγράμματα των Η.Π.Α. καθώς και της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας. Είναι διευθυντής του Τμήματος Διαστημικής Φυσικής του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Τζωνς Χώπκινκς των Η.Π.Α. (JHU/ALP). Από αυτή τη θέση διευθύνει τις δραστηριότητες 600 περίπου επιστημόνων, μηχανικών και τεχνικού και βοηθητικού προσωπικού.

Ο Δρ Σ. Κριμιζής, ο γράφων και οι διαπρεπείς νομικοί Ευγενία και Παναγιώτης Νικολούδης στο εξοχικό των τελευταίων στα Μεστά (31-8-2001)

Στις βασικές δραστηριότητες του τμήματος Διαστημικής Φυσικής που διευθύνει, περιλαμβάνεται ο σχεδιασμός, η κατασκευή, ο τεχνικός έλεγχος και η αποστολή στο διάστημα ολοκληρωμένων δορυφόρων και επιστημονικών οργάνων, τα οποία εκτελούν μετρήσεις πάνω σε διαστημικές αποστολές της NASA γύρω από τη γη, τους άλλους πλανήτες και τον ήλιο.

Τα επιστημονικά ενδιαφέροντα του Δρ Κριμιζή συμπεριλαμβάνουν περιβαλλοντολογικά προβλήματα της γης, τις μαγνητόσφαιρες της γης, των πλανητών και άλλων διαπλανητικών σωμάτων, τα ηλιακά φαινόμενα και τη φυσική πλάσματος στο διαπλανητικό χώρο. Έτσι με την καθοδήγησή του, το τμήμα Διαστημικής Φυσικής διενεργεί πρωτοποριακή έρευνα σε όλα τα πεδία της Διαστημικής Επιστήμης, από την ατμόσφαιρα της γης μέχρι τον ήλιο, το διαπλανητικό χώρο, τους πλανήτες, τους κομήτες, τους αστεροειδείς και άλλα διαστημικά σώματα. Μέχρι τώρα έχει εκτελέσει πάνω από 60 δορυφορικές αποστολές στο διάστημα και έχει κατασκευάσει πάνω από 100 επιστημονικά όργανα, έχοντας έτσι επιβληθεί σαν το ίδρυμα που συνδυάζει την υπεροχή στη διαστημική μηχανική με τη βαθιά επιστημονική έρευνα. Τα προγράμματα του τμήματος χρηματοδοτούνται από τη NASA, το Ναυτικό και άλλες Κυβερνητικές υπηρεσίες.

Ο Δρ Σ. Κριμιζής με τη σύζυγό του λογοτέχνη Μαρία Αναστασοπούλου στο Ηραίο της Σάμου

Ο Δρ Σταμάτης Κριμιζής γεννήθηκε στο Βροντάδο της Χίου. Εκεί τελείωσε Δημοτικό και το Γυμνάσιο. Γιος Έλληνα μετανάστη που πηγαινοερχόταν στην Αμερική, μετά το θάνατο του πατέρα του πήγε στην Αμερική όπου και σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, απ` όπου έλαβε το πτυχίο της φυσικής το 1961 και στο Πανεπιστήμιο της Αϊόβα, όπου υπό την καθοδήγηση του J. A. Van Allen, που ανακάλυψε τις ραδιενεργούς ζώνες Βάναλλεν γύρω από τη γη, απόκτησε Μαστερς και Διδακτορικό στη φυσική το 1963 και 1965 αντίστοιχα. Η διδακτορική διατριβή του Δρ Κριμιζή πάνω στο μοντέλο διάδοσης των πρωτονίων προερχομένων από τις εκλάμψεις του ήλιου (Krimigis, s. m., Interplanetary diffusion model for the time behavior of intensity in a solar cosmic ray event, J. Geophys. Res. 70, 2943-2960, 1965) ήταν η πρώτη μελέτη που ερμήνευσε τη διαπλανητική διάδοση των πρωτονίων μέσα από μια διαδικασία διάχυσης και έγινε γνωστή σαν «το μοντέλο Κριμιζή» στην ανάπτυξη του θέματος για τις επόμενες δυο δεκαετίες. Αμέσως μετά την απόκτηση του διδακτορικού του διπλώματος, ο Δρ Κριμιζής προσελήφθη σαν επίκουρος καθηγητής στη Σχολή Φυσικής και Αστρονομίας του Πανεπιστημίου της Αϊόβα, όπου δίδαξε για τρία χρόνια. Από το 1972 προήχθη στη βαθμίδα του ισότιμου καθηγητή στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Τζωνς Χώπκινς.

Σα μεταπτυχιακός ακόμα φοιτητής στο Πανεπιστήμιο της Αϊόβα, ο Δρ Κριμιζής εξελέγη από τη NASA σαν συνερευνητής του Van Allen για το πείραμα του Πανεπιστημίου που εστάλη με το διαστημόπλοιο Mariner 4, που ήταν η πρώτη τότε αποστολή στον Άρη. Ο ίδιος επινόησε, σχεδίασε και κατασκεύασε τον πρώτο μετρητή στερεάς κατάστασης που εστάλη ποτέ στο διάστημα. Συμπτωματικά, το ερευνητικό όργανο του Mariner 4, εκτός από τη μελέτη των στοιχείων στην περιοχή του Άρη, ανακάλυψε την εκτόξευση ηλεκτρονίων υψηλής ενεργείας στις εκλάμψεις του ηλίου (Van Allen, J. A. and S. M. Krimigis, Impulsive Emission of ~40 kev electronics from the sun, J. Geophys. Res., 70, 5737-5751, 1966), ένα φαινόμενο που έκτοτε χρησιμοποιείται κατά κανόνα στην εξερεύνηση της απελευθέρωσης ηλιακής ενεργείας μέσω ακτίνων Χ και μικροκυμάτων.

Την ίδια χρονική περίοδο, σαν ιθύνων ερευνητής (Lead Investigator) στο πείραμα μετρήσεως ιόντων υψηλής ενεργείας του δορυφόρου Injun 4, σχεδίασε, κατασκεύασε και απέστειλε στο διάστημα (Νοέμβρης 1964) τον πρώτο μετρητή, που είχε την ικανότητα να διακρίνει πυρήνες Ηλίου από πρωτόνια, μέσω του οποίου ανακάλυψε το συστατικό Ήλιο (άλφα σωματίδιο) στις ραδιενεργούς ζώνες της γης (Krimigis, S. M. and Van Allen, Geomagnetically trapped alpha particles, J. Geophys. Res., 72, 5779-5797, 1967).

Σαν κύριος δημιουργός και ερευνητής του πειράματος του Μετρητή Στερεάς Κατάστασης στο Injurn-5, ο Δρ Κριμιζής, εν συνεχεία, επινόησε και κατασκεύασε ένα πρωτοποριακό σύστημα, που ανακάλυψε την παρουσία πυρήνων βαρύτερων από το Ήλιο, παγιδευμένων στις ζώνες Βαναλλεν (Krimigis et al, Trapped energetic nuclei Z>3 in the Earth`s outer radiation zone, J. Geophys. Res. 75,  4210-4215, 1970).

Την άφιξη του Δρ Κριμιζή στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Τζων Χώπκινς, ακολούθησε η επιλογή του σαν Πρώτου Ερευνητή (Principal Investigator) για το πείραμα της Μέτρησης Φωρτισμένων Σωματιδίων (CPME) των διαστημοπλοίων Explorer 47 και 50, που εκτοξεύθηκαν το 1972 και 1973 αντίστοιχα. Το όργανο του πειράματος στο διαστημόπλοιο Explorer 50 λειτουργεί ακόμα και σήμερα και παρέχει την πιο πλήρη πηγή δεδομένων για τα ηλιακά σωματίδια υψηλής ενεργείας. Κανένα όργανο από όσα έχουν εκτοξευθεί μέχρι σήμερα στο διάστημα δεν έχει δώσει πιο πλήρη στοιχεία.

