ΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ  ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

 

Εδώ και δεκαετίες  η γνώση μεταδίδεται  από το δάσκαλο που εκπέμπει  την διδασκαλία μέσα από μιά μετωπική ανελέητα ρητορική παρουσίαση, όπως λένε <<από καθ'έδρας>>πολλές φορές  αυταρχικά ,μονολιθικά και αποστεωμένα χωρίς και πολλές φορες, ευκαιρίες διαλόγου και κριτικής.Γενικά ο δάσκαλος εθεωρείτο αυθεντία, χωρίς να αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης . Οι μαθητές δεν ενθαρρύνονται κάν να ψάξουν για άλλα στοιχεία και εναλλακτικές απόψεις σε άλλα βιβλία ,βιβλιοθήκες και τώρα τελευταία σε  cd-rom ή στο Internet... Οι σχολικές βιβλιοθήκες και τα σχολικά βοηθήματα , που επαινούνται τόσο από όλους και σε άλλες χώρες είναι αυτονόητα και αναπόσπαστα βοηθητικά στοιχεία της μάθησης,στην Ελλάδα συνιστούν ένα σχεδόν ανύπαρκτο αγαθό για τους περισσότερους Ελληνες μαθητές. Τώρα με την χρήση των υπολογιστών ,οι εκπαιδευτικοί του δημοτικού και του γυμνασίου αισθάνονται την υποχρέωση , όχι μόνο να εμπλουτισθούν οι σχολικές βιβλιοθήκες με εκατομμύρια στοιχεία πληροφοριών αποθηκευμένα σε σκληρους δίσκους,μαγνητοταινίες ,δισκέττες, cd-rom,αλλα και να εξετάσουν, μήπως όλα αυτά υπαγορεύουν και καινούριες διδακτικές και εξεταστικές συμπεριφορές στον χώρο της τάξης. Ετσι από το 1995 στην Αγγλία και τη Β.Ιρλανδία τρία Δημοτικά Επτα Γυμνάσια και Ενα Λύκειο εξοπλίστηκαν με όλα τα απαραίτητα ηλεκτρονικά μέσα: κομπιούτερ ,πακέττα προγραμμάτων ,πολυμέσα, συνδέσεις στο Internet, και στο Business Briefing του Πρακτορείου  Reuters.Πληροφορίες δινονται μεσω e-mail απο τη διευθυνση της BECTA (British EducationalCommunication Tecnical Agency): www.becta.org.uk. Μια συμβουλευτική ομάδα βρίσκει τρόπους για την αξιοποίηση όλων αυτών των μέσων και τεχνολογιών, για την εκπαίδευση. Καταγράφηκαν οι εμπειρίες από την αναζήτηση με τη μορφή ημερολογίων,φωτογραφιών και video,τεμηριώνοντας τελικά την ανακάλυψή τους, ότι οι τοίχοι της παραδοσιακής τάξης δεν είναι πια τόσο αμετακίνητοι όπως τους θεωρουσαν ως σήμερα. Και είναι κοντά η στιγμή που θα υποχωρήσουν , αποκαλύπτοντας μια άλλη πραγματικότητα στην διαδικασία της διαδραστικής μάθησης,όπου οι σχολικές βιβλιοθήκες με τα ηλεκτρονικά τους μέσα θα γίνουν κομμάτι της κάθε τάξης, ενώ οι δάσκαλοι εχοντας εξωθηθεί και εξοικειωθεί σε διαφορετικές συμπεριφορές , από την εισβολή των νέων τεχνολογιών,αλλά και τις αυξανόμενες γνώσεις και απαιτήσεις των μαθητών τους, θα επωμισθουν καινούριους ρόλους, εγκαταλείποντας οριστικά τα όσα έκαναν στην τάξη ώς τώρα.

 

  Η  ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΟΥ   ΚΟΜΠΙΟΥΤΕΡ  ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ

