ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ  "ΠΑΤΡΙΣ""  ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ  13-4-2009

Οι Κρήτες που διαμόρφωσαν την Ιστορία
Επιλέξτε τους 20 κορυφαίους όλων των εποχών

 


Την ιστορία οι άνθρωποι και τα έργα τους την διαμορφώνουν και την καθορίζουν. Στην ιστορία της Κρήτης οι άνθρωποι που πρωταγωνίστησαν, εδώ και 3.500 χρόνια, εκείνοι που τη διαμόρφωσαν και την καθόρισαν είναι αναρίθμητοι.

Πολλές χιλιάδες. Η «Π» με το σημερινό αφιέρωμα ξεκινά ένα εγχείρημα για να αναδείξει αυτή την ανθρώπινη προσπάθεια, κάνοντας μια πρώτη καταγραφή και διαμορφώνοντας ένα πρώτο κατάλογο των σημαντικών Κρητών από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα. Η διαδικασία αυτή δεν ολοκληρώνεται σήμερα. Τώρα ξεκινά. Τον κατάλογο αυτό, με μικρές μόνο αναφορές στα βιογραφικά των σημαντικών Κρητών όλων των εποχών, τον δίνουμε στη δημοσιότητα για να ξεκινήσει, σε λίγες μέρες, η ψηφοφορία για την ανάδειξη των 20 κορυφαίων όλων των εποχών. Τους οποίους στη συνέχεια θα παρουσιάσομε σε αφιέρωμα της «Π». και στη συνέχεια θα παρουσιάζομε όλους τους υπολοίπους που θα έχουν ενταχθεί σε αυτή τη διαδικασία. Έτσι ώστε να υπάρχουν συγκεντρωμένες όλες οι προσωπικότητες της Κρήτης.

Η ψηφοφορία θα ξεκινήσει μετά το Πάσχα, ώστε να δοθεί χρόνος να γίνουν γνωστά τα ονόματα τα οποία θέτομε εμείς ως πρόταση και να κάνει ο κάθε αναγνώστης την επιλογή του. Η ψηφοφορία θα γίνει μέσω της ηλεκτρονικής σελίδας της εφημερίδας μας (www.patris.gr) και θα διαρκέσει μέχρι το τέλος του καλοκαιριού. Ο κατάλογος που σήμερα δημοσιοποιούμε δεν είναι οριστικός, ούτε κλειστός. Θα μπορεί ο κάθε αναγνώστης να προσθέσει κάποιο ή κάποια επιπλέον, παραθέτοντας και μια φράση για την παρουσίαση της προσωπικότητας.

Δεν ισχυριζόμαστε ότι παραδίδομε έναν κατάλογο ολοκληρωμένο. Άλλωστε δεν θα μπορούσε αυτό να συμβεί καθώς, όπως προαναφέραμε, οι προσωπικότητες που συνδιαμόρφωσαν την ιστορία της Κρήτης είναι χιλιάδες. Αλλά και οι προσωπικότητες της Κρήτης που έδρασαν σε άλλες περιοχές επίσης είναι πολλές. Η λίστα λοιπόν αυτή δεν μπορεί να είναι κλειστή. Επιχειρήσαμε να παρουσιάσομε μερικά από τα σημαντικότερα πρόσωπα, αντιπροσωπευτικά των περιοχών αλλά και των περιόδων της κρητικής ιστορίας. Διευκρινίζομε ότι σʼ αυτόν τον κατάλογο επιλέξαμε, για ευνόητους λόγους, να είναι μόνο εκείνοι που πλέον δεν βρίσκονται στη ζωή. Άλλωστε η αξιολόγηση της ιστορίας απαιτεί μια χρονική απόσταση για να είναι αντικειμενική. Προσωπικότητες όπως ο σοφός της Κρήτης Στυλιανός Αλεξίου, ο λόγιος και πανεπιστημιακός Θεοχάρης Δετοράκης, φυσικά ο Μίκης Θεοδωράκης, σύγχρονοι πολιτικοί και άνθρωποι των γραμμάτων ή των τεχνών, έχουν θέση σε έναν τέτοιο κατάλογο των σημαντικών Κρητών. Ευτυχώς όμως είναι ανάμεσά μας και συνεχίζουν τη δημιουργία και την προσφορά τους.

