ΤΟ MΟΥΣΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ “ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΣ”
 

Tης Κατερίνας Μυλωνά

Η αγάπη του Ross Daly για τη μουσική χάρισε στους κατοίκους του χωριού Χουδέτσι το Μουσικό Εργαστήρι «Λαβύρινθος» που ίδρυσε ο ίδιος το 1982 με κύριο αντικείμενο τη μύηση νέων ανθρώπων σε μια δημιουργική προσέγγιση μουσικών παραδόσεων σχεδόν από ολόκληρο τον κόσμο ενώ γίνεται συλλογή, διάσωση και προβολή παραδοσιακών μουσικών οργάνων από όλες τις γωνιές της υφηλίου.

«Αυτά τα όργανα τα αγαπώ πάρα πολύ», λέει στην «Π» ο Ross Daly, ο οποίος χρησιμοποιεί τα περισσότερα, που συλλέγει εδώ και 35 χρόνια περιπλανήσεων, στις συναυλίες του. Ένα από τα πρώτα κομμάτια της συλλογής και το πιο αγαπημένο του είναι ένα 140 ετών ραμπάμπ από το Αφγανιστάν που σήμερα σπανίζει αφού έχει απορυθμιστεί η μουσική ζωή της χώρας. «Το έχω μαζί μου στα περισσότερα ταξίδια και συναυλίες μου», αναφέρει ο γνωστός καλλιτέχνης.

Στις αίθουσες του Λαβύρινθου δε θα δείτε πουθενά την ένδειξη «Μην αγγίζετε» αφού ο επισκέπτης μπορεί, πάντα σε συνεννόηση με τους ανθρώπους του μουσείου, να πάρει στα χέρια του και να παίξει όποιο όργανο θελήσει.

Εκτός από την προσωπική συλλογή του Ross Daly , φιλοξενούνται κατά καιρούς συλλογές άλλων συλλεκτών, καθώς και εκθέσεις σύγχρονων οργανοποιών. Παράλληλα με την έκθεση οργάνων, διοργανώνονται ειδικά σεμινάρια και MASTER-CLASSES, με τη συνεργασία και τη συμμετοχή κορυφαίων δασκάλων παραδοσιακών μουσικών οργάνων από όλο τον κόσμο. Το καλοκαίρι του 2006 πραγματοποιήθηκαν 26 διαφορετικά σεμινάρια με πάνω από 350 μαθητές. Στον άνετο εξωτερικό χώρο του Μουσικού Εργαστηρίου τους καλοκαιρινούς μήνες, πραγματοποιούνται συναυλίες με σημαντικούς εκπροσώπους της παγκόσμιας και τοπικής παραδοσιακής μουσικής.

Από το 2002 το Μουσικό Εργαστήρι ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΣ σε συνεργασία με το Δήμο «Νίκος Καζαντζάκης», στεγάζει τις δραστηριότητες του σε ένα παλιό κτίριο, καλόγουστα διαμορφωμένο, στο χωριό ΧΟΥΔΕΤΣΙ (20 χλμ. Από το Ηράκλειο) υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Ross Daly.

Τα εκθέματα του Μουσείου αποτελούν τεκμήρια των κοινωνικών, ιστορικών και πολιτισμικών εκφάνσεων των χωρών προέλευσης. Είναι το μοναδικό μουσείο του είδους του στην Ελλάδα και περιλαμβάνει πλούσιες συλλογές που διαφωτίζουν τις αντιπροσωπευτικότερες παραδοσιακές μουσικές, από την αρχαιότητα έως σήμερα. Πρόκειται για ένα κέντρο έρευνας και εκμάθησης των οργάνων της Παραδοσιακής Μουσικής ανά τον κόσμο και στοχεύει στην διατήρηση της παγκόσμιας μουσικής παράδοσης. Καλλιεργεί τη μουσική γνώση και συμβάλλει στην προβολή νέων μουσικών δημιουργών.