Το 1971 ο Δρ Κριμιζής ανέπτυξε προ-ενισχυτές ευαίσθητους σε πολύ χαμηλές ενέργειες, που οδήγησαν στην κατασκευή οργάνου για την εξερεύνηση σωματιδίων φορτισμένων με χαμηλή ενέργεια στους απώτερους πλανήτες. Το όργανο αυτό (Low Energy Charged Particle ή LECP) που κατετέθη μαζί με άλλες 300 προτάσεις επιστημονικών εξερευνητικών οργάνων προς έγκριση στη NASA, επελέγη μεταξύ των 10 που εστάλησαν με τα διαστημόπλοια Voyager 1 και 2. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο διαγωνισμό αυτό, το LECP του Δρ Κριμιζή θεωρήθηκε σαν τελειότερο εκείνου που είχε υποβάλει ο πρώην καθηγητής του Van Allen για το ίδιο πείραμα. Ο Δρ Κριμιζής υπήρξε τότε (1971) ο νεώτερος Principal Investigator, που εξέλεξε ποτέ η NASA. Η επιτυχία των Voyager 1 και 2, που εκτοξεύτηκαν το 1977, είναι γνωστή, ενώ τα όργανα LECP στέλλουν ακόμη πολύτιμες πληροφορίες. Οι ανακαλύψεις που οφείλονται στα LECP είναι πάρα πολλές για να παρουσιαστούν με λεπτομέρεια. Είναι αρκετό να αναφερθεί ότι τουλάχιστον 150 εργασίες έχουν δημοσιευθεί από τα δεδομένα που έχουν στείλει μέχρι σήμερα.

Ο Δρ Κριμιζής καθαρίζει τα χιόνια στο σπίτι του

Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, ο Δρ Κριμιζής συνέλαβε την ιδέα ενός διαστημικού πειράματος που θα εξερευνούσε τις πηγές των ραδιενεργών πηγών της γης. Το πείραμα έγινε γνωστό σαν AMPTE (Active Magnetospheric Particle Tracer Explorers) και τελικά εξελίχθηκε σε μια διεθνή συνεργασία μεταξύ των ΗΠΑ, Γερμανίας και Αγγλίας. Ο Δρ Κριμιζής ήταν ο ιθύνων (Principal Investigator) της ομάδας των ΗΠΑ.

Στα πλαίσια του ίδιου προγράμματος το 1984 εκτοξεύθηκαν 3 διαστημόπλοια, που μεταξύ άλλων δημιούργησαν και τον πρώτο τεχνικό κομήτη του ηλιακού μας συστήματος. Το AMPTE πρόσφερε υλικό για πάνω από 500 δημοσιευμένες επιστημονικές εργασίες. Τη δεκαετία του `80 ο Δρ Κριμιζής ήταν ο βασικός παράγων στην ανάπτυξη μιας νέας τεχνολογίας για τη φωτογράφηση των Μαγνητοσφαιρικών πλασμάτων. Η τεχνική αυτή βασίστηκε σε πρωτότυπες παρατηρήσεις πάνω στις πληροφορίες που έστειλαν τα Voyager με σκοπό να εξερευνηθούν τα αφόρτιστα άτομα υψηλής ενέργειας (Energetic Neutral Atoms or ENA), που είχαν επισημανθεί στον δακτύλιο αερίων του δορυφόρου του Δία, Ηώ. Ο ίδιος ηγήθηκε στην κατασκευή μιας ΕΝΑ φωτογραφικής συσκευής με την οικονομική υποστήριξη ενός καινοτομικού ερευνητικού κονδυλίου της NASA (1985). Πάνω σ` αυτή τη φωτογραφική συσκευή βασίστηκε η κατασκευή ενός νέου οργάνου για τη φωτογράφηση των μαγνητοσφαιρών (Magnetosphere Imaging Instrument or MIMI) που εκτοξεύθηκε πάνω στο διαστημόπλοιο Cassini στην αποστολή στον Κρόνο, το 1997. Ο Δρ Κριμιζής είναι ξανά ο ιθύνων ερευνητής ( Principal Investigator) στο πείραμα αυτό. Πάνω στις ανακαλύψεις αυτές βασίζει το τμήμα Διαστημικής της NASA άλλες αποστολές.

Παράλληλα με την προώθηση της τεχνολογίας και της επιστήμης, ο Δρ Κριμιζής κατάφερε να ανάγει το επιστημονικό πρόγραμμα του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Τζων Χώπκινς από μια ολιγάριθμη επιστημονική ομάδα το 1968, σε ένα πολυάριθμο τμήμα διαστημικής ερευνητικής δραστηριότητας με μεγάλη ποικιλία προγραμμάτων, από θέματα Ωκεανογραφίας μέχρι Αστροφυσικής. Η ομάδα φυσικής πλάσματος του τμήματός του, έχει αναγνωριστεί σαν η μεγαλύτερη και η πιο πετυχημένη και πρωτοποριακή στις ΗΠΑ. Κάτω από την επίβλεψη του Δρ Κριμιζή, το ALP κατασκεύασε στο πρόγραμμα Discovery (Near or Near Earth Asteroid Rendezvous), που εκτοξεύθηκε και έφτασε μέχρι τον Αστεροειδή Έρωτα όπου και προσεδαφίσθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2001. Ένας από τους κρατήρες του Έρωτα ονομάζεται Χίος (HIOS) κοντά στον μεγάλο κρατήρα Ψυχή. Έτσι τ` όνομα του νησιού, πήγε στα… επουράνια. Κι ο Δρ Κριμιζής φυσικά δεν έμεινε μόνο στη γη. Το 1979 η Διεθνής Αστροναυτική Ένωση (International Astronautical Union) έστειλε και το δικό του όνομα στον ουρανό, μετονομάζοντας τον Αστεροειδή 1979 UH, σε 8323 KRIMIZIS. Πολλές οι τιμητικές διακρίσεις πριν και μετά απ` αυτήν. Αναφέρουμε μερικές ενδεικτικά όπως το μετάλλιο της NASA για εξαιρετικό επιστημονικό επίτευγμα (NASA Medal for Exceptional Scientific Achievement) το 1980 και για δεύτερη φορά το 1986, το ομαδικό βραβείο (Group Achievement Award) για τα προγράμματα Voyager, AMPTE, Galileo και Ulysses από τη NASA, το βραβείο για εξαιρετικό επιστημονικό επίτευγμα από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος για το Πρόγραμμα Ulysses.

Η εκτόξευση του NEAR

Το μικρό διαστημόπλοιο NEAR προσεδαφίζεται στον Έρωτα

Η επιστημονική προσφορά του Δρ Κριμιζή έχει αναγνωριστεί από πολλούς επιστημονικούς οργανισμούς όπως την Αμερικανική Εταιρεία Φυσικής (American Physical Society), που τον εξέλεξε Διακεκριμένο Μέλος (Fellow) για εξαιρετική προσφορά στην καταγραφή και ερμηνεία του πλάσματος στις μαγνητόσφαιρες των πλανητών και στην ηλιόσφαιρα, το 1983, όπως και στην Αμερικανική Γεωφυσική Ένωση (ACU), τo 1980. Έχει βραβευθεί από τη Διεθνή Ακαδημία Αστροναυτών και την Ακαδημία AHEPA το 1994. Στο Παγκόσμιο Διαστημικό Συνέδριο του 2002 του παρεδόθη το Βραβείο Διαστημικών Επιστημών COSPAR , την υψίστη τιμητική διάκριση που η παγκόσμια διαστημική επιστημονική κοινότητα έχει δώσει.

