ΗΘΗ   ΚΑΙ  ΕΘΙΜΑ  ΑΠΟ ΤΗ  ΜΙΝΩΙΚΗ  ΕΠΟΧΗ

<< ΘΕΙΑ ΜΕΤΑΛΗΨΗ >>:

ΜΙΑ ΣΥΜΒΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΜΥΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΑΞΗ ΤΗΣ ΜΙΝΩΪΚΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ, ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΔΕΝ ΕΘΙΞΕ Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ.

(Σύμφωνα με την επιγραφή σε Γραμμική Α, στο κοχλιάριο από τον Τρούλο Αρχανών Ηρακλείου Κρήτης)

Click the image to open in full size.koytakakitroyloysxedio.jpg (12734 bytes)koxliarioarxanon.jpg (10813 bytes)

Στην κατηγορία των λίθινων τελετουργικών σκευών ανήκουν και τα <<κοχλιάρια>>. Το πιο γνωστό είναι αυτό που βρέθηκε την πρώτη δεκαετία του 19ου αιώνα στη θέση Τρούλος, μέσα στη σημερινή κωμόπολη των Αρχανών , μαζί με ΜΜ κεραμική.

Πρόκειται για καρδιόσχημο σκεύος από λευκό ημιδιαφανές αλάβαστρο, που αντίστοιχα σε σχήμα παραδείγματα βρέθηκαν στη Φαιστό, το Παλαίκαστρο και αλλού.Το σκεύος αυτό είναι ενεπίγραφο με εγχάρακτη επιγραφή, παρόμοια της οποίας υπάρχει σε λίθινο τριμερές σκεύος από το Ψυχρό και σε ποτήρι από το Παλαίκαστρο. Επίσης μερικές λέξεις υπάρχουν και σε πάρα πολλές τράπεζες προσφορών από το ιερό κορυφής του Γιούκτα. Η γραφή είναι Γραμμική Α και τα γράμματα 24. Μερικά σημεία έχουν συνδεθεί με το σύμβολο του <<σκήπτρου>> και του <<θρόνου>> από τον Evans, ο οποίος πίστευε ότι η επιγραφή έχει σχέση με τη λατρεία της μινωικής θεάς, και ακόμη, ότι στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπήρχε <<ένα μικρό ανάκτορο>>, από το οποίο θα ξεκινούσε πομπή προς το Γιούχτα. Η άποψη αυτή αποδείχτηκε, λένε, εύστοχη, μια και τέτοια κοχλιάρια βρέθηκαν τόσο στο <<Ανακτορικό Κτίριο>> (Δωμάτιο 17), όσο και στο ιερό της Ψηλής Κορφής. Το ότι η σχέση μεταξύ Αρχανών - Ψηλής Κορφής και της περιοχής στο Φουρνί , είναι μεγάλη, δεν πρέπει να αμφιβάλλει κανένας. Μετά όμως την ανάγνωση και μετάφραση δεκάδων επιγραφών σε σφραγίδες και τράπεζες προσφορών από τις περιοχές αυτές, μου είναι αδύνατο να θεωρώ τα κτιριακά συγκροτήματα μέσα στην πόλη αυτή, Βασιλικά ανάκτορα και όχι οικίες αρχιερέων με ίση ή ακόμα και μεγαλύτερη δραστηριότητα αυτής των Βασιλικών ανακτόρων (τις επιγραφές θα παρουσιάσομε στο εγγύς μέλλον, γιαυτό ας μη με κρίνει κάποιος, πρόωρα) . Εξάλλου με τις απόψεις που είχαν οι Μινωϊτες για τους νεκρούς είναι αδύνατον να είχαν την περιοχή των Αρχανών σε κατώτερη μοίρα από αυτή της Κνωσού. Η περιοχή των Αρχανών πρέπει να κρύβει ακόμα αρκετούς τάφους του Βασιλικού ιερατείου της Κνωσού.

Η λέξη που απαντάται πιο συχνά στα παραπάνω σκεύη, είναι η JA-SA-SA-RA-ME . Για τη λέξη αυτή μάλιστα ο J.CHADWICK γράφει ότι έχει διατυπωθεί η υποψία ότι είναι ιερό όνομα ή τίτλος. Γνωρίζομε ότι , ο κ. CHADWICK έχει κάνει αποτυχημένες προσπάθειες, να συνδέσει τη γλώσσα της Γραμμικής Α, με τις σημιτικές γλώσσες, αφού δε μπορεί να είναι η Ελληνική, όπως γράφει.

Στην επιγραφή του κοχλιαρίου - το σχέδιο του οποίου βλέπομε στο βιβλίο του J.CHADWICK, <<ΓΡΑΜΜΙΚΗ Β και συγγενικές γραφές>>- διακρίνομε 21 συλλαβογράμματα της Γραμμικής Α, τα οποία μάς δίνουν το επόμενο κείμενο διαβάζοντας από αριστερά προς τα δεξιά:

a-ta-no-wo-su-su    o-su-qa-re    ja-sa-sa-ra-me   u-na-ka    na-e-ne.

ή a-ta-no    wo-su-su   o-su-qa-re   ja-sa-sa-ra-me    u-na-ka   na-e-ne.

και η μετάφραση:

Αιώνια τροφή ο εξαγνισμός , η άφεση αμαρτιών και το πέταγμα αυτών στο χάσμα . Γι'αυτό πήγαινε ( να καταφεύγεις ) στο ναό .

