ΤΟ MΟΥΣΕΙΟ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΕΘΝΟΛΟΓΙΑΣ
 

Tης Κατερίνας Μυλωνά

Αντικείμενα του παραδοσιακού βίου από όλη την Κρήτη περιλαμβάνει η έκθεση του Μουσείου Κρητικής Εθνολογίας που απέχει 2 χιλιόμετρα. από το μινωϊκό παλάτι της Φαιστού και έχει έδρα τον παραδοσιακό οικισμό Βώροι.

Η έκθεση εγκαινιάστηκε το 1988 και βραβεύθηκε το 1992 από το Συμβούλιο της Ευρώπης. Η έκθεση, που ακολουθεί το μουσειολογικό πρότυπο του G.H. RIVIERE, διαιρείται σε επτά τομείς με τα εξής περιεχόμενα: Διατροφή, Αρχιτεκτονική, Υφαντική, Παραγωγή, Μετακίνηση, Ήθη και Έθιμα και Κοινωνική Οργάνωση. Στο Μουσείο λειτουργεί Ερευνητικό Κέντρο του Κρητικού οικοσυστήματος που μελετά τις ανθρώπινες παραδοσιακές διεργασίες από το Μεσαίωνα έως σήμερα, μέσα από τις ιστορικές και κοινωνικές εξελίξεις της Κρήτης, την πολιτική ιστορία της ευρύτερης περιοχής και το γεωφυσικό περιβάλλον της Μεγαλονήσου.



Ιστορία



Το μουσείο είναι δημιουργία του Πολιτιστικού Συλλόγου Μεσαράς, το 1992 ο Σύλλογος δωρίζει στα Εθνικά Κληροδοτήματα του Ελληνικού Δημοσίου το μουσείο και άλλα ακίνητα και κινητά περιουσιακά στοιχεία και δημιουργεί το Κοινωφελές Ίδρυμα με την επωνυμία Μουσείο Κρητικής Εθνολογίας, το οποίο, μαζί με το Σύλλογο εποπτεύεται και χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Πολιτισμού.

Το μουσείο ανεγέρθηκε μεταξύ 1976 και 1982 και άνοιξε στο κοινό το 1988. Η έκθεση παρουσιάζει 2.500 αντικείμενα, προερχόμενα από όλη την Κρήτη, τα οποία προβάλλουν τη ζωή στην Κρητική Επαρχία στη διάρκεια της 2ης χιλιετηρίδας μ.Χ.

Το 1992 ο Οργανισμός του Συμβουλίου της Ευρώπης απονέμει στο Μουσείο ειδική διάκριση στα πλαίσια του «καλύτερου Ευρωπαϊκού Μουσείου της χρονιάς». Στο διάστημα 1998-2000 αναγείρεται το Κέντρο Ερευνών του Μουσείου, στα πλαίσια του 2ου ΚΠΣ.

Σκοπός του μουσείου είναι ο εμπλουτισμός των συλλογών και εκθέσεών του με αντικείμενα και εκθέματα αντιπροσωπευτικά των πολιτιστικών αγαθών και των οικοσυστημάτων και η διεθνής προβολή τους, η συλλογή, συντήρηση, καταγραφή και ταξινόμηση εθνολογικών αντικειμένων και δειγμάτων Φυσικής Ιστορίας και η επιστημονική και συγκριτική τεκμηρίωσή τους. Ακόμα, στοχεύει στην διεξαγωγή βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας στους τομείς της Κρητικής Εθνολογίας,- του κρητικού φυσικού οικοσυστήματος και γενικότερα του γεωγραφικού, πολιτιστικού και ιστορικού χώρου που περιβάλλει την Κρήτη ή σχετίζεται με αυτήν, την προστασία των πολιτιστικών αγαθών, των μνημείων, των κειμηλίων και των φυσικών οικοσυστημάτων του νησιού και την προβολή της πατρώας κληρονομιάς που αναλύουν και τεκμηριώνουν τα ερευνητικά έργα, την επιμόρφωση και εξειδίκευση ατόμων στην έρευνα, γνώση, προστασία, προβολή και σύγχρονη εφαρμογή των αξιών του Κρητικού παραδοσιακού πολιτισμού. Το Μουσείο παρέχει, παράλληλα, υπηρεσίες μέσω της υποδομής και του εξειδικευμένου προσωπικού στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και γενικότερα σε Υπηρεσίες, Οργανισμούς και φορείς της περιοχής και ευρύτερα της Κρήτης.



Δραστηριότητες



Η ερευνητική δραστηριότητα που αναπτύσσει το Ίδρυμα περιλαμβάνει βασική έρευνα σε όλη την Κρητική ύπαιθρο, σαρωτικές διεπιστημονικές έρευνες ή έρευνες σε επιμέρους θέματα, εφαρμοσμένη έρευνα σε συνδυασμό με αναπτυξιακά προγράμματα, έρευνα στα πλαίσια ενεργειών για την προστασία του περιβάλλοντος και των απειλούμενων ειδών.

Στο Μουσείο εκπονούνται Επιμορφωτικά προγράμματα, τα οποία απευθύνονται κυρίως στους νέους και η θεματολογία τους σχετίζεται με τις ειδικότητες του φορέα, όπως εθνογραφία, μουσειολογία, έρευνα, συντήρηση και αναστήλωση.

Η εκδοτική δραστηριότητα του ιδρύματος καλύπτει τη δημοσίευση των πορισμάτων των ερευνητικών και άλλων προγραμμάτων, πολύγλωσσες εκδόσεις εκλαϊκευτικών βιβλίων, ηλεκτρονικές εκδόσεις.

