ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ ΜΙΝΩΪΚΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

Η ΑΣΗΜΕΝΙΑ ΠΕΡΟΝΗ ΠΟΛΕΜΙΣΤΗ ΙΠΠΕΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΛΑΤΑΝΟ ΜΕΣΣΑΡΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ,

ΜΕ ΕΠΙΓΡΑΦΗ ΓΡΑΜΜΙΚΗΣ Α', Μ.Η. 498

Στο τεύχος Ν60 του περιοδικού Αρχαιολογία & Τέχνες σελ. 98, υπάρχει άρθρο του ΠΩΛ ΦΩΡ, το οποίο αναφέρεται στις περόνες από το Μαυρόσπηλιο Κνωσού και τον Πλάτανο Μεσαράς, και την καρφίτσα του Μουσείου Αγίου Νικολάου Κρήτης.

Για την περόνη από τον Πλάτανο παρουσιάζει φωτογραφία και ομοιότυπο της επιγραφής που είναι γραμμένη πάνω σ'αυτήν.

Η ανάγνωση που κάνω στα συλλαβογράμματα της επιγραφής συμφωνεί με αυτήν που κάνει ο Πωλ Φωρ, διαφωνώ όμως στην <<ερμηνεία>>. Η καρφίτσα έχει αριθμό 498 στον κατάλογο του Μουσείου Ηρακλείου Κρήτης. Την είχε δημοσιεύσει ο Ξανθουδίδης, αλλά δεν γίνεται λόγος για σημεία γραφής. Με την απομάκρυνση της οξειδώσεως αποδείχτηκε ότι η περόνη έχει μια μακροσκελή επιγραφή της Γραμμικής Α. Η καρφίτσα έχει μήκος 7 εκ. αλλά δεν καταλήγει σε άγκιστρο. Φαίνεται πάντως ότι αρχικά, υπήρχε άγκιστρο, αλλά έσπασε, και τότε το σπασμένο άκρο της περόνης λειάνθηκε με λίμα ή με σφυρί. Πιθανότατα ανήκει σε μια ομάδα περονών, που βρέθηκε έξω από τους τάφους Α και Β του Πλατάνου, όπως αναφέρει στη δημοσίευση του ο Ξανθουδίδης. Όπως φαίνεται, κατά τη διάρκεια των νεοανακτορικών χρόνων, όταν οι δύο μεγάλοι θολωτοί τάφοι δεν ήταν πια σε χρήση, έγινε έξω από αυτούς κάποια ταφή.

Η επιγραφή φέρει είκοσι πέντε (25) συλλαβογράμματα, τα οποία χωρίζονται σε έξι λέξεις των 5,3,5,5,3,4 συλλαβογραμμάτων αντίστοιχα και διαβάζεται από δεξιά προς αριστερά.

 

 

Έτσι έχομε:

(1) (2) (3) (4)

ni-ka-te-ja-re   u-qe-ti   ja-sa-sa-ra-me   ta-nu-ni-ki-na

 (5) (6)

ni-nu-ni    ma-no-ka-mi

Σε μετάφραση

Νικητής όχι πια, συγχωρέθηκαν οι αμαρτίες του και πετάχτηκαν στο ρήγμα. Τώρα ξέγνοιαστος, με θυσία ίππου ( ημίονου από ένωση ημίονου με όνο), είναι κατάκοιτος.

Από τη μετάφραση της επιγραφής συμπεραίνουμε ότι, η περόνη είχε τοποθετηθεί στα ρούχα άνδρα, ο οποίος είχε νικήσει σε πόλεμο, και του οποίου είχαν συγχωρηθεί οι αμαρτίες, αφού είχε κοινωνήσει με τα γνωστά πλέον τελετουργικά κουταλάκια για την άφεση αμαρτιών, όπως αυτό από τον Τρούλλο των Αρχανών (Άρθρο στο φύλλο της ΠΑΤΡΙΔΑΣ 19/3/97). Επίσης είχε γίνει θυσία ίππου. Από την περόνη αυτή, από τα ευρήματα του θολωτού τάφου Α, στο Φουρνί των Αρχανών και από τις θυσίες που έκανε ο Αχιλλέας για τον φίλο του Πάτροκλο, συμπεραίνω ότι θυσίες αλόγων γινόταν κατά την ταφή πολεμιστών. Θυσίαζαν μάλιστα το άλογο ή τα άλογα του πολεμιστή. Φαίνεται ότι θεωρούσαν απαραίτητο ο πολεμιστής να έχει στον <<άλλο κόσμο>> και το άλογο του.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ

1.ni-ka-te-ja-re. νικητήρ, δωρ, τύπος νικατήρ, -ήρος = ο νικητής.

2.u-qe-ti. ουκέτι και ούκ έτι. (επιρρ.) όχι πια, όχι πλέον, σε αντιδιαστολή προς το ούπω, που σημαίνει όχι ακόμη.

3.ja-sa-sa-ra-me. η γνωστή λέξη από τις τράπεζες προσφορών, που σημαίνει: άφεση αμαρτιών και πέταγμα αυτών στο ρήγμα. Ως γνωστόν σε πάρα πολλά ιερά κορυφής και σπήλαια δίπλα στο βωμό ή στο άδυτο υπάρχει ρήγμα γης, μέσα στα όποία έχουν βρεθεί αρκετά και διάφορα αφιερώματα. (ja-sa=άφεση αμαρτιών + sa-ra-me= σάρμε =το ρήγμα)

4.ta-nu-ni-ki-na. = Τώρα ξένοιαστος. Η λέξη είναι σύνθετη ,από την τανύν και την νικηδής. Τανύν, (τα νυν) (επιρρ.)= τώρα. Νηκηδής, -δές= ο χωρίς φροντίδες, ξένοιαστος, αμέριμνος.

5.ni-nu-ni. νίννος,ο.(κατά τον Ησύχ.)<<νίννον. τόν καταβάλλην ίππον>>. Καταβάλλω = 1.θυσιάζω 2. πλαγιάζω, κατακλίνομαι 3.ρίχνω καταγής με όπλο ,σκοτώνω. ΕΤΥΜΟΛ. Πρόκειται πιθ. για άλλη μορφή του ίννου. Γίννος και γιννός,ο.= 1. υποτιθέμενος γόνος ημιόνου και θηλυκής όνου. 2.μικρόσωμος ημίονος.

6.ma-no-ka-mi. σύνθετη λέξη από το ma-no και ka-mi.

Μανός, -ή, -ό.= 1. λεπτός, ισχνός. 2.σπάνιος, αραιός 3. πορώδης 4.εξαπλωμένος σε μεγάλη έκταση. Καμ. επικ. και λυρ. συγκεκομμένος τύπος της πρόθ. κατά, πριν από μ.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΘΩΜΑ ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ

Ερευνητής Προϊστορικών Γραφών

Βλυχιά - Κνωσού

Ηράκλειο-Κρήτης

e-mail:  kairatos@hol.gr

home1.jpg (2786 bytes)

Escati Free Counter
You are Visitor No:

View Counter Stats από 30/11/2000