ΤΟ MΟΥΣΕΙΟ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ
 

Tης Κατερίνας Μυλωνά

Η καλλιέργεια μιας σχέσης φιλικής, ανθρώπινης και αδελφικής ανάμεσα στους παλιούς αγωνιστές και τους απόγονούς τους αλλά και η διατήρηση όλων όσα έχουν σχέση με την εθνική αντίσταση και γενικότερα με την πατρίδα υπήρξε ο σκοπός ίδρυσης του Μουσείου- Ηρώου Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης Κρήτης.

Το μουσείο ιδρύθηκε από το Σωματείο Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης - ομάδες Μπαντουβά, το οποίο από το 1948 μέχρι και σήμερα έχει ως στόχο να αναπτύσσει διαλέξεις, να διατηρεί έγγραφα της Κατοχής και να φροντίζει για τη διαφύλαξη και τον εμπλουτισμό τους, ούτως ώστε να συγκεντρωθούν σε κάποια μορφή και να δοθούν στο ευρύ κοινό για να μπορούν να μάθουν και οι νεώτεροι τι ακριβώς συνέβη εκείνη την περίοδο στην Κρήτη.

Η ιδέα και όλη η φροντίδα για το μουσείο ήταν του καπετάν-Μανώλη Μπαντουβά, του γνωστού αρχηγού της Εθνικής Αντίστασης, «είναι ο άνθρωπος, ο οποίος πέραν των οποίων αρχηγικών συμμετοχών είχε στην εθνική αντίσταση, είναι γνωστό ότι πρωτοστάτησε και είχε την έμπνευση να κτίσει στο Γάζι εκείνο το εκκλησάκι το μνημείο για τους 62 Μάρτυρες. Ακόμα, έκανε το εκκλησάκι στο Σπήλαιο του Χαμαμουτζή στον Άγιο Σύλλα όπου και εδόθη ο όρκος των πρώτων αγωνιστών στις 2 Ιουνίου 1941 που τους όρκισε ένας μοναχός από τον Επανωσήφη, ο Σοφρώνιος Ρουμπάκης, ο οποίος στη συνέχεια μετείχε στην εθνική αντίσταση», περιγράφει ο Γενικός Γραμματέας του Σωματείου, Δημήτρης Μελάς.

Το μουσείο άρχισε να κτίζεται στα τέλη της δεκαετίας του ʼ50 αλλά λόγω της ιδιομορφίας και του υψηλού κόστους του έργου ανεγέρθη τελικά το 1967. Αμέσως, άρχισε να εμπλουτίζεται ενώ το 1995 το κτίριο παραχωρήθηκε στο Στρατό (Στρατολογικό Γραφείο Ηρακλείου) με το ρητό όρο να συντηρεί το Σωματείο την αίθουσα όπου φιλοξενούνται τα εκθέματα και ένα γραφείο.



Τα εκθέματα



Τα εκθέματα προέρχονται από τους ίδιους τους αγωνιστές που έλαβαν μέρος στην εθνική αντίσταση, ορισμένοι, μάλιστα, παρέδωσαν τα όπλα τους στο μουσείο, αλλά και απόγονοί τους θέλησαν να βοηθήσουν τον εμπλουτισμό του.

Συνεπώς, πολλά, περισσότερα από εξήντα, είναι τα ατομικά όπλα που φιλοξενούνται στο μουσείο ενώ υπάρχουν και ορισμένα ειδικά αυτόματα. Στο κέντρο της αίθουσας βρίσκονται τρία οπλοπολυβόλα brenn που για την εποχή εκείνη θεωρούνταν τα καλύτερα ομαδικά αυτόματα, τα οποία, ανάλογα την αποστολή έπαιρναν μαζί τους οι αγωνιστές. Τα όπλα αυτά έχουν μία επιπλέον κάννη, την οποία άλλαζαν όταν μετά από κάποιες σφαίρες το όπλο πυρακτωνόταν.

Παράλληλα, φυλάσσονται αντίγραφα εγγράφων Ελλήνων αγωνιστών και Άγγλων. Τα περισσότερα αποτελούν μηνύματα μεταξύ των αγωνιστών, τα οποία είναι γραμμένα με τηλεγραφικό τρόπο. «Υπάρχουν ιδιόχειρες επιστολές από Άγγλους ελληνομαθείς που είχαν υπηρετήσει εδώ προπολεμικά, ο ένας, μάλιστα, ήταν αρχαιολόγος. Πρόκειται για τους Τομ Ταμπάμπιν, γνωστό ως Ιωάννης, και τον Πάτρικ Λη Φέρμορ, με το ψευδώνυμο Μιχάλης. Πολλοί Έλληνες είχαν ψευδώνυμο, αν έπεφτε ένα σημειωματάκι στα χέρια των Γερμανών να μην τους εντοπίζουν εύκολα», αναφέρει ο κ. Μελάς.

Παράλληλα, στις προθήκες του μουσείου βρίσκονται κάποια κειμήλια, τα περισσότερα λάφυρα πολέμου, όπως χειροβομβίδες. «Όλοι οι αντιστασιακοί πολέμησαν με λάφυρα, σκότωναν Γερμανούς, ιδίως στη Μάχη της Κρήτης, έπαιρναν τα όπλα τους και πολεμούσαν. Είναι εμφανής η διάθεση αγωνιστών να βγουν στο βουνό και λένε «δεν έχουμε όπλα»», εξηγεί ο ΓΓ του Σωματείου. Αναφέρει, παράλληλα, πόσο συγκινητική ήταν η φροντίδα που έδειξε ο κρητικός λαός στους αντάρτες, που βοηθούσε τον αγώνα τους από το υστέρημά του.

Από τα εκθέματα του μουσείου ξεχωρίζει ένα μνημείο για τους Ριμινίτες, κατά παραχώρηση του Σωματείου στήθηκε η πλάκα για τους Ριμινίτες που οι περισσότεροι ήταν Ηρακλειώτες από τις ομάδες Μπαντουβά.



Δραστηριότητες



Το Μουσείο- Ηρώο Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης Κρήτης αναπτύσσει πλούσιες δραστηριότητες, όπως ομιλίες, ενώ πολλά είναι τα σχολεία που κατά καιρούς το έχουν επισκεφτεί.

Πριν ένα χρόνο περίπου είχε πραγματοποιηθεί εκδήλωση κατά τη διάρκεια της οποίας Κύπριοι απέμειναν κάποιους διακριτικούς τίτλους στις ομάδες Μπαντουβά και κυρίως στον Κώστα και Μανώλη Μπαντουβά, οι οποίοι είχαν αμεσότερη ανάμιξη με Κυπρίους που έρχονταν στην Ελλάδα να πάρουν «φώτα» για να κάνουν τον αγώνα τους.

Μουσείο- Ηρώο Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης Κρήτης

Καπετάν Εμμανουήλ Μπαντουβά και Καραϊσκάκη

Ωράριο: κάθε Τρίτη και Πέμπτη 11.00-13.00

Έπειτα από συνεννόηση στα τηλέφωνα:

Γραμματέα Μουσείου: 2810 239781- 6945886452

Προέδρου(κ. Ειρήνης Μπαντουβά- Μελά) : 2810 253373