Στα πλαίσια αυτής της προσπάθειας διοργανώνονται συναυλίες που προάγουν τους σκοπούς και το αντικείμενό του και επεκτείνονται σε ολόκληρη τη χώρα αλλά και εκτός συνόρων. Η Κρήτη ήταν ανέκαθεν σημείο συνάντησης πολλών και διαφόρων πολιτισμών, τόσο λόγω της γεωγραφικής της θέσης όσο και λόγω του υπέροχου κλίματός της. Το εγχείρημα του Μουσικού Εργαστηρίου Λαβύρινθος στηρίζεται ακριβώς στο γεγονός αυτό. ΟΙ άνθρωποι του μουσείου πιστεύουν ακράδαντα ότι η Κρήτη είναι σήμερα το ιδανικότερο μέρος της Μεσογείου για να αποτελέσει Εκπαιδευτικό και Πολιτιστικό κέντρο για πολλούς γειτονικούς και συγγενικούς λαούς. Είναι παρατηρημένο δε, ότι τις τελευταίες δεκαετίες υπάρχει στην Ελλάδα και στην Ευρώπη αυξημένο ενδιαφέρον για τις μουσικές αυτές παραδόσεις, γεγονός που επιβάλλει την ύπαρξη ενός τέτοιου Πολυπολιτισμικού Εκπαιδευτικού κέντρου. Το Μουσικό Εργαστήρι Λαβύρινθος είναι ένα πρωτοποριακό σε παγκόσμιο επίπεδο εγχείρημα.

Το Μουσείο περιλαμβάνει την έκθεση μουσικών οργάνων του κόσμου που αποτελεί στυλοβάτη των ερευνητικών και εκθεσιακών δραστηριοτήτων του Εργαστηρίου.

Η περιήγηση στην έκθεση είναι μια ξεχωριστή εμπειρία. Καθώς ο επισκέπτης περιτριγυρίζεται από εκατοντάδες μουσικά όργανα από όλες σχεδόν τις ηπείρους και από διαφορετικές χρονικές περιόδους, βυθίζεται στην ομορφιά τους έχοντας την αίσθηση ότι καταργούνται τα όρια του χώρου και του χρόνου.

Η έκθεση θεωρείται η μεγαλύτερη και σημαντικότερη που υπάρχει στην Ελλάδα σήμερα. Με το σύγχρονο σύστημα ξενάγησηςμε ασύρματα ακουστικά- που τοποθετήθηκε πρόσφατα με την χρηματοδότηση του Προγράμματος Καινοτόμων Ενεργειών - Κρήτη Καινοτόμος Περιφέρεια - ο επισκέπτης έχει την δυνατότητα όχι μόνο να βλέπει τα όργανα, αλλά και να ακούει στη γλώσσα της επιλογής του λεπτομέρειες για την ονομασία και την προέλευση τους, όπως και τον ήχο που παράγει κάθε μουσικό όργανο.

Η συλλογή ανήκει στον καλλιτεχνικό διευθυντή του Μουσικού Εργαστηρίου, Ross Daly και συγκεντρώθηκε από τον ίδιο κατά τη διάρκεια των ταξιδιών του σε χώρες της Ανατολής, τις οποίες επισκέφθηκε με σκοπό να μελετήσει τις μουσικές τους παραδόσεις. Η συλλογή εμπλουτίζεται διαρκώς καθώς τα ταξίδια του Ross Daly είναι συχνά ως και σήμερα και το ενδιαφέρον του για τις μουσικές παραδόσεις του κόσμου διατηρείται αναλλοίωτο.

Η συλλογή αποτελείται από περισσότερα από 200 μουσικά όργανα από χώρες όπως: Ελλάδα, Τουρκία, Ινδία, Αφγανιστάν, Κίνα, Ιράν, Μαρόκο, Μάλι, Ρατζαστάν, Αυστραλία και πολλές άλλες. Πρόκειται κυρίως για έγχορδα όργανα, αν και ένα τμήμα της αποτελείται από πνευστά και κρουστά. Λύρες από όλη την Ελλάδα μαζί με παρόμοιου τύπου τοξωτά, όπως είναι το σαράνγκι από την Ινδία ή η γκαντούλκα από τη Βουλγαρία, βρίσκονται τοποθετημένα το ένα δίπλα στο άλλο κάνοντας φανερή την συγγένεια και την ιστορική συνέχεια στην εξέλιξη των οργάνων αυτών. Λαούτα και ούτια από την Τουρκία, την Ελλάδα και τον Αραβικό κόσμο εκτίθενται μαζί φανερώνοντας τις ομοιότητες και τις διαφορές αισθητικής ανάμεσα στους λαούς που χρησιμοποιούν τα όργανα αυτά. Το Αφγανικό ραμπάμπ βρίσκεται στην ίδια προθήκη με δύο ταρ από το Αζερμπαϊτζάν και τη Περσία κάνοντας εμφανή τη μορφολογική εξέλιξη στα σχήματα των οργάνων. Και ούτω κάθε εξής...