Το 1993 εξελέγη μέλος της Διεθνούς Αστροναυτικής Ακαδημίας (International Academy of Astronautics), είναι συνεργαζόμενο μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, έχει τιμηθεί από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας με τον Χρυσό Σταυρό του Φοίνικα και βραβεύθηκε επίσης από το Ελληνοαμερικανικό Ινστιτούτο.

Η επιστημονική αναγνώριση του Δρ Κριμιζή τον έχει επιβάλλει σε παγκόσμια κλίμακα σαν ομιλητή ή οργανωτή σε εθνικά και διεθνή συνέδρια για τη διαστημική φυσική. Έχει δώσει διαλέξεις σε πολλές ξένες χώρες όπως Αυστραλία, Καναδά, Κίνα, Ιαπωνία, Ρωσία, Ισραήλ και όλες τις χώρες της Ευρώπης.

Έχει υπηρετήσει σαν Πρόεδρος, Σύμβουλος ή μέλος σε Δ. Σ. πάνω από 36 επιστημονικών και τεχνολογικών επιτροπών για τη NASA, την Εθνική Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ και τη Διεθνή Επιστημονική Συμβουλευτική Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων για τη Διαστημική Φυσική (Fachbeirat) του Max-Plank-Institute.

Σαν Πρόεδρος της Επιτροπής για την Ηλιακή και τη Διαστημική Φυσική της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών (1983-86) η οποία προδιέγραψε το διαστημικό ερευνητικό πρόγραμμα της NASA για την περίοδο 1985-2001 ο Δρ Κριμιζής συνέθεσε την γνωστή «Αναφορά Κριμιζή» που είχε τέτοια απήχηση ώστε έγινε εισήγηση στη Βουλή των Αντιπροσώπων (Congress) για την έγκριση του προγράμματος και ήταν η πρώτη φορά που μια αναφορά της Ακαδημίας Επιστημών στηρίχθηκε με απόφαση του Κογκρέσου.

Οι τόσες επιτυχίες του Δρ Κριμιζή όπως είναι φυσικό τράβηξαν την προσοχή των μέσων ενημέρωσης όλου του κόσμου. Η συνέντευξη τύπου που έδωσε για τις ανακαλύψεις του στο Voyager 1, παρουσιάστηκε στην πρώτη σελίδα των New York Times στις 10 Ιουνίου 1979 μετά από τη συνάντηση του διαστημοπλοίου με το Δία και δεύτερη φορά τον Οκτώβριο του 1981 μετά τη συνάντηση του Voyager 2 με τον Κρόνο. Ανάλογες μεταδόσεις έκαναν τα διεθνή πρακτορεία καθώς και τα μεγαλύτερα τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά δίκτυα της Αμερικής και όλου του κόσμου.

Στις 26 Μαρτίου 1986 είχε προσκληθεί με άλλους 5 επιστήμονες σε γεύμα στον Λευκό Οίκο με σκοπό να ενημερώσει τον Πρόεδρο Ρήγκαν για το πείραμα LECP στο Voyager και το πρόγραμμα συνεργασίας AMPTE με Γερμανία και Αγγλία.

Πήρε επίσης μέρος στην ενημέρωση του Προέδρου Μπους στις 7 Ιουλίου 1990, για την επιτυχή συνάντηση του Voyager με τον Ποσειδώνα στις 25 Αυγούστου 1989 και τον Δεκέμβριο του 1987 ήταν ένας από τους προσκεκλημένους στη συνάντηση με τον Πρόεδρο Κορμπατσώφ στην πρώτη επίσκεψη του τελευταίου στην Αμερική.

Πολύ λίγος ο χώρος στο Περιοδικό μας dafninet.gr/teuxos9/Krimizi1.htm κι οι γνώσεις μου πενιχρές για ένα τέτοιο αφιέρωμα, που έγινε όμως με αγάπη κι ήταν χρέος τιμής σ` εκείνον που τόσα έχει προσφέρει στην ανθρωπότητα.

Το αποφάσισα στις 16 Αυγούστου όταν ευρισκόμενος στο σπίτι του ζεύγους Κριμιζή στο Βροντάδο της Χίου (ημέρα του Αγ. Σταματίου) πληροφορήθηκα ότι θα έφευγε επειγόντως στην Αμερική, λόγω  βλάβης στο διαστημοπλοίου CONTOUR και της απαραίτητης εκεί παρουσίας του.

Η πίκρα για την απουσία του από την ωραία παρέα μας στην Παφυλίδα την μεθεπομένη, αντισταθμίστηκε από την περηφάνια που όλοι νοιώσαμε και νοιώθουμε. Τα ίδια αισθήματα αγάπης και θαυμασμού πλημμυρίζουν τις καρδιές όλων όσων είχαμε την τύχη να τον γνωρίσουμε από κοντά (και όχι μόνο) και να γινόμαστε κοινωνοί της γνώσης του, «τυραννώντας» τον, όσες φορές ο περιορισμένος του χρόνος επέτρεπε να μας χαρίζει τη συντροφιά του.

Εμείς σαν Apodimos.com ευχαριστούμε τον Βαγγέλη Ρουφάκη, ο οποίος με αυτή την περιγραφή της πορείας Δρ Σταμάτης Μ. Κριμιζής, έκανε όλους τους επισκέπτες – αναγνώστες μας και όλοι οι Έλληνες και οι Απόδημοι αδελφοί μας να νοιώσουν ικανοποίηση και υπερηφάνεια για το ότι ο Μέγας Έλληνας Αστροφυσικός της Αμερικής Δρ Σταμάτης Μ. Κριμιζής ανέβασε τη Χίο στα… επουράνια .

Πιο κάτω για όλους τους πιο αναφερθήκαμε πιο πάνω θα παρουσιάσουμε την περιγραφή του διαστημόπλοιου της NASA Voyager του οποίου τα όργανα σχεδίασε ο Σταμάτης Κριμιζής διότι πρέπει να γνωρίζουν τι είναι το Voyager από την γραφίδα ενός ειδικού .

*    Η περιγραφή του διαστημόπλοιου της NASA Voyager του οποίου τα όργανα σχεδίασε ο Σταμάτης Κριμιζής

Πιο κάτω θα παρουσιάζουμε σε όλους τους Έλληνες και τους Απόδημους αδελφούς μας την περιγραφή του κ. Χάρη Βάρβογλη που είναι αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του Aριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης για το Voyager 1 βρίσκεται σήμερα σε απόσταση 14,56 δισ. χιλιομέτρων από τη Γη, με τη δυνατότητα της πρώτης απευθείας ανίχνευσης σε αυτή την περιοχή που βρίσκεται μπροστά στο διαστρικό χώρο.

Ο καθηγητής κ. Χάρης Βάρβογλης μας περιγράφει ότι το διαστημόπλοιο Voyager-1 (Ταξιδιώτης-1), που εκτοξεύθηκε το 1977 με τεχνολογία η οποία σήμερα φαίνεται πρωτόγονη, έφθασε στα όρια της ηλιακής ατμόσφαιρας, σε απόσταση 14 δισ. χιλιομέτρων από τον Ήλιο. Ο ακαδημαϊκός Σταμάτης Κριμιζής, ο οποίος σχεδίασε τα όργανα του διαστημοπλοίου που έκαναν αυτή την ανακάλυψη, πρέπει να αισθάνεται υπερήφανος.