Το κριτήριο για να συμπεριληφθεί κάποια προσωπικότητα στη λίστα των σημαντικών Κρητών είναι να είναι Κρητικός ή Κρητικιά, γεννημένος ή με καταγωγή από την Κρήτη, αλλά και άνθρωποι που ήλθαν στην Κρήτη και σχεδόν όλη η ζωή και η δραστηριότητά τους αφορούσε στο νησί. Έτσι, για παράδειγμα, δεν μπορεί να συμπεριλαμβάνεται ο Νικηφόρος Φωκάς, ο ελευθερωτής της Κρήτης, καθώς ούτε Κρητικός ήταν ούτε μόνο στην Κρήτη αφορούσαν οι δράσεις του. Αντιθέτως, θεωρούμε Κρητικό τον Νικόλαο Σταυρινίδη, που γεννήθηκε στη Μικρά Ασία, αλλά έζησε και δημιούργησε στο νησί επί 60 χρόνια.

Παρουσιάζομε στη συνέχεια αυτό τον κατάλογο με μικρές περιλήψεις ή αναφορές που προσδιορίζουν την κάθε προσωπικότητα. Η παράθεση των ονομάτων γίνεται με βάση τη «χρονική εμφάνισή» τους, ώστε να υπάρχει μια εικόνα της κάθε χρονικής περιόδου από την παράθεση των προσωπικοτήτων που πρωταγωνίστησαν στη συγκεκριμένη ιστορική φάση. Πρώτο στον κατάλογο αναφέρομε το όνομα του Μίνωα, του αρχαίου βασιλιά της Κνωσού και της Κρήτης, παρά το γεγονός ότι δεν αντιστοιχεί σε πρόσωπο, αλλά σε θεσμό και ιδιότητα. Κι αυτό για το συμβολισμό της αρχής της ιστορίας της Κρήτης.

Όπως προαναφέραμε, μετά το Πάσχα θα ξεκινήσει η ψηφοφορία και εγκαίρως θα διευκρινιστούν τα ζητήματα που αφορούν στη διαδικασία κλπ.

Για την έρευνά μας χρησιμοποιήθηκαν πηγές και δεκάδες εγχειρίδια της ιστορίας της Κρήτης και η σχετική αναφορά σʼ αυτά θα γίνει στα αφιερώματα τόσο των 20 κορυφαίων όσο και των υπολοίπων σημαντικών Κρητών.

Οφείλομε να σημειώσομε ότι στην έρευνά μας πολύτιμη ήταν η βοήθεια όλου του δημοσιογραφικού επιτελείου της «Π», καθώς και των φιλολόγων Δήμητρας Γιωργαλή - Μέμμου και Μαρίας Ταμιωλάκη. Επίσης στη διαμόρφωση του τελικού καταλόγου είχαμε τη συνεργασία του φιλολόγου και προέδρου της Ι.Λ.Ε.Ρ Μιχάλη Τρούλη, του επίσης φιλολόγου και προϊσταμένου των αρχείων του κράτους στο Ηράκλειο Μανόλη Δρακάκη καθώς και του Ανδρέα Σαββάκη, προϊσταμένου των αρχείων της Βικελαίας. Όλους τους ευχαριστούμε.

Αλέκος Α. Ανδρικάκης


 
Οι Κρήτες που διαμόρφωσαν την Ιστορία
ΚΑΤΕΒΑΣΤΕ ΟΛOΚΛΗΡΟ ΤΟ ΕΝΘΕΤΟ