Στο Σχολείο της καινούριας αντίληψης, που είναι εξοπλισμένο με διάφορα ηλεκτρονικά μέσα , πέρα από τα συμβατικά χάρτινα βιβλία και τους χάρτες, που μένουν βουβοί ,παθητικά ξεχασμένοι  ή κρεμασμένοι στον τοίχο, οι μαθητές αποκτουν πρόσβαση σε δεδομένα και πληροφορίες που ξεφεύγουν από τον έλεγχο του δασκάλου τους. Το πρώτο καλό που θα προκύψει , είναι ότι κάποια μέρα ίσως όλοι οι μαθητές, θα έχουν στα χέρια τους περίπου το ίδιο υλικό, ανεξάρτητα με το ποιοί είναι οι γονείς τους, το οικονομικοκοινωνικό τους υπόβαθρο και υποδομή.Δηλαδή το ζητούμενο: η παγκοσμιοποίηση της γνώσης και η χρησιμοποίηση αυτής από όλους όσοι ενδιαφέρονται. Θα μάθουν βεβαίως το πώς να ψάχνουν για χρήσιμα στοιχεία και πληροφορίες,μετασχηματίζοντάς τις σε χρήσιμα μέσα , εργαλεία για το σκοπό που τις θέλουν , τα μαθήματα και τις μελλοντικές αναζητήσεις τους. Εκόνες ήχος κείμενα,συσσωρευμένη και αποθηκευμένη γνώση, γίνονται <<χειροπιαστά  αντικείμενα >> για όλους.Διακινούνται μέσω του δικτύου,τα κολλάς εδώ κι εκεί ,τα αλλάζεις τα προσαρμόζεις όσο και όπου θέλεις,για τις δικές σου ανάγκες. Τίποτα πια δεν έχει ασυλία , και δεν είναι προσβάσιμο.Το όποιο εκπαιδευτικό υλικό δεν φτιάχτηκε για να μένει άθικτο!! Οι <<νέοι >> μαθητές έχοντας την αίσθηση της ανεξαρτησίας τους,θα μάθουν να συνεργάζονται και να ανταλλάσσουν πληροφορίες και υλικό, ώστε να τα βγάζουν πέρα με ένα σχολείο περτισσότερο απαιτητικό ,όπου η μηχανική και στείρα αναπαραγωγή της όποιας <<ανωθεν>> παραδιδόμενης γνώσης δεν είναι επαρκής για χρήση της , ή για παραγωγή νέας γνώσης. Η μάθηση ,μόνο από τις παραδόσεις, που ελέγχεται μόνο από τη μεριά του διδάσκοντος περιορίζεται, το κέντρο μετατίθεται από τον δάσκαλο στον μαθητή,ενώ η συνεργατική μάθηση αυξάνεται.Οι ανάγκες όσων θελουν να μάθουν καθορίζουν πλέον τον ρόλο του δασκάλου και όχι το αντίθετο.Στην μεταλλαγμένη αυτή διαδικασία της μάθησης, οι δάσκαλοι παίρνουν γνώση και από τους μαθητές τους και αυτοί από άλλους μαθητές σε μια interactive  διαδικασία. Αλλωστε τώρα πιά το ζητούμενο είναι πώς ο δάσκαλος θα μάθει το μαθητή να αναζητά τη γνώση, παρά να την παραδίδει άκριτα με τον <<βολεμένο>> και καθιερωμένο τρόπο. Εκτος από οδηγός ,συνεργάτης, κυριολεκτικά γίνεται και ο ίδιος μαθητής.!! Στην Βρεττανία μοιράζουν στους ενδιαφερόμενους εκπαιδευτικούς φορητούς κομπιούτερ , τους επιμορφώνουν , αλλάζουν τα αναλυτικά προγράμματα των σχολείων , ώστε να έχουν χρόνο να εξεικοιωθούν με τον κυβερνοχώρο. Ενας διευθυντής βιβλιοθήκης το 1994 , στην Γαλλία δεν ήξερε τι σημαίνει κομπιούτερ και σήμερα,αφού πήρε χρηματική ενίσχυση για να αγοράσει server και τεσσερα τερματικά, σαρωτή εικόνας cd-rom kαι άλλα κατάφερε να βάλει τη βιβλιοθήκη του στο πεδίο των νέων τεχνολογιών όπου ο όποιοσδήποτε θα έχει εύκολη και γρήγορη πρόσβαση σε όποια πληροφορία , όποιουδήποτε τομέα γνώσης τον ενδιαφέρει!!     