H ατμόσφαιρα του Ηλίου δεν τελειώνει κοντά στα άκρα του ορατού ηλιακού δίσκου, όπως ίσως θα περίμενε κανείς. Αντίθετα, επεκτείνεται σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις και μάλιστα με έναν τρόπο εντελώς διαφορετικό από την ατμόσφαιρα της Γης. Σε απόσταση περίπου 1.000.000 χιλιομέτρων από την επιφάνεια του Ηλίου τα αέρια της ατμόσφαιράς του, κυρίως υδρογόνο και ήλιο, αρχίζουν να «διαρρέουν» προς τον μεσοπλανητικό χώρο. Περνούν από την περιοχή της Γης με ταχύτητα 1 εκατ. χιλιόμετρα την ώρα και συνεχίζουν να απομακρύνονται από τον Ηλιο προς τους εξωτερικούς πλανήτες του, τον Δία, τον Κρόνο, τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα. Ο «αέρας» αυτός, που ονομάζεται ηλιακός άνεμος, κοπάζει εκεί όπου η «δύναμή» του αντισταθμίζεται από την αντίσταση του αραιού αερίου που γεμίζει τον χώρο μεταξύ των αστεριών. Αυτό ακριβώς το σημείο, που ονομάζεται ηλιοθήκη, εντόπισε το διαστημόπλοιο Βόγιατζερ-1, σε απόσταση 13 δισ. χιλιομέτρων από τον Ήλιο.

H ιστορία των διαστημοπλοίων Βόγιατζερ -1 και Βόγιατζερ-2 ξεκινάει πριν από 35 χρόνια, όταν μια ομάδα Αμερικανών διαστημικών φυσικών θέλησε να εκμεταλλευθεί μια σπάνια ευκαιρία για την εξερεύνηση του ηλιακού συστήματος. Μία φορά κάθε 175 χρόνια οι τέσσερις εξωτερικοί πλανήτες «ευθυγραμμίζονται» και έτσι είναι δυνατόν να τους «επισκεφθεί» διαδοχικά το ίδιο διαστημόπλοιο.

Από τη φύση της μια τέτοια αποστολή ήταν, ειδικά εκείνη την εποχή, πολυδάπανη, αφού απαιτούσε την επίλυση προβλημάτων άλυτων ως τότε, όπως π.χ. η τροφοδοσία με ηλεκτρικό ρεύμα των οργάνων του διαστημοπλοίου σε αποστάσεις όπου δεν επαρκεί η ενέργεια της ηλιακής ακτινοβολίας.

Ο Νίξον, που ήταν τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, θεωρούσε ότι αυτή η αποστολή ήταν πολυδάπανη και με μικρό ενδιαφέρον, και για τον λόγο αυτόν δεν ήθελε να την εγκρίνει. Σε μια συγκέντρωση που έγινε στον Λευκό Οίκο το 1970 για να αποφασισθεί η τύχη της αποστολής, ο επιστημονικός σύμβουλος του Νίξον, σε μια προσπάθεια να τον πείσει για την αξία της, του είπε: «Κύριε πρόεδρε, την προηγούμενη φορά που ευθυγραμμίστηκαν οι πλανήτες, πριν από 176 χρόνια, σε αυτό εδώ το γραφείο καθόταν ο πρόεδρος Τζορτζ Ουάσιγκτον, και έχασε την ευκαιρία να αφήσει το όνομά του στην ιστορία της επιστήμης, πέρα από την πολιτική. Μην κάνετε και εσείς το ίδιο λάθος». Ο Νίξον γέλασε με την παραδοξολογία, καθώς την εποχή του Ουάσιγκτον όχι μόνο δεν υπήρχαν πύραυλοι και διαστημόπλοια, αλλά ούτε καν είχε ανακαλυφθεί ο πλανήτης Ποσειδώνας, και είπε: «Καλά, ας γίνει η αποστολή, αλλά μόνο για τον Δία και τον Κρόνο». Έτσι η αποστολή εγκρίθηκε και πήρε το όνομα «Μάρινερ - Δίας - Κρόνος».

Αλλά ο Σταμάτης Κριμιζής και οι άλλοι διαστημικοί επιστήμονες ξεκίνησαν τον σχεδιασμό των δύο διαστημοπλοίων Βόγιατζερ με μεγαλύτερες φιλοδοξίες. Τελικά κατασκεύασαν ένα όχημα πολύ πιο ανθεκτικό από όσο χρειαζόταν για μια αποστολή σε δύο μόνο πλανήτες. Τα γεγονότα τούς δικαίωσαν. Ο πρόεδρος Νίξον παραιτήθηκε μετά το σκάνδαλο του Γουότεργκεϊτ και ο διάδοχός του Τζέραλντ Φορντ ενέκρινε τελικά την επέκταση της αποστολής στον αρχικό στόχο, τους τέσσερις πλανήτες, για το Βόγιατζερ-2. Ετσι τα διαστημόπλοια Βόγιατζερ, κατασκευασμένα με έμφαση στην αξιοπιστία, όχι μόνο άντεξαν στο μακρύ ταξίδι ως τον Κρόνο (το Βόγιατζερ-1) και τον Ποσειδώνα (το Βόγιατζερ-2), αλλά συνεχίζουν να λειτουργούν ακόμη και σήμερα, 28 χρόνια μετά την εκτόξευσή τους, στέλνοντας πληροφορίες για τις συνθήκες που επικρατούν στο μεσοαστρικό διάστημα, πέρα από την ηλιοθήκη.

Αυτή τη στιγμή το Βόγιατζερ-1, που προηγείται του «αδελφού» του Βόγιατζερ-2, απομακρύνεται από το ηλιακό σύστημα με ταχύτητα 63.000 χλμ. την ώρα και αναμένεται να φθάσει στην πραγματική εσχατιά του ηλιακού συστήματος, στην περιοχή των κομητών, ύστερα από 40.000 χρόνια. Δυστυχώς ο πυρηνικός αντιδραστήρας που παράγει το ηλεκτρικό ρεύμα θα πάψει να λειτουργεί το 2020 και οι επιστήμονες εκείνης της εποχής δεν θα μπορέσουν να πάρουν πληροφορίες για τις συνθήκες που επικρατούν σ' αυτή την περιοχή. Ετσι το μόνο που μπορούμε να ελπίζουμε είναι ότι στο μακρινό τους ταξίδι τα δύο διαστημόπλοια ίσως εντοπισθούν από τα λογικά όντα κάποιου άλλου πλανήτη με πιο προηγμένο τεχνολογικό πολιτισμό. Στην περίπτωση αυτή θα έχει επιτευχθεί η πρώτη επαφή δύο πολιτισμών του γαλαξία μας, αφού τα διαστημόπλοια μεταφέρουν έναν δίσκο γραμμοφώνου, κατασκευασμένο από χρυσό, στον οποίο έχουν εγγραφεί μηνύματα από τους κατοίκους του πλανήτη μας.

v      H εκπληκτική αξιοπιστία των Βόγιατζερ.

Όλοι μας γνωρίζουμε από τις ειδήσεις ότι οι πρόσφατες διαστημικές αποστολές, που έχουν σχεδιασθεί με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας, εμφανίζουν σημαντικά ποσοστά αποτυχίας. Αντίθετα, οι αποστολές Βόγιατζερ, που είχαν σχεδιασθεί με την τεχνολογία της δεκαετίας του 1970, συνεχίζουν να λειτουργούν με επιτυχία για χρονικό διάστημα τρεις φορές μεγαλύτερο από αυτό που προέβλεπε η αποστολή τους.