Ωστόσο όλα είναι όργανα εν ενεργεία (ένα σημαντικό μέρος είναι τα όργανα που χρησιμοποιεί ο Ross Daly στις ηχογραφήσεις του και στις εμφανίσεις του σε όλον τον κόσμο) και πολλά έχουν παιχτεί από κορυφαίους μουσικούς που έχουν επισκεφθεί το «Λαβύρινθο». Πρόκειται για μια «ζωντανή» συλλογή και όχι για μουσειακά εκθέματα, κρεμασμένα στον τοίχο και στερημένα από τη ζωή και από τη χρήση για την οποία προορίζονται.

Στο Μουσείο υπάρχει ακόμα η Βιβλιοθήκη και Αίθουσα Προβολής που περιέχει περισσότερους από 500 τίτλους βιβλίων καθώς και εκπαιδευτικά DVD και Video. Εκτός από βιβλία με θέμα την μουσική υπάρχουν και βιβλία φιλοσοφικά, θρησκευτικά, λογοτεχνικά. Στον ίδιο χώρο λειτουργεί και η αίθουσα προβολής όπου προβάλλεται ένα ενημερωτικό ντοκιμαντέρ για τους επισκέπτες μας.

Στο Μουσείο Λαβύρινθος λειτουργεί κατάλληλα εξοπλισμένο Εργαστήριο όπου πραγματοποιούνται εργασίες κατασκευής και συντήρησης των μουσικών οργάνων. Ιδιαίτερη μέριμνα επιδεικνύεται για την προστασία των αντικειμένων της έκθεσης, καθώς και για τη διαμόρφωση των χώρων φύλαξης των συλλογών. Το Εργαστήρι Οργανοποιίας είναι πλήρως εξοπλισμένο και αναμένεται σύντομα να λειτουργήσει και με τη μορφή «σχολείου» καθώς προβλέπεται να προσκαλούνται διακεκριμένοι οργανοποιοί από την Ελλάδα και το εξωτερικό με σκοπό να παραδίδουν κύκλους μαθημάτων, πάνω στην κατασκευή οργάνων.

ΑΥΡΙΟ: Μουσείο Αγροτικής Ιστορίας και Λαϊκής Τέχνης “Αρόλιθος”



Οι δραστηριότητες του Μουσείου

Πέρα από τη διεξαγωγή σεμιναρίων και μουσικών εκδηλώσεων, ένας από τους βασικότερους στόχους του Μουσικού Εργαστηρίου Λαβύρινθος είναι να αποτελέσει κάποια στιγμή ένα κοινό σημείο συνάντησης και αναφοράς για μουσικούς από όλον τον κόσμο.

Ο μακροπρόθεσμος αυτός στόχος αρχίζει να υλοποιείται σε κάποια κλίμακα. Η διαδικασία αυτή παράγεται αυθόρμητα, καθώς στο «μουσικό κόσμο» στον οποίο εμείς αναφέρονται οι άνθρωποι του μουσείου τα νέα φτάνουν ταχύτατα και πιστεύουν ότι η δημιουργία ενός «μουσικού σπιτιού» ανοιχτού σε όλους τους ανθρώπους (μουσικούς και μη) που αγαπούν τη μουσική με αγνότητα και ανιδιοτέλεια είναι πολύ καλά νέα. Από τον πρώτο χρόνο της ζωής του, το Μουσικό Εργαστήρι Λαβύρινθος έχει φιλοξενήσει πρόβες, συναυλίες και συναντήσεις μουσικών ανεξάρτητες από το καθορισμένο πρόγραμμα σεμιναρίων και συναυλιών.

Επίσης δεν είναι λίγοι οι μουσικοί οι οποίοι έρχονται στο Χουδέτσι για να περάσουν ένα χρονικό διάστημα για προσωπική μελέτη μέσα σε ένα μουσικό κλίμα.



Μουσικό Εργαστήρι «Λαβύρινθος»

Χουδέτσι Δήμος

"Νίκος Καζαντζάκης"

70100 Ηράκλειο

Κρήτη Ελλάδα 70 100

www.labyrinthmusic.gr

info@labyrinthmusic.gr

+30 2810.741.027

+30 2810.741.027