Το Μουσείο Κρητικής Εθνολογίας διοργανώνει συνέδρια ενώ συμμετέχει σε Εθνικά και Διεθνή Συνέδρια με πρωτότυπες εισηγήσεις.

Ακόμα, προβλέπεται η οργάνωση εκθέσεων εκτός έδρας, τόσο στο εσωτερικό της χώρας, όσο στο εξωτερικό.

Στα πλαίσια της επικοινωνίας με ερευνητικά κέντρα, Πανεπιστήμια, Διεθνείς Οργανισμούς και φορείς της Διοίκησης, επιδιώκεται η συμμετοχή σε πολυεθνικά Ευρωπαϊκά προγράμματα ή διμερή προγράμματα άλλων χωρών καθώς και η ανάπτυξη πολυμερούς Συνεδριακής δραστηριότητας από το Ίδρυμα.

Για την ολοκλήρωση του ερευνητικού και επιστημονικού μικροπεριβάλλοντος του Φορέα, αναλαμβάνονται πρωτοβουλίες που στοχεύουν στην εκπόνηση κτιριολογικής επέκτασης και συμπλήρωσης και ανανέωσης του εργαστηριακού και λοιπού εξοπλισμού καθώς και στην επεξεργασία προγραμμάτων λογισμικού Η/Υ. Επίσης, προβλέπονται ενέργειες προβολής και σχεδιασμού πολιτικής χορηγιών.



Εκθεσιακό κέντρο- Μουσείο



Το Μουσείο σχεδιάστηκε το 1976 από τον αρχιτέκτονα Νώντα Λιναρδάκη και ανεγέρθηκε σε οικόπεδο που δώρισαν για αυτό το σκοπό οι αδελφοί Στεφανίδη. Η συνολική του επιφάνεια ανέρχεται σε 5οο μ2 και είναι επιμερισμένη σε δύο ορόφους ενώ προβλέπεται η επιφάνεια να επεκταθεί σε άλλα 300μ2 που αποτελούνται από ισόγειες παραδοσιακές οικίες. Ειδικοί εκθεσιακοί χώροι προγραμματίζονται μέσα στον ιστό του οικισμού των Βώρων.

Τα εκθέματα είναι τοποθετημένα σε 19 ειδικές προθήκες που αντιστοιχούν σε επτά εθνολογικούς τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας. Στο ισόγειο υπάρχει ένας μεγάλος συγκριτικός ιστορικός πίνακας που καλύπτει χρονικά τη 2η χιλιετία με τα κυριότερα γεγονότα στην Κρήτη, τον Ελλαδικό χώρο, την υπόλοιπη Ευρώπη και από τα μέσα της χιλιετίας στην Αμερική.



Κέντρο Ερευνών



Το Μουσείο διαθέτει ένα Ερευνητικό Κέντρο, το οποίο αποτελεί ενεργό μονάδα πολλαπλών δραστηριοτήτων και στεγάζει τις ακόλουθες υπηρεσίες: εργαστήρια συντήρησης και επιστημονικής τεκμηρίωσης, τεχνικά εργαστήρια, χώρους μελέτης, αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, γραφείο διοίκησης, διαμέρισμα φύλακα, ξενώνα, αποθήκες και το αρχείο.



Συλλογές



Η εθνολογική συλλογή αριθμεί 8057 αντικείμενα προερχόμενα από όλη την Κρήτη. Η πλειονότητά τους έχει αποκτηθεί από δωρεές που κάνουν ευχαρίστως στους μελετητές του Κέντρου Ερευνών οι κάτοικοι της υπαίθρου. Επίσης, πολλά αντικείμενα προέρχονται από προσφορές ατόμων ή οικογενειών που παραχωρούν στο Μουσείο κάποιο παλιό σκεύος.

Υπάρχει ακόμα πλούσιο έντυπο και χειρόγραφο υλικό, πολλές φωτογραφίες, χαρτογραφικό και σχεδιαστικό υλικό, ηχογραφικό υλικό και συλλογή δειγμάτων από πετρώματα, απολιθώματα, φυτά και ζώα ασπόνδυλων και σπονδυλωτών.

Το μουσείο έχει εκπονήσει πολλά ερευνητικά επιστημονικά και οικολογικά προγράμματα, έχει αναπτύξει πλούσια εκδοτική δραστηριότητα και έχει συμμετάσχει ή διοργανώσει συνέδρια ενώ πολλές είναι οι εκδηλώσεις που έχει πραγματοποιήσει.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Μουσείου, Χριστόφορο Βαλλιάνο, όλα τα εκθέματα είναι της ίδιας αξίας καθώς δεν πρόκειται για ένα συλλεκτικό ίδρυμα ενώ οι άνθρωποι που δουλεύουν για αυτό είναι επιστήμονες και το κάθε μικρό κομμάτι θεωρείται πολύτιμο για αυτούς. «Όλα χρήζουν τις ίδιας μεταχείρισης, αποτελούν ένα μικρό μέρος του πολιτισμού του Κρητικού λαού και δεν μπορούμε να τα διακρίνουμε», τονίζει.

Μουσείο Κρητικής Εθνολογίας

Βώροι Πυργιωτίσσης

702 00 Τυμπάκι Ν. Ηρακλείου Κρήτης

Τηλ: 28920-91394

Fax: 28920-91394

crethno@germanosnet.gr

www.southerncrete.gr/euroheritagedays

Απρίλιος- Οκτώβριος 10.00-18.00