Πού οφείλεται, άραγε, αυτή η εντυπωσιακή αξιοπιστία; Το ερώτημα έχει ήδη απασχολήσει τους τεχνικούς του Τμήματος Διαστημικής του Εργαστηρίου Εφαρμοσμένης Φυσικής στο Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς και η απάντηση που έδωσαν είναι πραγματικά άξια προσοχής: «Οφείλεται στην πρωτόγονη απλότητα του ηλεκτρονικού υπολογιστή του σκάφους! H ανάλυση των λόγων αποτυχίας όλων των πρόσφατων διαστημικών αποστολών που δεν πέτυχαν τον στόχο τους έδειξε ότι σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις υπαίτιο ήταν το λογισμικό του ηλεκτρονικού υπολογιστή. Πράγματι η μνήμη των σύγχρονων ηλεκτρονικών υπολογιστών χωράει προγράμματα πολλών δισεκατομμυρίων μπάιτς (bytes), με αποτέλεσμα να είναι εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αδύνατον, να ελεγχθούν εκ των προτέρων όλες οι περιπτώσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε λανθασμένους χειρισμούς κατά την πτήση. Αντίθετα, η μνήμη των Βόγιατζερ είναι μόνο 16.000 μπάιτς. Τα προγράμματα που περιέχονται σε έναν τόσο μικρό χώρο είναι τόσο στοιχειώδη ώστε μπορεί να τα παρακολουθήσει βήμα προς βήμα κάθε προγραμματιστής. Μάλιστα όταν στα πρώτα χρόνια της αποστολής διαπιστώθηκε ότι μερικές θέσεις της μνήμης είχαν πάθει βλάβη, οι προγραμματιστές μπόρεσαν να προγραμματίσουν από την αρχή τους υπολογιστές έτσι ώστε το λογισμικό να αποφεύγει αυτές τις ελαττωματικές θέσεις».

Χ. Βαρβογλης

Τώρα ήλθε η στιγμή να μελετήσουν και να δουν όλοι οι επισκέπτες – αναγνώστες μας του Apodimos.com και όλοι οι Έλληνες και οι Απόδημοι αδελφοί μας, δυο συνεντεύξεις του  Μεγάλου  Έλληνας Αστροφυσικού  Δρ Σταμάτης Μ. Κριμιζής που αφορούν Μια Συνέντευξη του Dr Σταμάτη Κριμιζή που έχει μεγάλο ενδιαφέρον και να δουν Ολόκληρη η τηλεοπτική εκπομπή «ΣΤΑ ΑΚΡΑ» της ΝΕΤ με την Βίκυ Φλέσσα όπου ο Dr Σταμάτης Κριμιζής σας ταξιδεύει στο Διάστημα μια και ο Δρ Σταμάτης Μ. Κριμιζής ανέβασε τη Χίο στα… επουράνια.

*    Μια Συνέντευξη του Dr Σταμάτη Κριμιζή που έχει μεγάλο ενδιαφέρον.  

Ένας ακόμα διεθνούς φήμης και αναγνώρισης επιστήμονας ελληνοαμερικανός ο Σταμάτης Κριμιτζής παρουσιάστηκε σε ένα από τα μεγαλύτερης κυκλοφορίας περιοδικά του Ελληνικού Τύπου το «Big FISH» στις 24 Φερβρουαρίου 2008 το οποίο είναι ένθετο στην εφημερίδα ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ. Τον Σταμάτη Κριμητζή είχε βραβεύσει το 2006 και η Χιακή Ομοσπονδία Νέας Υόκης. Τη Συνέντευξη έχει κάνει η Στέλλα Μεϊμάρη.

Η συνέντευξη στην Στέλλα Μεϊμάρη

Το όνομα του Σταμάτη Κριμιζή είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τα πιο σημαντικά διαστημικά προγράμματα της NASA. Στη διάρκεια της καριέρας του, βίωσε όλη την υστερία της διαστημικής πρωτοπορίας την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, γνώρισε τον Ρέιγκαν, τον Μπους και τον Γκορμπατσόφ, αποκωδικοποίησε πλανητικές συμπεριφορές και καπρίτσια, βραβεύτηκε δύο φορές από τη NASA με το Μετάλλιο Εξαίρετων Επιστημονικών Επιτευγμάτων και γεύτηκε την τιμητική διάκριση της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης που έδωσε το όνομα του σε αστεροειδή - τον 8323 Krimigis. Ο Έλληνας αστροφυσικός έπαιξε, μεταξύ άλλων, σημαντικό ρόλο στις εκτοξεύσεις των διαστημοπλοίων «Voyager», καθώς ήταν εκείνος που σχεδίασε το όργανο του «Voyager, με το οποίο καταφέραμε να ανιχνεύσουμε το 2003 το εξώτατο όριο του ηλιακού μας συστήματος, σε απόσταση περίπου 85 αστρονομικών μονάδων από τον Ήλιο! Τα τελευταία χρόνια, μοιράζει τις δραστηριότητες του μεταξύ Αμερικής και Ελλάδας, όπου διευθύνει το γραφείο Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας στην Ακαδημία Αθηνών και αντιπροσωπεύει την χώρα μας στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος.

Στέλλα Μεϊμάρη : Πως αποφασίσατε να γίνετε αστροφυσικός;

Όπως τα περισσότερα πράγματα στη ζωή, ήταν θέμα τύχης. Αφενός μεν, σπούδαζα σε ένα πανεπιστήμιο στις ΗΠΑ την εποχή που ξεκινούσε το διαστημικό πρόγραμμα, προς τα τέλη του `50, και αφετέρου, επειδή ως φοιτητής κατασκεύαζα ραδιενεργούς αισθητήρες, ο καθηγητής James Van Allen που ανακάλυψε τις ραδιενεργούς ζώνες γύρω από τη γη (γνωστές Van Allen Belts), μου πρότεινε να πάω μαζί του στην Αϊόβα για μεταπτυχιακά.

Στέλλα Μεϊμάρη : Τι σας συγκινεί στο διάστημα;

Η διαδικασία της ανακάλυψης και της εξερεύνησης! Δεν υπάρχουν πολλές δουλειές στις οποίες μπορείς κάθε μέρα να ανακαλύπτεις κάτι καινούριο. Βρίσκω συναρπαστικό να εξερευνώ τα σύνορα που κανείς άνθρωπος δεν εξερεύνησε ποτέ!  

Στέλλα Μεϊμάρη : Πρόσφατα συμπληρώθηκαν 30 χρόνια από την εκτόξευση των «Voyager». Τι θυμάστε περισσότερο από αυτήν την εμπειρία;

Τα «Voyagers» υπήρξαν η αγάπη της ζωής μου. Πρόσφεραν τόσες συγκινήσεις κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους, από τα ηφαίστεια στο δορυφόρο του Δία και την ομιχλώδη ατμόσφαιρα του δορυφόρου του Κρόνου, του Τιτάνα, μέχρι τις φοβερές ανεμοθύελλες στην ατμόσφαιρα του Ποσειδώνα... Κάθε πλανήτης που επισκεπτήκαμε, μας έδειχνε την ομορφιά και την πολυπλοκότητα της φύσης. Και το πιο σημαντικό από όλα είναι ότι πριν από τρία χρόνια καταφέραμε να αγγίξουμε την άκρη του διαστρικού διαστήματος μας, σε μια απόσταση 14 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη.