Ενώ σε πολλές πόλεις της Ελλάδας και εκτός Αθήνας υπάρχουν θαυμάσιες βιβλιοθήκες,στα σχολεία τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα, γιατί όπου υπάρχουν κάποιες βιβλιοθήκες το σημερινό πρόγραμμα των μαθημάτων είναι αποφασισμένο να τις αγνοήσει. Τώρα λοιπόν είναι η ευκαιρία σχολεία με ανυπαρκτες βιβλιοθήκες, και εκπαιδευτικό υλικό ,με λίγα σχετικά χρήματα ,να συνδεθουν ηλεκτρονικά με τοπικές βιβλιοθήκες, μέσα από ένα πανελλαδικό δίκτυο ,κάνοντας το πρώτο βήμα στο δρόμο για μια δυναμική μεταρρύθμιση στον τομέα της εκπαίδευσης που θα φέρει πραγματικά κοντά δασκαλο και μαθητές, σε μια καινούρια και πιό γόνιμη σχέση, που θα αμβλύνει τη διάθεση, για χάζεμα ,βαριεστημάρα ,πλήξη, πλάκα και βιαιότητες μέσα στήν τάξη. Ετσι θα χρειαστούν λιγότερες ώρες παραμονής μέσα στήν τάξη,που θα αμβλύνουν και το πρόβλημα των σχολικών κτιρίων και αιθουσών,ο χρόνος των παιδιών θα αξιοποιηθεί καλλίτερα και οι συνθήκες δουλειάς  για τον δάσκαλο θα γίνουν καλλίτερες.Ακόμη  θα αποκτηθεί η <<αξιοπρέπεια>> του  διδακτικού έργου αφού με το σημερινό ωρολόγιο πρόγραμμα δεν μπορούμε να παίρνουμε στα σοβαρά μιά διδακτική <<ώρα>> με 30-35 λεπτα μετωπικής διδασκαλίας. Επεκτείνοντας ακόμη περισσότερο,τη βρεττανική πρόταση μπορούμε να φαντασθούμε ένα σχολείο όπου οι μαθητές συναντώνται κάθε μέρα με τους δασκάλους τους,αναλαμβάνουν τις εργασίες τους, χωρίζουν και ξανασμίγουν να ανταλλάξουν παρατηρήσεις και κριτική στίς εργασίες που ανάλαβαν και και παρουσίασαν στην τάξη, και να αναλλάβουν καινούριες  εργασίες.Αναζητούν και με τη βοήθεια των ηλεκτρονικών μέσων, και με τις εμπειρίες της απευθείας επικοινωνίας,γνώση και εκπαίδευση... Ο Εκπαιδευτικίος έχει καινούρια καθήκοντα που άλλοι θα τα θεωρήσουν δυσβάστακτα και άλλοι συναρπαστικά.Πέφτοντας οι τοίχοι της τάξης,άλλους θα αφήσουν εκτεθειμένους και άλλους να έχουν βρεί την χαμένη τους αξιοπρέπεια.. Διδασκαλία σε ομάδες με ένα ή περισσότερους εκπαιδευτικούς, εξοικοιωμένους με τούς υπολογιστές,και γνώστες του τρόπου αναζήτησης της γνώσης, και μετάδοσής της. Οι διδάσκοντες θα πρέπει να διώξουν την όποια ανασφάλεια και άγχος μήπως αυτοί που ζητούν  τη γνώση ξέρουν περισσότερα από αυτούς που υποτίθεται ότι είναι <<αυθεντίες>> στην παραγωγή της..Κάποια πράγματα μπορούν να τα μάθουν όλοι μαζί συγχρόνως δια της αμφίδρομης και διαδραστικής επικοινωνίας. Οσοι θέλουν να μάθουν , πρέπει να αναπτύσσουν πρωτοβουλίες, και όχι να περιμένουν τα πάντα από μιά μετωπική διδασκαλία και την παθητική αποδοχή της. Αυτό λοιπόν προυποθέτει εκπαιδευτικούς με μεράκι, φιλοδοξίες , διάθεση και κίνητρα να κάνουν γνωστό αυτό το νέο τρόπο παραγωγής και διακίνησης της γνώσης. Επίσης η Πολιτεία να θέσει στην διάθεση τους , στα Σχολεία,τα απαραίτητα γι'αυτό εργαλεία και μέσα υλικοτεχνικής υποδομής,καθώς και ουσιαστική επιμόρφωση των ενδιαφερόμενων εκπαιδευτικών, καθώς και ριζική αναμόρφωση των Αναλυτικών Σχολικών Προγραμμάτων,ώστε να υπάρχουν οι συνθήκες και ο απαραίτητος χρόνος να αφαρμοσθούν οι νέες τεχνολογίες στην Εκπαίδευση. Αυτή είναι η μεγαλύτερη πρόκληση του μέλλοντος στην Εκπαίδευση, η μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη επένδυση,και η ευκαιρία αυτή δεν πρέπει να χαθεί... Ηδη υπάρχουν αισιόδοξες προβλέψεις και αξιόλογες προσπάθειες από πολλούς Εκπαιδευτικούς και πολλά ΣΧΟΛΕΙΑ  που απαντούν θετικά σ'αύτήν την πρόκληση...

 

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