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ

a-ta-no =αθανο=αθάνατος,η.ον=αιώνιος

wo-su-su = βοσούσου. Βόσις = η τροφή

o-su-qa-re = οσχάρε = οσιάρε, από το οσιόω= 1.εξαγνίζομαι. 2.απαλλάσσω κά- ποιον από ενοχή ή έγκλημα με εξιλαστήρια θυσία. κλπ.

ja-sa-sa-ra-me. Η λέξη ja-sa-sa-ra-me έιναι σύνθετη,από τις λέξεις ja-sa και sa-ra-me , δηλαδή ja-sa + sa-ra-me ή jasa + sarme.

JASA=Ιασα ή 'Ιαση =1.απαλλαγή από κάτι 2.συγχώρηση αμαρτημάτων, άφεση αμαρτιών.

SARME, απο το σάρμα (-ατος) [σαίρω] = χάσμα, ρωγμή στη γη.

Στους περισσότερους τόπους λατρείας στα ορεινά της Κρήτης, υπάρχει δίπλα στο Βωμό ή στον κυρίως ιερό χώρο, μια ρωγμή επί του εδάφους ή χάσμα, μέσα στα οποία έχουν βρεθεί πληθώρα ποικίλων αντικειμένων. Κυρίως τράπεζες προσφορών και ομοιώματα ανθρωπίνων μελών. 'Εχομε, δηλαδή, αφιερώματα ανάλογα με αυτά της θρησκείας μας, μπροστά στο εικόνισμα του αγίου, στον οποίο είναι αφιερωμένος ο ιερός χώρος. Την ύπαρξη των χασμάτων αναφέρουν και επιγραφές Γραμμικής Α, πάνω σε τράπεζες προσφορών που βρέθηκαν, κυρίως, στο ιερό κορυφής του Γιούκτα και στο Δικταίο 'Άντρο, αλλά και σε άλλα μέρη της κεντροανατολικής Κρήτης. Η ενέργεια αυτή του λατρευτή ήταν από τις κυριότερες της μυκηναϊκής και μινωικής θρησκείας.

'Έτσι, όλη η λέξη JASASARAME, μεταφράζεται: άφεση αμαρτιών στο χάσμα ή άφεση αμαρτιών και πέταγμα αυτών στο χάσμα.

u-na-ka, και αυτή τη λέξη τη συναντoύμε στις τράπεζες προσφορών ως πρώτο συνθετικό λέξεων και θα πει: ένεκα = γι'αυτό. U-NA-KA = ούνεκα, (αναφορικό του δεικτικού τούνεκα , αντί ού ένεκα) = γι'αυτό, ένεκα τούτου.

na-e-ne. (προστακτική) από το ναεύω (ναός) = καταφεύγω σε ναό.

Έχω τη εντύπωση ότι το κείμενο της επιγραφής, σ'αυτό το κοχλιάριο κοινωνίας, αλλά και οι επιγραφές στις τράπεζες προσφορών του ιερού κορυφής στο Γιούκτα, λύνουν το μυστήριο των <<δεξαμενών καθαρμών>>, που συναντούμε στα μεγάλα ανάκτορα . 'Εχομε δηλαδή στα ανάκτορα , αντί φυσι-κού ρήγματος (χάσματος), ένα τεχνητό τέτοιο, τις <<δεξαμενές καθαρμών>> οι οποίες βρίσκονται σε επίπεδο χαμηλότερο από το υπόλοιπο κτίριο.

Το κουταλάκι αυτό <<κοινωνίας>> ή <<μετάληψις>> με την επιγραφή που φέρει αποδεικνύει πόσο πανάρχαια είναι αυτή η συμβολική και μυστηριακή πράξη, η οποία αποτελεί την τελείωση, το επιστέγασμα και το αποκορύφωμα των θρησκευτικών δοξασιών της Μινωικής θρησκείας αλλά και της όλης διδασκαλίας του Χριστού, αργότερα. Είναι ακόμα, η αναβίωση ενός πανάρχαιου συμβολικού στοιχείου της μυήσεως το οποίο δεν έθιξε ο Χριστιανισμός . Διαβάζομε: <<Μη νομίσητε ότι ήλθον καταλύσαι τον νόμον ή τους προφήτας. Ουκ ήλθον καταλύσαι, αλλά πληρώσαι>> (Ματθαίος Ε΄, 17). Στον ανώτερο βαθμό η μετάληψις με οίνο, που είναι το αίμα της αμπέλου διαποτισμένο από τον ήλιο, σήμαινε την διανομή των ουρανίων αγαθών, την μετοχή στα Πνευματικά Μυστήρια και την θεία σοφία.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Εγκυκλοπ. : Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάννικα, και Νέα Δομή

2.Λεξικά Αρχαίας Ελληνικής: Ι.Σταματάκου , Liddell-Skott

3.Ι.Πανταζίδου ΛΕΞΙΚΟΝ ΟΜΗΡΙΚΟΝ

4.Jan de Groot:Ομηρικό Λεξιλόγιο

5.John Chadwick:ΓΡΑΜΜΙΚΗ Β'

6.J.T.Hooker:ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΡΑΜΜΙΚΗ Β'

7.ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕ : ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ

8.Γ. και Ε. ΣΑΚΕΛΛΑΡΑΚΗ : ΑΡΧΑΝΕΣ

9.MARTIN S. RUIPEREZ-JOSE L. MELENA: ΟΙ ΜΥΚΗΝΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ

ΑΝΤΩΝΗΣ ΘΩΜ. ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ

Ερεύνητης Προϊστορικών Γραφών

ΒΛΥΧΙΑ - ΚΝΩΣΟΥ

71500 ΗΡΑΚΛΕΙΟ-ΚΡΗΤΗΣ

FAX 081-321.337 tel. 081/235-509

1on.gif (2742 bytes) 

 

Escati Free Counter
You are Visitor No:

View Counter Stats
Από 1/12/2000