Στέλλα Μεϊμάρη : Ζήσατε, επίσης, από κοντά την ιστορική αποστολή, κατά την οποία ο άνθρωπος πάτησε για πρώτη φορά το πόδι στο φεγγάρι. Ποια ήταν τα συναισθήματα σας τότε;

Υποθέτω ότι δεν απείχαν από οποιουδήποτε ανθρώπου που παρακολουθούσε από την τηλεόραση. Για πρώτη φορά οι άνθρωποι κατάφεραν να εκπληρώσουν τα όνειρα γενεών. Η ανθρωπότητα δεν θα συμβιβαζόταν να μείνει δέσμια στην επιφάνεια της Γης ποτέ ξανά!

Στέλλα Μεϊμάρη : Πως και δεν είχατε ποτέ την επιθυμία να συμμετέχετε προσωπικά σε ένα από αυτά τα ταξίδια στο Διάστημα;

Περιέργως, δεν είχα ποτέ αυτή την επιθυμία. Μπορώ να δω και να αισθανθώ πολλά περισσότερα με τα όργανα που κατασκευάζουμε - είναι ακριβώς σαν να είσαι εκεί! Και όχι μόνο αυτό, αλλά με το ρομποτικό διαστημόπλοιο έχουμε πάει σε πλανήτες, όπως ο Ποσειδώνας, που οι άνθρωποι δεν θα μπορέσουν να φτάσουν για τουλάχιστον ακόμα έναν αιώνα.

Στέλλα Μεϊμάρη : Το Διάστημα, με όλο το άγνωστο που το περιβάλλει, σας δημιουργεί φόβο;

Φόβο; Όχι βέβαια! Το Διάστημα είναι πραγματικά αρκετά καλοκάγαθο, με μερικές εξαιρέσεις, βέβαια, όπως οι ραδιενεργές ζώνες του Δία. Υπό τον όρο, πάντα, ότι ξέρουμε και υπακούμε τους κανόνες της φυσικής - κανένας συντομότερος δρόμος δεν επιτρέπεται.

Στέλλα Μεϊμάρη : Υποθέτω ότι στη δουλειά σας δεν υπάρχουν περιθώρια για λάθη. Υπήρξαν περιπτώσεις που πήρατε κάποια ρίσκα;

Η ομάδα μας δουλεύει σκληρά και εξετάζει κάθε υποσύστημα διαστημικών σκαφών για κάθε κατάσταση. Αλλά παίρνουμε ρίσκα για χάρη περισσοτέρων και υψηλοτέρων μετρήσεων ποιοτικής επιστήμης. Ένα παράδειγμα είναι το κινούμενο μόνιτορ που χρησιμοποίησα στο «Voyager» για να περιστρέφω τους αισθητήρες και να σημαδεύω σε πολλές κατευθύνσεις. Η πλειοψηφία των μελών της ομάδας μηχανικών πίστευε ότι θα αποτύγχανε προτού καν φτάσουμε στο Δία, όμως λειτουργεί κανονικά μέχρι και σήμερα, κάθε 192 δευτερόλεπτα, έχοντας κάνει συνολικά περισσότερα από 5 εκατομμύρια βήματα! Χωρίς αυτό, θα ήταν πολύ δύσκολο να ανακαλυφθεί η έξοδος από το ηλιακό σύστημα μας. Έτσι, το «συνετό» ρίσκο ανταμείβεται στο Διάστημα, όπως νομίζω και στη ζωή.

Στέλλα Μεϊμάρη :Έπειτα από τόσα χρόνια στη διαστημική έρευνα, τι σας έχει διδάξει το Διάστημα;

Το να είσαι διαστημικός επιστήμονας είναι μια πολύ απαιτητική δουλειά, όπου η αξιοκρατία βασιλεύει πάνω απ` όλα. Χρειάζεται γνώση, ικανότητα, οργάνωση και προπάντων πειθαρχία, την αρετή του να ακούς και να μαθαίνεις μέσα από ομαδική εργασία. Πρόκειται για ένα σύστημα αξιών που μεταφέρεις στη δουλειά σου - σεβασμό για τους συναδέλφους σου, σκληρή δουλειά, ακεραιότητα, δικαιοσύνη, αφοσίωση, να είσαι παράδειγμα προς μίμηση και ευαίσθητος στις ανάγκες των άλλων. Αυτές οι αρετές είναι ουσιαστικές σε οποιοδήποτε περιβάλλον εργασίας.

Στέλλα Μεϊμάρη : Είναι αλήθεια ότι τα διαστημικά προγράμματα άρχισαν με το Ψυχρό Πόλεμο;

Όντως, ο Ψυχρός Πόλεμος παρείχε τα εργαλεία για να αρχίσει η διαστημική έρευνα. Όμως, οι επιστήμονες πάντα ονειρεύονταν να εξερευνήσουν το Διάστημα πάνω από την ατμόσφαιρα της Γης, απλώς δεν υπήρχε το είδος των πυραύλων για να το πετύχουν. Ωσότου τελικά οι υπερδυνάμεις τους δημιούργησαν για να στέλνουν πυρηνικά όπλα υπεραντλαντικά... Έτσι, το Διάστημα έγινε η αρένα, στην οποία η τεχνολογική ανωτερότητα μπόρεσε να καταδειχθεί ειρηνικά.

Στέλλα Μεϊμάρη : Γνωρίσατε σημαντικές πολιτικές προσωπικότητες, όπως ο Ρέιγκαν, ο Γκορμπατσόφ και ο πατέρας Μπους. Ποιος σας εντυπωσίασε περισσότερο;

Καθένας είχε τα δικά του εντυπωσιακά προσόντα. Συνοπτικά, θα σας έλεγα ότι ο Ρέιγκαν είχε την καλύτερη αίσθηση του χιούμορ και ήταν ο πιο ταπεινός, ο Γκορμπατσόφ ήταν ένας εξαίσιος και στοχαστικός ομιλητής, ενώ ο πατέρας Μπους ήταν ο πιο «αριστοκρατικός» των τριών.

 

Στέλλα Μεϊμάρη : Τελευταία μοιράζετε τις δραστηριότητες σας μεταξύ των ΗΠΑ και της Ελλάδας. Θεωρείτε ότι η χώρα μας καθυστέρησε να δείξει ενδιαφέρον για το έργο σας;

Η Ελλάδα καθυστέρησε σημαντικά στο να συμμετάσχει στο διαστημικό πρόγραμμα - δεν έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Αντιπροσωπείας (ESA) μέχρι και το 2005. Πιστεύω ότι έπρεπε να είχε συμμετάσχει τουλάχιστον 20 χρόνια νωρίτερα! Όμως, πάντοτε υπήρχε ενδιαφέρον για το Διάστημα και το έργο μου από τον κόσμο και τα ΜΜΕ.

Στέλλα Μεϊμάρη : Εάν είχατε παραμείνει στην Ελλάδα, πιστεύετε ότι θα είχατε ανάλογη εξέλιξη;

Η δουλειά που κάνω απαιτεί μακροπρόθεσμο προγραμματισμό, καλή διοίκηση, δέσμευση εκ μέρους των εταιρειών χρηματοδότησης, και, προπάντων, αξιοκρατία. Έτσι, νομίζω ότι δεν θα μπορούσα να έχω κάνει το παραμικρό, εάν είχα παραμείνει στην Ελλάδα!

 

Στέλλα Μεϊμάρη : Πως αισθανθήκατε που δόθηκε το όνομα σας σε έναν αστεροειδή;

Είμαι ευτυχής, βέβαια, που οι συνάδελφοί μου στην κοινότητα επιστήμης, μέσω της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης, επέλεξαν να αναγνωρίσουν τη συμβολή μου στο διαστημικό πρόγραμμα. Φυσικά, υπάρχουν πολλοί αστεροειδείς εκεί έξω...

 

Στέλλα Μεϊμάρη : Θεωρείτε πιθανό να υπάρχει κάποια μορφή εξωγήινης ζωής στο Διάστημα;

Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι δεν υπάρχει καμία επιστημονική απόδειξη για την ύπαρξη εξωγήινης ζωής. Θα μπορούμε να έχουμε μια απάντηση σε αυτήν την ερώτηση, μόλις επιστρέψουν τα εδαφολογικά δείγματα από τον Αρη, ίσως μέσα στα επόμενα 15-20 έτη. Εντούτοις, στατιστικά και ξέροντας ότι υπάρχουν περίπου 200 δισεκατομμύρια ήλιοι μόνο στο γαλαξία μας, πιστεύω ότι είναι πιθανό να υπάρχουν μερικές μορφές εξωγήινης ζωής στον κόσμο μας. Μιλάμε για τουλάχιστον 100 δισεκατομμύρια γαλαξίες στον κόσμο! Γιατί, λοιπόν, θα πρέπει να πιστέψουμε ότι η γη είναι μοναδική;

*    Ολόκληρη η τηλεοπτική εκπομπή «ΣΤΑ ΑΚΡΑ» της ΝΕΤ με την Βίκυ Φλέσσα όπου ο Dr Σταμάτης Κριμιζής σας ταξιδεύει στο Διάστημα .  

Συνεχίζοντας το αφιέρωμα για απόδημο Έλληνα καθηγητή Σταμάτη Κριμιζής που είναι και ακαδημαϊκός, και κατέχει την έδρα της Επιστήμης του Διαστήματος, ενημερώνουμε όλους τους Έλληνες και τους Απόδημους αδελφούς μας ότι αυτός ο Χιώτης Απόδημος Έλληνας είναι ο μόνος επιστήμονας στον κόσμο, ο οποίος με τα όργανα που έχει σχεδιάσει, έχει εξοπλίσει διαστήματα σκάφη σε αποστολές στους 7 από τους 9 πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος. Αλλά αυτή δεν είναι η μόνη πρωτιά για τον Έλληνα επικεφαλής της NASA, καθηγητή Σταμάτη Κριμιζή, το πρόσωπο του οποίου ταυτίζεται με την ιστορία της εξερεύνησης του Διαστήματος. Μια και ο ίδιος πρωτοστάτησε στην υλοποίηση του Προγράμματος Discovery της NASA, που αφορά στην πραγματοποίηση πλανητικών αποστολών χαμηλού κόστους. Είναι από τους επικεφαλής ερευνητές της αποστολής Cassini/Hugens στον Κρόνο και τον Τιτάνα και Συνεργάτης Ερευνητής στις αποστολές Galileo, Ulysses, ACE, και MESSENGER. Κι ακόμη, έχει επινοήσει τα όργανα που έχουν εξοπλίσει την αποστολή του διαστημικού σκάφους MESSENGER, προς τον Ερμή, αλλά και του σκάφους New Horizons, που εκτοξεύθηκε προς τον Πλούτωνα την 11 Ιανουαρίου 2006. Έτσι, θα συμπληρώσει ένα επιστημονικό κύκλο που ξεκίνησε πριν από περίπου 42 χρόνια.

Αυτά σαν πρόλογος για να παρακολουθήσετε όλη η εκπομπή της Παρασκευής, 02 Ιανουάριου 2009, της ΝΕΤ με τίτλο «ΣΤΑ ΑΚΡΑ» με τη Βίκυ Φλέσα η οποία είναι μια από καλύτερες παρουσιάστριες συνεντεύξεων της ΕΡΤ αε. Στην συνέντευξη αυτή που έδωσε στην Βίκυ Φλέσα , ο ακαδημαϊκός και καθηγητής Σταμάτης Κριμιζής, οποίος κατέχει και την έδρα της Επιστήμης του Διαστήματος, παρουσιάζεται λόγω του Παγκόσμιου Έτους Αστρονομίας (2009).

Για να δείτε ΟΛΗ την εκπομπή «ΣΤΑ ΑΚΡΑ» κάντε ΚΛΙΚ στο http://www.greektube.org/content/view/49280/2/

*    Ο διάσημος Έλληνας Διαστημικός φυσικός και Ακαδημαϊκός Σταμάτης Κριμιζής μιλά για την ύπαρξη εξωγήινης νοημοσύνης.

Ο διάσημος Έλληνας διαστημικός φυσικός και ακαδημαϊκός Σταμάτης Κριμιζής, με την ευκαιρία της ομιλίας του ως προσκεκλημένος του Συλλόγου Αποφοίτων Αμερικανικών Κολεγίων Βορείου Ελλάδας, μίλησε στη «Θ» για τους εξωγήινους αλλά και για μελλοντικούς κινδύνους από τον πλανήτη Άρη.

Ο Dr Σταμάτης Κριμιζής, και δήλωσε ότι οι πιθανότητες να υπάρχει κάποια μορφή εξωγήινης νοημοσύνης είναι ατέλειωτες, άπειρες. Υπάρχουν εκατομμύρια γαλαξίες και δισεκατομμύρια ηλιακά συστήματα, άρα, ενώ δεν έχουμε καμία απόδειξη ότι υπάρχουν εξωγήινοι, οι επιστήμονες θεωρούν πολύ πιθανή την ύπαρξή τους σε κάποιον άλλο γαλαξία.

Ο Σταμάτης Κριμιζής προχωρά ακόμη περισσότερο στο συλλογισμό του: «Μπορεί να υπάρχει κάποια μορφή νοημοσύνης στο Σύμπαν και μάλιστα υψηλότερου επιπέδου από το δικό μας. Το ηλιακό μας σύστημα έχει ηλικία 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Υπάρχουν άλλα ηλιακά συστήματα που έχουν πολύ μεγαλύτερη ηλικία, όπως 8 δισεκατομμύρια χρόνια. Εάν δεχθούμε ότι η νοημοσύνη είναι αποτέλεσμα εξέλιξης, τότε είναι λογικό στα μεγαλύτερης ηλικίας ηλιακά συστήματα να υπάρχει υψηλότερο επίπεδο νοημοσύνης. Είναι ένα από τα θέματα που μας απασχολούν. Δεν αποκλείουμε την ύπαρξη εξωγήινης νοημοσύνης. Ένα από τα θέματα που συζητά η κοινωνία, ένα ερώτημα που θέτει είναι, εάν υπάρχουν εξωγήινοι, τότε γιατί δεν μας έχουν βρει; Η απάντηση είναι στατιστική. Εμείς έχουμε δώσει δείγμα της παρουσίας μας τα τελευταία 100 χρόνια. Αν σκεφτεί κανείς ότι το ηλιακό μας σύστημα έχει ηλικία 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια και η ανθρωπότητα έχει δώσει σήμα της παρουσίας της τα τελευταία 100 χρόνια, αυτό όμως είναι πολύ μικρό δείγμα. Για να μπορέσουν, ας πούμε, άλλοι να εντοπίσουν σήματα που θα προέρχονται από τη Γη, θα πρέπει να περάσουν χιλιάδες έτη φωτός». Ενώ για τους μελλοντικούς κινδύνους από τον πλανήτη Άρη συλλογιέται και λέγει «Μία από τις δυσκολίες που προκύπτει με την επανδρωμένη αποστολή στον Άρη και με την έρευνα που θα γίνει εκεί είναι τα δείγματα εδάφους που πρόκειται να έλθουν στη Γη. Πριν από την επόμενη αποστολή που θα είναι επανδρωμένη και θα γίνει σε 25 χρόνια, θα έρθουν μέσα στην επόμενη δεκαετία δείγματα εδάφους. Οι επιστήμονες θα ανιχνεύσουν ίχνη κάποιας βιολογικής δραστηριότητας ή απολιθώματα που τυχόν υπάρχουν στο έδαφος. Όλα αυτά, ξέρετε, έχουν τεράστιο κόστος και απαιτούν πολύ μεγάλη προετοιμασία. Δημιουργούνται ειδικοί χώροι πλήρους αποστείρωσης, διότι υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να υπάρξει κάποιου είδους μόλυνσης. Το θέμα είναι ότι ένα κομμάτι από τον Άρη θα έλθει το επόμενο διάστημα στη Γη και πρέπει να προφυλαχθούμε. Γίνονται σχέδια για ειδικά εργαστήρια, τα οποία θα στοιχίσουν εκατοντάδες εκατομμύρια... Το θέμα όμως της ρύπανσης από τον ένα πλανήτη στον άλλο είναι αμφίδρομο. Και εμείς μπορεί να μολύνουμε ένα πλανήτη. Υπάρχουν στην Αμερική ειδικές επιτροπές που έχουν επιλέξει τα κριτήρια, τους όρους και τα πρωτόκολλα που πρέπει να τηρούνται σε οποιαδήποτε γήινη αποστολή στο διάστημα».

*    Μια διάλεξη του Ακαδημαϊκού κ. Κριμιζή στην  Ελληνική Πρεσβεία στη Ουάσιγκτον

Το διάστημα απασχολεί τον περισσότερο κόσμο όταν ατενίζει αραιά και που τον έναστρο ουρανό. Για τον επιστήμονα και ακαδημαϊκό Σταμάτη Κριμιζή αποτελεί μία καθημερινή, απτή, δελεαστική πραγματικότητα. Αυτή η διάλεξη του κ. Κριμιζή αρχές του Ιανουαρίου 2008, διοργανώθηκε από την Σύμβουλο για Πολιτιστικά της Ελληνικής Πρεσβείας στη Ουάσιγκτον, Ζωή Κοσμίδου και το θέμα της ήταν Εξερευνώντας το Διάστημα.

Στην διάλεξη αυτή στη Ελληνική Πρεσβεία της Ουάσιγκτον, ο κορυφαίος αστροφυσικός μίλησε με πάθος και ενθουσιασμό για την πολύχρονη καριέρα του στην εξερεύνηση του διαστήματος.

Ο κ. Kριμιζής τόνισε, «Έχουμε εξερευνήσει 8 από τους πλανήτες και βέβαια έχουμε και ένα διαστημόπλοιο που πάει προς τον Πλούτωνα αλλά η μεγάλη μου φιλοδοξία ήταν να στείλουμε ένα διαστημόπλοιο στον ήλιο και να φτάσουμε πολύ κοντά και να εξερευνήσουμε την περιοχή του και τον τρόπο με τον οποίο παράγεται ενέργεια στο στέμμα του ήλιου. Ευτυχώς τώρα μόλις τελειώσαμε μία μελέτη η οποία δείχνει ότι αυτό είναι εφικτό και έχω πληροφορίες ότι η ΝΑΣΑ έχει αποφασίσει να το χρηματοδοτήσει το επόμενο οικονομικό έτος.»

Ο κορυφαίος Χιώτης επιστήμονας αντιμετωπίζει όμως με σκεπτικισμό τις επανδρωμένες πτήσεις στο διάστημα γιατί πιστεύει ότι δεν εξυπηρετούν αποκλειστικά επιστημονικούς σκοπούς και ότι το κόστος τους είναι απαγορευτικό. «H αποστολή αστροναυτών στο διάστημα» επισημαίνει ο Έλληνας Ακαδημαϊκός «υποκινείται από ευρύτερα πολιτικά αλλά και πολιτιστικά κίνητρα. O κόσμος θέλει να δει τον άνθρωπο να περπατά στο διάστημα. Αυτό δικαιολογεί τη χρηματοδότηση των διαστημικών προγραμμάτων». Ο διακεκριμένος επιστήμονας πιστεύει ότι στο μέλλον θα γίνει επανδρωμένη πτήση για την εξερεύνηση του Άρη με τη συνεργασία πολλών χωρών, της Ευρώπης, της Κίνας, των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας, της Ινδίας, και της Ρωσίας, επειδή το κόστος είναι υπέρογκο.

Ο Σταμάτης Κριμιζής συμμετείχε, αλλά και ηγείτο επιστημονικών ομάδων σχεδιασμού οργάνων και εξοπλισμού ρομποτικών διαστημοπλοίων. Oι έρευνες του έδωσαν ώθηση σε επαναστατικές τεχνολογίες καθημερινής χρήσης. «Επί παραδείγματι το γεγονός ότι επικοινωνούμε με το διαστημόπλοιο σε μία απόσταση 15 δισεκατομμυρίων χιλιόμετρων» εξηγεί ο επιφανής αστροφυσικός, « οφείλεται σ’ αυτή την τεχνολογία. Είναι η τεχνολογία της δεκαετίας του ‘70 η οποία κατόπιν εμφανίστηκε στους τηλεπικοινωνιακούς δορυφόρους. Σήμερα, αν δεν είχαμε προωθήσει τότε τα μικροτσίπ με ελάχιστη χρήση ηλεκτρικού ρεύματος για τις συσκευές του διαστήματος, δεν θα είχαμε ούτε τα κινητά τηλέφωνα, ούτε τους υπολογιστές βιβλία, ούτε τα ιατρικά όργανα που υπάρχουν στα διαγνωστικά κέντρα του κόσμου».

   

Η έννοια της ανακάλυψης εξακολουθεί να αποτελεί κινητήριο δύναμη για τον Σταμάτη Κριμιζή και πιστεύει ότι η τεχνολογία επεκτείνει και διευρύνει τις δυνατότητες του ανθρώπου να παρατηρεί τη φύση και να καταγράφει τα φαινόμενα. «Την δεκαετία του ‘50 ήμασταν τυφλοί όσο αφορά τις γνώσεις μας για το διάστημα. Όλα τα βιβλία θα ξαναγραφτούν. Η αίσθηση του τι και που βρισκόμαστε στο σύμπαν έχει αλλάξει δραστικά. Το ότι συμμετείχα στην ανακάλυψη αυτών των γνώσεων είναι συναρπαστικό. Θεωρώ τον εαυτό μου πολύ τυχερό».

H επιφάνεια του Άρη

Η διάλεξη του κ. Κριμιζή στην Ελληνική Πρεσβεία της Ουάσιγκτον ολοκληρώθηκε με το ερώτημα που του έθεσε το κοινό για το αν υπάρχει ζωή σε άλλους πλανήτες. «Δεν υπάρχει επιστημονική απόδειξη ότι υπάρχει ζωή σ’ άλλους πλανήτες. Αλλά αν σκεφτεί κανείς ότι το ηλιακό μας σύστημα είναι ένα από τα 200 εκ. ηλιακά συστήματα του Γαλαξία μας οι πιθανότητες είναι 99,99% ότι μπορεί να υπάρχουν και άλλες μορφές ζωής. Θα περάσουν όμως παρά πολλά χρόνια προτού τις ανακαλύψουμε εντοπίσουμε».

 

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .